Ηέκθεση φωτογραφικών ντοκουμέντων που οργανώνει το Μουσείο Χριστιανικής Τέχνης "Αγία Αικατερίνη Σιναϊτών" και αφορά στην εξέλιξη του Ηρακλείου από την εποχή που άρχισε να κτίζεται ο Μητροπολιτικός Ναός του Αγίου Μηνά μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα,εγκαινιάζεται σήμερα στις 7 το απόγευμα.
Πρόκειται για παλιές φωτογραφίες που προέρχονται από αρχεία και ιδιωτικές συλλογές και εκτίθενται κατά ενότητες προκειμένου να δώσουν αντιπροσωπευτικές εικόνες για σημαντικά μνημεία της πόλης με κεντρικό άξονα τον Μητροπολιτικό Ναό, το λαλούν σύμβολο της πόλης που εορτάζει μεθαύριο.
Οι 65 ιστορικές φωτογραφίες που επελέγησαν και τυπώθηκαν σε μεγάλες διαστάσεις αποκαλύπτουν τις σταδιακές μεταμορφώσεις που γνώρισε η πόλη μέσα σε έναν αιώνα ραγδαίων πολιτικών και κοινωνικών αλλαγών. Στα μέσα του 19ου αιώνα πάνω από τις χαμηλές στέγες των σπιτιών υψώνονταν μόνο μιναρέδες και ψηλά φοινικόδεντρα, όπως αναφέρεται σε περιηγητικά κείμενα και φαίνεται από τις εικόνες αυτής της εποχής, κυρίως από ακουαρέλες που φιλοτέχνησαν Ευρωπαίοι ταξιδιώτες.
Οι φωτογραφίες αποτελούν πλούσιες πηγές ιστορικών πληροφοριών. Η μελέτη τους αποκαλύπτει όχι μόνο τις αλλαγές που συντελέστηκαν στον χώρο αλλά και σημαντικά στοιχεία που αφορούν στις κοινωνικές εξελίξεις, τις επιλογές, τις νοοτροπίες.
Στις πρώτες φωτογραφίες που δημιουργήθηκαν μετά την ολοκλήρωση των οικοδομικών εργασιών του Αγίου Μηνά, ο τρούλος και τα καμπαναριά του Μητροπολιτικού Ναού υψώνονται ανάμεσα σε πλήθος μιναρέδων. Όπως είναι γνωστό, μετά την οθωμανική κατάκτηση του 1669 οι πιο σημαντικοί από τους μεγάλους ναούς του Χάνδακα είχαν μετατραπεί σε τεμένη. Ωστόσο, παρατηρώντας αυτές τις φωτογραφίες, βλέπουμε τον νέο εντυπωσιακό σε αισθητική και μέγεθος Μητροπολιτικό Ναό να κυριαρχεί στο αστικό τοπίο σαν προμήνυμα μιας άλλης εποχής που ήταν φανερό πως ερχόταν.
Οι εκδότες των επιστολικών δελταρίων συνέβαλαν σε μεγάλο βαθμό να διασωθούν οι φωτογραφικές μαρτυρίες από τις αρχές του 20ού αιώνα.
Τύπωναν με την τεχνική της λιθογραφίας κάρτες που απεικόνιζαν μνημεία, τοπία, εκδηλώσεις και πρόσωπα. Στις απεικονίσεις αυτές ο Άγιος Μηνάς κατέχει σημαίνουσα θέση. Άλλοτε φωτογραφίζουν τον ναό από τα τείχη για να δώσουν γενικές απόψεις της πόλης και άλλοτε τον απομονώνουν από τα σπίτια (η σημερινή πλατεία του Αγίου Μηνά δεν είχε ακόμη δημιουργηθεί και οι γύρω δρόμοι δεν είχαν ακόμη διανοιχτεί ή διαπλατυνθεί).
Μια από τις ενότητες της έκθεσης αφορά στον χώρο του Μουσείου, στο ναό της Αγίας Αικατερίνης, που επίσης είχε γίνει τζαμί, αλλά και στην πλατεία και τις κατά καιρούς χρήσεις της. Στις φωτογραφίες την βλέπουμε ως χώρο λαϊκής αγοράς και ως σταθμό υπεραστικών λεωφορείων!
Την έκθεση, που αποτελεί συμβολή στον φετινό εορτασμό του Αγίου Μηνά, επιμελήθηκε η Δρ. Έφη Ψιλάκη, επιμελήτρια του Μουσείου, και πραγματοποιείται χάρη στην ευγενική χορηγία της ΤΥΠΟΚΡΕΤΑ (Καζανάκη) που ανέλαβε εξ ολοκλήρου την εκτύπωση των φωτογραφιών, όπως και όλου του υποστηρικτικού υλικού. Την καλλιτεχνική επιμέλεια των μακετών είχε ο κ. Νίκος Ντρετάκης. Το Μουσείο Χριστιανικής Τέχνης "Αγία Αικατερίνη Σιναϊτών" ευχαριστεί θερμά για τη σημαντική αυτή χορηγία. Ευχαριστεί επίσης τα Ιδρύματα και τους Συλλέκτες που διέθεσαν πρόθυμα υλικό για την πραγματοποίηση της έκθεσης.
