Την Κυριακή 4 του Σεπτέμβρη και ώρα 5 τα ξημερώματα, το πούλμαν του δήμου Οροπεδίου έκανε το γύρω του κάμπου περνώντας από όλα τα χωριά. Πήρε τους πεζοπόρους που ήθελαν να διασχίσουν αυτή τη διαδρομή που από τη Μινωική εποχή οι αρχαίοι Λύττιοι έκαναν για να προσκυνήσουν το θεό των θεών και των ανθρώπων, το Δία. Το πούλμαν μας πήγε στο χωριό "Ξυδά" Εκεί κοντά βρίσκεται η αρχαία πόλη Λύττος . Μας μίλησαν με σύντομο λόγο ο κ. Καλογεράκης ως εκπρόσωπος του Δήμου "Μινώα" και ο πρόεδρος του Π. Σ. Ψυχρού "Ξένιο Ζευς" Γιάννης Μανολόπουλος. Μας πρόσφεραν αναμνηστικά καπέλα και μπλουζάκια.

Στις 7 το πρωί μαζί με μέλη του Ε.Ο.Σ. Λασιθίου, ξεκινήσαμε την πεζοπορική αυτή διαδρομή. Μαζί μας ήταν και ο δήμαρχος Οροπεδίου Γιάννης Στεφανάκης καθώς και ο τέως δήμαρχος Γιώργος Μηλιαράς. Φτάσαμε στο ιστορικό "Τοίχος," που κτίστηκε για να περάσει από πάνω ο αγωγός του νερού που θα έφερνε το πολύτιμο αγαθό στην διψασμένη πόλη Λύττος. Ήταν ένα από τα σπουδαιότερα έργα που έγιναν ποτέ εκείνη την εποχή. Το έργο αυτό ξεκινούσε από το χωριό "Κράσι" διασχίζοντας τις απόκρημνες πλαγιές του βουνού Λουλουδάκι. Χιλιάδες εργάτες δούλεψαν επί χρόνια για να ολοκληρωθεί το έργο αυτό.

Συνεχίσαμε τη διαδρομή προς την περιοχή "Φλέγες". Εκεί στο εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου μας περίμενε ένα κέρασμα με ντόπιο τυρί και παξιμάδι, νερό καρπούζι και αναψυκτικά προσφορά του Δήμου Μινώα. Αφού ξεκουραστήκαμε για λίγο , ξεκινήσαμε την ανηφορική πορεία μας στις πλαγιές του βουνού Λουλουδάκι.

Τα όρνια (Βιτσίλες) μας παρακολουθούσαν αιωρούμενα πάνω από τα Λασιθιώτικα βουνά. Οι πλακόστρωτες "Βόλιτες" μας περίμεναν στις αιώνιες πλαγιές του βουνού.

Είναι στρωμένες με χαλίκια, παρασυρμένα από τις αντίξοες καιρικές συνθήκες που επικρατούν εδώ. Η πλακόστρωτη αυτή στράτα σώζεται στη θέση της, από την αρχαία εποχή. Βελτιωμένη όμως και φαρδύτερη από την εποχή της Κρητικής Πολιτείας.

Ήταν η Στράτα που εξυπηρετούσε τους Λασιθιώτες στη μεταφορά των προϊόντων τους. Τα φόρτωναν στα γαϊδουράκια για να τα μεταφέρουν στα χωριά της Πεδιάδας και την πόλη του Ηρακλείου.

Είναι αρκετά φαρδιά τα τοιχία στήριξης της και σε κάποια σημεία φτάνουν και τα τρία μέτρα. Καθώς ανηφορίζαμε, θαυμάζαμε την εκπληκτική θέα που απλώνεται βορειοανατολικά, έως και δυτικά. Γύρω από την ποικιλόμορφη και γραφική κοιλάδα του Αποσελέμη, αντικρίζαμε τα χωριά Αβδού, Γωνιές, Σφεντύλι, Μοχό, Ασκούς καθώς και το φράγμα που αρχίζει να συρρικνώνεται. Η στάθμη του νερού έχει κατέβει αρκετά μέτρα. Το χωριό Σφεντύλι, που είχε βυθιστεί στο νερό, ξαναβγήκε στην επιφάνεια σχεδόν ολόκληρο. Όσο ανεβαίναμε, η μαγεία της φύσης παλλόταν ανάμεσα στα σύννεφα και στη στράτα που φιδοσυρόταν στις πλαγιές του βουνού.

Σα κυλιόμενη σκάλα τη νιώθαμε να σαλεύει κάτω από τα πόδια μας. Η κουφόβραση της ημέρας και τα κινούμενα χαλίκια, που παραπατούσαν κι αυτά μαζί μας, μας ζάλιζαν. Ευτυχώς είχε συννεφιά και η ανάβασή μας ήταν ευχάριστη. Μετά από τρεις ώρες συνολικής πορείας έφτασαν όλοι στην περιοχή "Τσούλι Μνήμα". Άλλη μια έκπληξη μας περίμενε και εκεί, από το Δήμο Μινώα. Σε μια σίγλα έβραζε κρέας που το πρόσφεραν στους πεζοπόρους, μαζί με τυρί και καρπούζι. Εκεί είναι και το γνωστό" Τσούλη το μνήμα".

Όλοι πέταξαν μια πέτρα, όπως συνηθίζεται από τότε, αναθεματίζοντας τον βάρβαρο Τούρκο. Κατηφορικά ο χωματόδρομος μάς οδήγησε στον κάμπο του Οροπεδίου. Διασχίζοντάς τον, από το "Χόνο," Κάτω Μετόχι, Άγιο Χαράλαμπο και το χωριό Πλάτη, φτάσαμε στο Ψυχρό μετά από μια ώρα ακόμη. Εκεί μας περίμεναν ο δήμαρχος Οροπεδίου κ. Γιάννης Στεφανάκης και ο πρόεδρος του Π. Σ. Ψυχρού μαζί με το Δ.Σ. για να αποδώσουν διπλώματα και να σφραγίσουν την κάρτα τερματισμού.



Βασίλης Δρόσος