Αφορμή για τις παρακάτω σκέψεις, αποτέλεσε η περιφορά νεκρού ιερέα σε καθιστή θέση στην πόλη της Λαμίας. Πριν λίγες μέρες εκεί έλαβαν χώρα κάποια πρωτόγνωρα γεγονότα. Όταν έφυγε από τη ζωή ο παλαιοημερολογίτης Μητροπολίτης, Καλλίνικος, οι ιερείς επέλεξαν προς τιμήν του μια διαφορετική περιφορά, λίγο πριν την ταφή του, τοποθετώντας τον Μητροπολίτη σε μεγαλοπρεπή θρόνο και περιφέροντάς τον στους κεντρικούς δρόμους της πόλης.
Η εξόδιος ακολουθία του μακαριστού Μητροπολίτη έγινε φυσικά με όσα προβλέπει η εκκλησία των Παλαιοημερολογιτών. Και σαν να μην έφτανε αυτό, η Εκκλησία των Γνήσιων Ορθόδοξων Χριστιανών ανέβασε στην επίσημη σελίδα της (Εκκλησία ΓΟΧ) στο facebook, τις φωτογραφίες από την περιφορά του νεκρού Μητροπολίτη μπροστά από τα μάτια των πιστών! Όπως είναι ευνόητο, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν έμειναν αδιάφορα, ούτε άπραγα!
Φυσικά τέτοιες ακραίες, κατά τη γνώμη μας, εκδηλώσεις γίνονται σε πάμπολλα μέρη του κόσμου, κι εκεί όπου υπάρχουν διαφορετικές θρησκείες και θεοί. Σε βουδιστικές, ισλαμικές αλλά και χώρες χριστιανικές, με καθολικό ή κάποιο άλλο δόγμα. Κι όλα αυτά αργά και σταδιακά και το σπουδαιότερο δημιουργώντας τις κατάλληλες συνθήκες της κοινωνίας ώστε η τελευταία να τις δεχτεί χωρίς νοητική εμβάθυνση και τη δέουσα κριτική. Βέβαια το φαινόμενο δεν είναι αποκλειστικό της εποχής που διανύουμε. Και παλιότερα υπήρχαν τέτοιες στιγμές στις θρησκευτικές εκδηλώσεις των όποιων πιστών. Στις μέρες μας όμως κάποια πράγματα έχουν αλλάξει! Τους προηγούμενους αιώνες, τις περασμένες δεκαετίες, υπήρχε λιγότερο μίσος ανάμεσα στους πιστούς των θρησκειών, περισσότερη ανοχή στην διαφορετικότητα του άλλου, πιο πολλά δικαιώματα, κι οι άνθρωποι ατένιζαν με αισιοδοξία το μέλλον τους. Αν ρίξουμε σήμερα μια ματιά κυρίως σε χώρες της Κεντρικής Ασίας, όπως Αφγανιστάν, Ιράκ, Ιράν, Τουρκία και κάποιες άλλες, η ιστορία φαίνεται να παίρνει τροπή ανεξέλεγκτη. Υποτίθεται κι εκεί, όπως κι αλλού, η αποστολή της θρησκείας είναι η καλλιέργεια των μελών της κοινωνίας, η διδασκαλία της αγάπης, ο εξανθρωπισμός της κοινωνίας. Αλλά η σύγχρονη πραγματικότητα πόρρω απέχει από την ενδεδειγμένη και δρομολογημένη πορεία. Παντού, σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης, παρατηρούνται εκδηλώσεις πρωτόγονων ανθρώπων, χωρίς στοιχειώδη σκέψη και προβληματισμό, απειλές εναντίον του διαφορετικού, κάποιες φορές εναντίον του επίσημου κράτους, με μπροστάρηδες θρησκευτικούς ηγέτες που με διχαστικά κηρύγματα ξεσηκώνουν πιστούς με το πρόσχημα της όποιας προδοσίας, εσωτερικής ή εξωτερικής. Οι περισσότερες, αν παρατηρήσουμε σωστά, αντιδράσεις προέρχονται από λαούς με αποτυχία στα θέματα δημοκρατίας και κυρίως εκπαίδευσης! Οι πολίτες σήμερα οδηγούνται σε ακραίες συμπεριφορές είτε γιατί αισθάνονται προδομένοι από τους πολιτικούς ταγούς με τις αλλοπρόσαλλες ή καλύτερα κατευθυνόμενες ή υποκινούμενες πολιτικές τους, είτε γιατί το όποιο εκπαιδευτικό σύστημα φρόντισε κατάλληλα και τεχνηέντως να τους αφήσει απληροφόρητους για τις ανθρώπινες αξίες και το ρόλο των θρησκειών στην εξημέρωση του ανθρώπινου γένους. Όλα αυτά, ως τελικό αποτέλεσμα έχουν την αναζήτηση των απαντήσεων στα δύσκολα ερωτήματα σε αντικοινωνικές αντιδράσεις, αφού οι οποίες εξηγήσεις της κοινωνίας, της πολιτείας και της θρησκείας, δεν είναι επαρκείς και ικανοποιητικές.
Βασικό υπόστρωμα όμως για την ανάπτυξη όλων αυτών των φαινομένων, είναι η φτωχοποίηση των λαών, η δημιουργία εξαθλιωμένων και απελπισμένων πολιτών. Είναι η καλύτερη αιτία για εκδήλωση ακραίων συμπεριφορών και ανεξέλεγκτων αντιδράσεων. Άλλο πρόβλημα δισεπίλυτο, που έχει όμως άμεση σχέση με τα παραπάνω, αποτελεί η σχέση κράτους και θρησκειών. Είναι γνωστή η κατάσταση στα ακραία ισλαμικά καθεστώτα απέναντι στις κοσμικές θεωρήσεις των πραγμάτων. Όμως το φαινόμενο δεν παρατηρείται μόνο εκεί, αλλά και σε χώρες άλλες. Παντού όμως η επιστήμη, δυστυχώς, απουσιάζει προκλητικά! Κι όπου αυτή λείπει, έρχεται αναγκαστικά η προφητεία, η φαντασία και η μεταφυσική να καλύψουν το κενό.
Όταν τόσο η δημοκρατία, όσο και οι θρησκείες, αντιληφθούν το φαινόμενο, τόσο γρηγορότερα θα γίνουν κάποιες αποτελεσματικές παρεμβάσεις από μεριάς τους προς τη σωστή κατεύθυνση. Ειδάλλως, οι εξαθλιωμένοι άνθρωποι, κι όσοι δεν έχουν να χάσουν τίποτα, το πιθανότερο είναι ότι θα συνεχίσουν την αναζήτηση λύσεων και απαντήσεων σε αλλότριες μεθόδους, και το χειρότερο απέναντι στους συνανθρώπους τους!
• Ο Γιώργος Σχορετσανίτης είναι χειρουργός και διευθυντής του χειρουργικού τομέα στο ΠΑΓΝΗ
