Του Κώστα Χαρ. Νεονάκη

Η μεγαλύτερη βεβαιότητα στη ζωή των ανθρώπων είναι ο θάνατος. Είναι αχώριστος σύντροφός μας στον ύπνο και τον ξύπνιο μας. Στο σπίτι μας, στο δρόμο, στη δουλειά μας. Δεν διαλέγει ηλικίες. Πολλές φορές έρχεται βίαια κι αναπάντεχα, με τα φυσικά απρόοπτα και τα κοινωνικά δεινά και παίρνει τη ζωή μας. Δεν μας αφήνει να πάρομε τίποτε, από τις ματαιότητες του κόσμου. Όλα είναι δικά του. Γεννιόμαστε στον παρόντα κόσμο για να ζήσομε και ζούμε για να πεθάνομε. Τα πάντα πεθαίνουν.

Το άγνωστο σ’ εμάς είναι η ώρα του θανάτου. Η αυριανή μας μέρα δεν είναι ποτέ εξασφαλισμένη. Ο βιολογικός μας κύκλος δεν ελέγχεται από εμάς. Ο άνθρωπος είναι μελλοθάνατος από την ώρα της σύλληψης και γέννησής του. Γι αυτό καθημερινά πρέπει να ‘χομε «μελέτη και μνήμη θανάτου», που είναι αυταπάρνηση και υπέρβαση, για να γνωρίζομε τις μεταφυσικές αιώνιες αλήθειες. Να ζούμε ελεύθερα και υπεύθυνα. Ν’ αγαπούμε και ευεργετούμε τους συνανθρώπους και να είμαστε έτοιμοι και για τον αιφνίδιο θάνατο.

Στα λίγα χρόνια που ζούμε πάνω στη Γη, η ζωή μας αξιολογείται ανάλογα με τις συνέπειες που έχει στη ζωή των άλλων ανθρώπων. Ό,τι κι αν είμαστε σ’ αυτό τον κόσμο, όποια εργασία κι αν κάνομε, σπέρνομε σπόρους. Οι σπόροι φυτρώνουν στις καρδιές των άλλων ανθρώπων και επιδρούν θετικά ή αρνητικά.

Η ζωή μας στον παρόντα κόσμο είναι προσωρινή. Στο μέλλοντα αιώνια. Ο αιώνιος εαυτός μας είναι ο Θεός που ζει μέσα μας. Είναι το φως της ζωής μας που κρύβεται στο έτερο της ύπαρξής μας. Όσο καιρό είμαστε αιχμάλωτοι στα πάθη και το ΕΓΩ μας, αυτό το αιώνιο φως, ο αιώνιος εαυτός μας δεν λάμπει. Δεν φωτίζει! Έχομε μεταφυσική αναπηρία και μας καταβάλλει ο φόβος του θανάτου. Αυτό το φόβο μόνο η πίστη στ’ όραμα της αθανασίας και αιωνιότητας, μετά θάνατο, νικά και ελευθερώνει.

Όλες οι ανθρώπινες αξίες αποβλέπουν στην υπέρβαση και νίκη του θανάτου. Αν θέλεις να ζήσεις καλά, προετοιμάσου για το θάνατο, έλεγε ο Φρόιντ. Ο δε Σεραφείμ του Σάρωφ: «Οπως το κερί είναι προορισμένο να λιώσει έτσι και ο άνθρωπος να πεθάνει. Έχει όμως αθάνατη ψυχή και πρέπει περισσότερο να μεριμνά γι αυτήν». «Τι γαρ ωφελείται άνθρωπος εάν τον κόσμον όλον κερδίση την δε ψυχήν αυτού ζημιωθεί; Ή τι δώσει άνθρωπος αντάλλαγμα της ψυχής αυτού; Αυτά είπε ο Χριστός στους μαθητές Του και δι’ αυτών σ’ όλους τους ανθρώπους της Γης (Ματθ. 16, 26).

Ο άνθρωπος έχει συνείδηση της ύπαρξής του κι αυτό τον ξεχωρίζει απ’ όλον τον ζωικό κόσμο. Η εικόνα του Θεού που έχει μέσα του τον ωθεί από τα «ορατά στ’ αόρατα, από τα πεπερασμένα στ’ άπειρα κι από τα έλλογα στα υπέρλογα». Αυτός ο προσανατολισμός βοηθά την υπέρβαση και νίκη του θανάτου, που όλου του κόσμου τ’ αγαθά δεν μπορούν να νικήσουν. Αυτή η νίκη ελευθερώνει τον άνθρωπο, και αντέχει κι αντιμετωπίζει τις δυσκολίες και τα παθήματα του επίγειου βίου. Μ’ αυτή τη νίκη γράφει την ιστορία πάνω στους βράχους της αθανασίας κι όσο κι αν χτυπούν τα κύματα της λησμονιάς δεν μπορούν να τη σβήσουν. Μένει αιώνια κι αυτοί που τη διαβάζουν διδάσκονται πως η ιστορία γράφεται με κόπους και θυσίες και με αγάπη σταυρική για τους συνανθρώπους.

Ο θάνατος για τους κοσμικούς και αθέους είναι πορεία προς το μηδέν (ανυπαρξία). Για τους πιστούς, πορεία μίμησης και συνάντησης με το Θεό και τους αγίους. Πεθαίνομε για να ζήσομε εκεί που δεν υπάρχει θάνατος. Εκεί που όλα υπάρχουν και ζουν αιώνια. Όταν ένας πολιτισμός σκοτώνει αυτά τα μεταφυσικά οράματα είναι ανάπηρος και κάνει ανάπηρους ανθρώπους.

Μ’ αυτά τα υπαρξιακά θέματα και αιώνιες αλήθειες καταπιάνεται σε συνέντευξή του στην εφημ. «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» (31-7-2016) ο συντοπίτης κ. Μηνάς Καφάτος, διάσημος καθηγητής Αστροφυσικής. Σήμερα κατέχει την έδρα Fletcberjones Υπολογιστικής Φυσικής στο Παν/μιo CbaMpan της Καλιφόρνιας. Ασχολείται επίσης με την Κβαντική Φυσική, την Κοσμολογία, την Αστροφυσική, την Κλιματική Αλλαγή και τη Φιλοσοφία. Στο Παν/μιο της Καλιφόρνιας έχει διατελέσει Πρύτανης και αντικοσμήτορας από το 2009-2012. Διευθύνει κέντρο ερευνών και η ομάδα του συνεργάζεται με παν/μια και ερευνητικά κέντρα σ’ όλο τον κόσμο. Εργάστηκε στα μεγαλύτερα παν/μια της Αμερικής και της ΝΑSΑ. Μελετά πολλές δεκαετίες το Σύμπαν και τα μυστήριά του, από διαφορετικά επιστημονικά μονοπάτια: Φυσικής Κβαντομηχανικής, Αστροφυσικής, Κοσμολογία και Φιλοσοφίας. Δηλώνει πως «η επιστήμη έχει όρια: τα όρια του ανθρώπου. Τα όρια του ανθρώπινου νου. «Αυτό σημαίνει ότι οι απαντήσεις βρίσκονται σ’ αυτά που δεν μπορούμε να κατανοήσομε. Ανέκαθεν η επιστήμη προχωρούσε μ’ ένα «γιατί». Προχωρείς και βρίσκεις κάποιες απαντήσεις στο «γιατί» ποτέ δεν βρίσκεις μια ολική απάντηση, γιατί απλούστατα δεν υπάρχει».

Ο κ. Καφάτος εξομολογείται την πίστη του στο Θεό και δηλώνει με υπερηφάνεια: «Ετσι μεγάλωσα. Έτσι έμαθα από τους γονείς μου». Το πιστεύω του είναι: «Επιστήμη και θρησκεία έχουν ένα κοινό σημείο: Την αγάπη για τον κόσμο και την έγνοια ν’ αφήσουν κάτι πίσω τους, προσφορά στην ανθρωπότητα».

Ο μεγάλος συμπατριώτης μας αντιδρά έντονα στις θέσεις και συμπεριφορές των αθέων, όπως στην περίπτωση της κυκλοφορίας του βιβλίου του Στίβεν Χόκιγκ «Τhe Grand Design” το 2010. Σ’ αυτό ο διάσημος Βρετανός Αστροφυσικός ισχυρίζεται πως “δεν υπάρχει θεός” και πως «ο κόσμος δεν χρειάζεται κανένα Θεό για να ζήσει». Ο Μηνάς Καφάτος αντέδρασε έντονα και μαζί με τον Ντίπακ Τσόπρα, Ινδοαμερικανό, της εναλλακτικής Ιατρικής, συνέγραψαν άρθρο – απάντηση στο Χόκινγκ κατηγορώντας τον ότι μας οδηγεί σ’ ένα ταξίδι στην άκρη του τίποτα. Η ύπαρξη του Θεού, υποστηρίζει ο κ. Καφάτος, είναι αυστηρά προσωπικό θέμα. Η επιστήμη βασίζεται στην απόδειξη. Μπορεί ν’ αποδειχθεί επιστημονικά ότι υπάρχει ή δεν υπάρχει Θεός; Όχι, γιατί το θέμα είναι μεταφυσικό. Είτε έχεις αυτή τη «σύνδεση» είτε όχι. Εγώ την έχω. Η ψυχή είναι αθάνατη», υποστηρίζει ο κ. Καφάτος.

«Με το θάνατο τελειώνει το φυσικό σώμα. Η ψυχή δεν χάνεται. Είναι αθάνατη. Είναι άφθαρτη. Είναι πέραν από το χώρο και χρόνο. Αυτή είναι η πεποίθησή μου. Διαφορετικά «ο σύμπαν θα ήταν πολύ ψυχρό και χωρίς νόημα. Κι αν το σύμπαν δεν έχει νόημα, δεν έχει νόημα και η ζωή μας» Και συνεχίζει ο διάσημος αστροφυσικός: «Αν δεν υπήρχε ο θάνατος ή αν ζούσαμε χίλια χρόνια δεν θα μας απασχολούσε και πολύ ο Θεός. Ο θάνατος μας φέρνει πολύ πιο κοντά Του».

Αυτές είναι οι θέσεις και τα πιστεύω του κ. Καφάτου για τα υπαρξιακά προβλήματα των ανθρώπων. Για τα τεκταινόμενα στην πατρίδα μας είναι ανήσυχος και απαισιόδοξος. «Εμείς οι Έλληνες, κάνομε ό,τι περνάει από το χέρι μας για να τη σκοτώσουμε. Ό,τι δεν κατάφεραν, κατά καιρούς οι εξωτερικοί εχθροί μας δεν αποκλείεται κάποια στιγμή να το πετύχομε εμείς. Το μεγαλύτερο, εμάς των Ελλήνων κουσούρι είναι πως είμαστε καταστροφικοί.

Τρωγόμαστε μεταξύ μας, χωρίς σημαντικό λόγο σε κρίσιμες συγκυρίες που θα πρέπει να ‘ μαστε ενωμένοι σαν μια γροθιά».

Εκφράζει το παράπονό του, ως Πρόεδρος του Δ.Σ. του Ελληνοαμερικανικού Συμβουλίου, γιατί να μην μπορούν οι Έλληνες της διασποράς να ψηφίζουν στις εκλογές της πατρίδας τους. “Γιατί τους στερείται το δικαίωμα ν’ αποφασίζουν για τη μοίρα του τόπου τους; Όταν «σφίγγουν» τα πράγματα, στον απόδημο Ελληνισμό δεν στρέφεται η πατρίδα για βοήθεια”;

Ο κ. καθηγητής εκφράζει ακόμα τον πόνο του για την εικόνα της πατρίδας μας και το κακό όνομα που έχει στο εξωτερικό «για τα λάθη και αστοχίες των Ελλήνων». Και το τελευταίο: πικραίνεται βλέποντας τόσους νέους επιστήμονες, λαμπρά μυαλά, να μεταναστεύουν λόγω ανεργίας. Και διερωτάται:

«Ποια άλλη χώρα διώχνει τα παιδιά της και τα παραδίδει έτοιμους επιστήμονες, υψηλού επιπέδου, τους οποίους σπούδασε με χρήματα των φορολογουμένων, σε άλλες χώρες;».

Ολες τις θέσεις του διάσημου Ελληνα επιστήμονα ας ακούσομε με προσοχή.

Ας προβληματιστούμε και συνετιστούμε. Χτυπάει πολύ δυνατά το καμπανάκι του κινδύνου για τα παρόντα και μέλλοντα της πατρίδας.