Ποιος δε θυμάται εκείνο το τρελό και εκκωφαντικό κουδούνισμα, αλλά και τόσο χαρμόσυνο. Ένα κουδούνισμα που έδινε ιδιαίτερη ζωή, εξαιτίας του οποίου έπεφτε η αυλαία των παιδικών επιφωνημάτων. Τέτοιες μέρες… η μεγάλη αυλή του σχολείου μας, εγκαταλελειμμένη όλο το καλοκαίρι, τώρα δεν μπορεί να ησυχάσει.
Ένα τσούρμο παιδιών τρέχουν ασταμάτητα, άλλα φωνάζουν, άλλα κάθονται στα σκαλιά του σχολείου και τα πιο μικρά, συνήθως κλαίγοντας, δεν θέλουν να αποχωριστούν τη μητέρα τους. Θυμάμαι… τους συμμαθητές μου, τους δασκάλους μου!
Θυμάμαι… τις φωλίτσες που σχημάτιζαν τα πυκνά πεύκα, όταν τρυπώναμε μέσα σ’ αυτές! Θυμάμαι… την απέραντη θέα προς τον Παγασητικό Κόλπο, που τις περισσότερες φορές σε προκαλούσε με την ηρεμία του.
Όλα αυτά από την ιδιαίτερη πατρίδα μου, τον Λαύκο του νοτίου Πηλίου!
Πρώτη μέρα με τον καθιερωμένο αγιασμό. Οι πιο μεγάλοι μαθητές μπαίνουν ευκολότερα στη σειρά τους, αντίθετα με τους μικρότερους και ειδικότερα τα πρωτάκια, που χάνουν δικαιολογημένα τη σειρά τους. Σαστισμένα και αμήχανα, με δυσκολία προσαρμόζονται.
Μία πραγματική πλημμυρίδα από μπλε ποδιές και άσπρα γιακαδάκια, που δυστυχώς και αυτά παρήλθαν ως αναχρονιστικοί τρόποι ένδυσης για κάποιους. Ποιος από εμάς δε θυμάται το γιο της κυρίας Αμαλίας, το Θανασάκη, μαθητή αν θυμάμαι καλά της δευτέρας Δημοτικού ή εκείνη την ανέμελη συντροφιά του Μίμη, της Έλλης, της Άννας, της Λόλας και του Γκίκα, αποτυπωμένα κατά τον καλύτερο τρόπο στο Αναγνωστικό της Δευτέρας Δημοτικού, μια έκδοση του 1954-1955. Και εκείνη η χαρακτηριστική μυρωδιά του ξυσμένου μολυβιού, που σιγά-σιγά έδωσε τη θέση του στο μελανοδοχείο και στον κονδυλοφόρο, για να υποκύψουν όλα αυτά στο στυλό διαρκείας.
Ηράκλειο, μέσα της δεκαετίας του είκοσι, μετά από την εγκατάσταση των προσφύγων στο νησί μας. Δύσκολοι καιροί για όλους. Το νέο σχολικό έτος 1924-1925, παρόλα τα προβλήματα παρουσιάζει δείγματα αισιοδοξίας και προβλέπει ότι όλες αυτές οι δυσκολίες θα ξεπεραστούν και οι μαθητές θα βρουν το δρόμο τους. Αυτό εξάλλου είναι και το ζητούμενο για τους νέους μας.
Στον τοπικό τύπο της εποχής υπάρχουν καταχωρίσεις διαφόρων εκπαιδευτηρίων. Θ’α ναφερθούμε σε δύο από αυτά. Το ένα είναι το Εκπαιδευτήριο της Ανδρονίκης Πετράκη και η συγκεκριμένη καταχώρηση έχει ως εξής:
«ΕΚΠΑΙΔΕΤΗΡΙΟΝ ΑΝΔΡΟΝΙΚΗΣ ΠΕΤΡΑΚΗ
ΕΝ ΗΡΑΚΛΕΙΩ
Από του προσεχούς σχολικού έτους 1924-1925, το άριστα λειτουργούν ημέτερον Εκπαιδευτήριον εισέρχεται εις το έννατον έτος από της ιδρύσεως αυτού. Περιλαμβάνει δε
1. Νηπιαγωγείον Φρεβελιανόν (Με Νηπιαγωγόν την κ. Ανδρονίκην Πετράκη ως ειδικήν)
2. Πλήρες Δημοτικόν Σχολείον
3. Τμήμα ξένων γλωσσών
4. Τμήμα μουσικής.
Αι εγγραφαί συμφώνως τω Νόμω άρχονται από 1ης Σεπτεμβρίου μέχρι 15ης, τα δε μαθήματα, την 16ην
(Εκ του γραφείου του Εκπαιδευτηρίου)”.
Η άλλη καταχώριση αφορά στο ιδιωτικό εκπαιδευτήριο του Μιχαήλ Ζ. Σηφάκη.
ΙΔΙΩΤΙΚΟΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΟΝ «ΤΟ ΠΑΛΛΑΔΙΟΝ»
ΜΙΧΑΗΛ Ζ. ΣΗΦΑΚΗ
Από του νέου σχολικού έτους 1924-1925 θα λειτουργήση εν Ηρακλείω και εν τη θαυμασία νεοδμήτω οικία του Κιαζήμ Ντουντεζαδέ «Βαλιδέ Τζαμί» ΝΕΟΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΝ ΣΧΟΛΕΙΟΝ περιλαμβάνον:
1) ΜΟΝΤΕΣΣΟΡΕΙΟΝ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΝ
2) ΠΛΗΡΕΣ ΕΞΑΤΑΞΙΟΝ ΔΗΜΟΤΙΚΟΝ ΣΧΟΛΕΙΟΝ
Διευθυντής του νέου Σχολείου θα είναι ο κ. Μιχ. Ζ. Σηφάκις πρώην Επιθεωρητής δημοτικών σχολείων και διευθυντής του δημοτ. Σχολείου του Λυκείου «Κοραής».
Προσωπικόν εκ των αρίστων παρ’ ημίν διδασκάλων.
Διδακτικόν υλικόν κατασκευάζεται κατά νεώτατον όλως σύστημα.
Μέθοδοι και τρόπος διδασκαλίας συμφώνως προς την νεωτέραν εξέλιξιν της διδακτικής και τα πορίσματα της πειραματικής παιδαγωγικής και ψυχολογίας.
Το νέον εκπαιδευτήριον επί τοιούτων ιδρυομένων βάσεων, εφαρμόζον τα τελευταία πορίσματα της πειραματικής ερεύνης, κολακεύεται να πιστεύη ότι θα τύχη της ανεπιφυλάκτου υποστηρίξεως της κοινωνίας, προς ην αποβλέπει μετά πλήρους εμπιστοσύνης.
Το εκπαιδευτήριο του Μιχαήλ Σηφάκη, πατέρα του ομότιμου καθηγητή της κλασικής φιλολογίας Γρηγόρη Σηφάκη, ενός εκ των συντελεστών της δημιουργίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, βρισκόταν στην οδό Ιδομενέως.
Στην ταράτσα του κτιρίου γίνονταν μαθήματα. Αργότερα το Εκπαιδευτήριο αυτό ενσωματώθηκε στο Λύκειο “ο Κοραής”.
Χαρακτηριστική είναι η λεζάντα της φωτογραφίας αυτού του εκπαιδευτηρίου:
“Το πρότυπον σχολείον που ιδρύει εις την πόλιν μας ο κ. Μιχαήλ Σηφάκης θα σημειώση μια ίσως την πιο μεγάλη πρόοδο του τόπου μας, αφού η επίδρασίς της θα πέφτη πάνω στη γεννεά που ετοιμάζομε. Η εικόνα παριστά τα παιδιά στην τεραστία ταράτσα του σπιτιού που θα γίνουνται τα υπαίθρια μαθήματα, τα μαθήματα αυτά της σωματικής και πνευματικής σωτηρίας των παιδιών, και καθένα παιδί κάθεται μπρος στο ανεξάρτητο γραφείο του και ανεξάρτητο κάθισμά του. Επιφυλασσόμενοι να κάμωμε μακρόν λόγον δια την λειτουργίαν του σχολείου αυτού που πληροί μίαν σπουδαιοτάτην έλλειψιν εις τον τόπο μας αρκούμεθα να δημοσιεύσωμεν σήμερα την πρώτην εικόνα των μαθητών του υπαίθρου”.
Την ίδια σχολική περίοδο το Βαλιδέ Τζαμί μετατρέπεται σε εκπαιδευτήριο και αυτό επιτυγχάνεται χάρη στις προσπάθειες και στο ενδιαφέρον ενός υπερδραστήριου ιεράρχη, του Μητροπολίτη Κρήτης, εκείνη την περίοδο, Τίτου Ζωγραφίδη. Χαρακτηριστικό είναι το δημοσίευμα που ακολουθεί:
«Από πολλού χρόνου γνωρίζομεν ότι ο Σεβασμ. Μητροπολίτης εν τη ζωηρά του επιθυμία να βοηθήση δια του Μοναστηριακού ταμείου εις την ανέγερσιν Σχολικών κτιρίων εν τη πόλει κατέβαλε προς τούτο μεγάλας προσπαθείας μη διστάσας να αναλάβη τρισμεγίστην ευθύνην έναντι της εκκλησίας εισηγηθείς και εκτελέσας την απαλλοτρίωσιν Μοναστηριακών κτημάτων προς τον σκοπόν.
Ο Σεβασμιώτατος εξοικονομήσας δια της εκποιήσεως Μοναστηριακών κτημάτων τα αναγκαία χρήματα δια την ανέγερσιν Σχολικών κτιρίων εν τη πόλει και ταις επαρχίαις, ειργάσθη παραλλήλως μετά κόπου και δραστηριότητος εις την εξεύρεσιν του καταλλήλου χώρου προς ανέγερσιν των εν τη πόλει εκπαιδευτηρίων. Εις την προσωπικήν δε αυτού ενέργειαν και προσπάθειαν οφείλεται η παραχώρησις του Βαλιδέ Τζαμί προς τον σκοπόν χρησιμοποιήσεως αυτού εις εκπαιδευτήρια.
Ο Σεβ. Μητροπολίτης μετά την εκχώρησιν υπό του Κράτους του Βαλιδέ Τζαμί εισηγήθη εις την Μοναστηριακήν Επιτροπήν ήτις και ενέκρινε την γνώμην του όπως το Βαλιδέ Τζαμί ανοικοδομηθή καταλλήλως υπό του Μοναστηριακού ταμείου, ίνα κατορθώση και περιλάβη αμφότερα τα Γυμνάσια της πόλεως.
Χθες αφίκετο ο ειδικός μηχανικός ο οποίος θα αποφανθή επί του σχεδίου το οποίον προβλέπει δυό ορόφους δια την εγκατάστασιν και των δύο Γυμνασίων μας και εις ημιεισόγειον διαμέρισμα το οποίον θα χρησιμοποιείται ως κοιτώνες των εκ των επαρχιών μαθητών προς διευκόλυνσιν της επιβλέψεως των και των υγιεινών όρων διαμονής.
Ο Σεβασμιώτατος φιλοδοξεί να συνδέση το όνομά του με την ίδρυσιν τοιούτων εκπαιδευτηρίων και προς την επιτυχίαν του σκοπού τούτου εργάζεται από μακρού χρόνου μετ’ ιδιαιτέρου ζήλου και δραστηριότητος».
Πράγματι ο Μητροπολίτης Κρήτης Τίτος Ζωγραφίδης συνέβαλε στην παραχώρηση του Βαλιδέ Τζαμί, το οποίο, αφού διαρρυθμίστηκε κατάλληλα, βοήθησε ο χώρος του στο να εγκατασταθούν και τα δύο γυμνάσια, το πρώτο στον α’ όροφο και το δεύτερο στον β’ όροφο. Φυσικά, τέτοιες μέρες που άρχιζαν οι προετοιμασίες για την έναρξη της νέας σχολικής περιόδου δεν μπορεί να μη γίνει αναφορά στο Λύκειο “Ο ΚΟΡΑΗΣ”, που σήμερα δεν υπάρχει πια.
Ιδρύθηκε το 1905 και περιελάμβανε: νηπιαγωγείο, πλήρες εξατάξιο δημοτικό σχολείο, οικογενειακό οικοτροφείο και πλήρες εξατάξιο γτυμνάσιο του οποίου οι απόφοιτοι γίνονταν δεκτοί σε οποιοδήποτε δικό μας ή ξένο Πανεπιστήμιο, όπως και οι απόφοιτοι των δημοσίων γυμνασίων. Στον “Κοραή” επίσης γινόταν εκμάθηση ξένης γλώσσας δωρεάν.
Επρόκειτο για την Αγγλική, Γαλλική και Γερμανική. Για την ψυχαγωγία των μαθητών υπήρχε σχολικός κινηματογράφος και το προσωπικό του ήταν επίλεκτο! Τελευταία έγινε καφετέρια...
Μ’ αυτούς τους οιωνούς ξεκινούσε κατά τον καλύτερο δυνατόν τρόπο η νέα σχολική χρονιά στο Μεγάλο Κάστρο!
