Γ ια την πολύπλευρη δουλειά του γύρω από την προσωπικότητα και το έργο του Νίκου Καζαντζάκη, που αποτελεί το κύριο αντικείμενο της ερευνητικής και εν μέρει της διδακτικής του δραστηριότητας για περισσότερα από πενήντα χρόνια, ο Δήμος Ηρακλείου βράβευσε χθες με το βραβείο “Νίκος Καζαντζάκης”, τον ομότιμο καθηγητή της Αγγλικής και Συγκριτικής Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο Dartmouth των Η.Π.Α κ. Peter Bien.

Ενδεικτικό της αγάπης που τρέφει για την Κρήτη o Peter Bien είναι το γεγονός οτι ταξίδεψε από τις ΗΠΑ ειδικώς για την τελετή απονομής του Βραβείου που έγινε στην κατάμεστη αίθουσα της Βασιλικής του Αγίου Μάρκου.

Μιλώντας για το έργο του γνωστού καθηγητή ο δήμαρχος κ. Βασίλης Λαμπρινός τόνισε: “Εβδομήντα σχεδόν χρόνια από την ολοκλήρωση της ζωής και του πνευματικού του μόχθου, ο Καζαντζάκης, αποτελεί πάντα, παράδειγμα δημιουργού, που κατόρθωσε, με άξονα την εσωτερική ελευθερία και τόλμη (ιδιότητες που ο ίδιος ονόμασε: Κρητική Ματιά απέναντι στην ζωή), με αφετηρία τις αξίες και τα βιώματα της ιδιαίτερης πατρίδας του, και αφομοιώνοντας ιδιοφυώς τον πολιτισμό Δύσης και Ανατολής, να συνθέσει ένα έργο οικουμενικών διαστάσεων, του οποίου η σημασία και η απήχηση υπερέβησαν την δοκιμασία του χρόνου και τον κατέταξαν οριστικά στους μεγάλους Ευρωπαίους συγγραφείς των τελευταίων αιώνων”. Μιλώντας για τον φετεινό τιμώμενο ο δήμαρχος επεσήμανε ότι η αφοσίωση του κ. Bien στα Νεοελληνικά Γράμματα, για περισσότερο από μισόν αιώνα, η προβολή της διαχρονικής Ελλάδος στο εξωτερικό, μέσω μιας παγκόσμιας γλώσσας, όπως είναι σήμερα η αγγλική, είναι γεγονότα εντελώς ξεχωριστής σημασίας. “Η αναγνώρισή-κατέληξε- ”της προσφοράς του με το Βραβείο «Νίκος Καζαντζάκης», αποτελεί ένα έμπρακτο «ευχαριστώ» της γενέτειρας του συγγραφέα της «Οδύσσειας» και του «Ζορμπά» προς αυτόν για την συνολική δημιουργική του πορεία. Η παρουσία του στην εκδήλωση τιμά ιδιαιτέρως την πόλη μας”.

Για τη ζωή και το έργο του κ. Peter Bien μίλησε η επίκουρη καθηγήτρια του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, κ. Τασούλα Μαρκομιχελάκη η οποία αναφέρεθηκε και στην ελληνίδα συζυγο του, Χρυσάνθη Γιαννακού, την οποία παντρεύτηκε σε ορθόδοξο ναό της Θεσαλονίκης. Με τη σύζυγό του απέκτησαν δύο γιους και μία κόρη και έχουν σήμερα επτά εγγόνια.

“Ένα σημείο”-ανάφερε η κ. Μαρκομιχελάκη-”στο οποίο αξίζει να σταθούμε τώρα είναι η συμβολή του Peter Bien στην εδραίωση των νεοελληνικών Σπουδών στη Δύση – στην Αγγλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η συμβολή του στη μελέτη του Καζαντζάκη εκφράζεται με πολλούς τρόπους: με μονογραφίες, με συμμετοχή σε συλλογικούς τόμους, με έκδοση αλληλογραφίας και με μεταφράσεις έργων του”.

Μνημειώδης είναι η έκδοση Επιλογή αλληλογραφίας του Νίκου Καζαντζάκη, του 2012, όπου ο Bien συγκεντρώνει, μεταφράζει και σχολιάζει περισσότερες από 435 επιστολές του Κρητικού σε έναν τόμο 850 σελίδων, που δυστυχώς δεν έχει κυκλοφορήσει στα ελληνικά.

Ο Peter Bien έχει μεταφράσει επίσης στα αγγλικά τον Τελευταίο Πειρασμό, τον Φτωχούλη του Θεού, την Αναφορά στον Γκρέκο και, τελευταίο, το Συναξάρι του Αλέξη Ζορμπά, για το οποίο βραβεύτηκε πέρυσι από τη Modern Greek Studies Association.

Ωστόσο, ο Καζαντζάκης είναι μεν το μείζον αλλά δεν είναι το μόνο ερευνητικό αντικείμενο του Peter Bien. Μια άλλη μεγάλη του αγάπη είναι ο Γιάννης Ρίτσος, που θα ήθελε να τον είχε μελετήσει περισσότερο, ενώ νωρίτερα απ’ όλους γνώρισε και έγραψε για τον Κ. Π. Καβάφη, όταν ακόμη σπούδαζε Αγγλική και Συγκριτική Φιλολογία στο Columbia.

Καταλήγωντας η κ. Μαρκομιχελάκη είπε χαρακτηριστικά:

“Κύριε Bien, στα περισσότερα από τα 400 γράμματα του Καζαντζάκη στον Πρεβελάκη, ο πρώτος αποχαιρετά τον δεύτερο με το «Ο Θεός να ’ναι μαζί σας», μα σε ένα, στις 31 Ιανουαρίου του 1949, από την Αντίπολη, παραλλάσσει λίγο τον χαιρετισμό, και μ’ αυτόν επιτρέψτε μου να σας ευχηθώ κι εγώ απόψε: «Ο Θεός της Κρήτης μαζί Σας. Para siempre (Για πάντα)”.

Ο κ. Bien από την πλευρά του, ευχαρίστησε τον δήμαρχο για την βράβευσή του, την οποία εκτός από τιμή χαρακτήρισε και έκπληξη, καθώς και για την ευκαιρία που του δόθηκε να ταξιδέψει και πάλι στην αγαπημένη του Κρήτη.

Στο μουσικό μέρος της τελετής παρουσιάστηκε το έργο του Μάνου Χατζιδάκι «Καπετάν Μιχάλης», βασισμένο σε κείμενα του Νίκου Καζαντζάκη (πιάνο: Λίλυ Δάκα, ερμηνεία: Γιάννης Κασσωτάκης).