Τις τελευταίες ημέρες γίνεται μια έντονη συζήτηση από όλους τους πολιτικούς φορείς του νησιού για τους όρους και τις προϋποθέσεις με τις οποίες θα «πρέπει» να εγκατασταθούν εγκλωβισμένοι πρόσφυγες, παράνομοι μετανάστες, απορριφθέντες πολιτικού ασύλου από τη Γερμανία οι οποίοι επιστρέφονται στην πρώτη ευρωπαϊκή χώρα από την οποία εισήλθαν βάσει της Συνθήκης Δουβλίνου (ποιοι από τους παραπάνω και με ποιο αριθμό ουδείς γνωρίζει….).
Η συζήτηση ξεκίνησε λίγο στα κρυφά από τον υπουργό Μεταναστευτικής Πολιτικής και με κάποιους εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με τους οποίους προφανώς μπορούσε να συνεννοηθεί στο Ηράκλειο χωρίς συγκεκριμένες προτάσεις (τουλάχιστον που να έχουν δημοσιευτεί).
Την ίδια χρονική στιγμή με τη δική μας «οικογενειακή» κρητική συζήτηση (πόσους να πάρουμε, πού να τους πάμε , πώς να τους φροντίσουμε, μα ακόμα δεν τους πήραμε) , οι μεταναστευτικές ροές έχουν αυξηθεί δραματικά μετά την εκδήλωση του πραξικοπήματος στην Τουρκία τον Ιούλιο, κάθε ημέρα φτάνουν στα ελληνικά νησιά περίπου 200 άνθρωποι, η συμφωνία με την Τουρκία για την επαναπροώθηση είναι ουσιαστικά ανενεργή και όλοι προσπαθούν να ετοιμάσουν με ένα νέο σχέδιο για αυτό που έρχεται.
Στη Συρία οι μάχες μαίνονται αφού προφανώς γίνεται προσπάθεια για μεγιστοποίηση των πολιτικών οφελών από την κατάκτηση εδαφών όλων των εμπλεκομένων. Όλο τον Αύγουστο γίνονται φρικτές μάχες στο Χαλέπι αλλά και σε άλλες πόλεις της βόρειας Συρίας μεταξύ των κυβερνητικών δυνάμεων του Άσαντ και των Κούρδων από την μια αλλά και μεταξύ των Κούρδων και των τζιχαντιστών του «Ισλαμικού Κράτους.
Η τοπική κοινωνία της Κρήτης είναι ανήσυχη και αναστατωμένη και σίγουρα κάνεις δεν μπορεί να διαβλέψει τις μακροχρόνιες συνέπειες που θα έχει για το νησί όπως και για την υπόλοιπη Ελλάδα βέβαια η διαμονή αυτών των εκατοντάδων χιλιάδων προσφύγων.
Το Προσφυγικό Ζήτημα, που αφορά κυρίως βέβαια τους Σύριους αλλά μαζί με αυτούς μεταναστεύει ολόκληρη η Μέση Ανατολή, το Αφγανιστάν και το Πακιστάν, έχει εξελιχθεί σε ένα περίπλοκο γεωπολιτικό ζήτημα για ολόκληρη την Ευρώπη. Η λύση δεν είναι ορατή στο εγγύς μέλλον γιατί ο πόλεμος στην Συρία και στο Ιράκ θα συνεχιστεί και σίγουρα όλο αυτό δεν είναι απλά ένα θέμα φιλοξενίας ή συμπόνιας /απονιάς προς αυτούς τους ανθρώπους.
Οι πολίτες είναι αμήχανοι με όλη αυτή την κατάσταση και οι σκληρές εικόνες των ανθρώπων αυτών πρέπει να ευαισθητοποιούν αλλά πρέπει και να προβληματίζουν. Η τοπική κοινωνία του Τυμπακίου, της Σητείας, των Αρχανών, του Αμαρίου, της Κισάμου θα «σηκώσουν» το βάρος του διαμελισμού της Συρίας και του Ιράκ σε ένα πόλεμο που όλοι οι ξένοι αναλυτές συμφωνούν ότι το τέλος του είναι κάθε άλλο από ορατό. Το προσφυγικό έχει λάβει τέτοιες διαστάσεις που δεν είναι δυνατό να προβάλλεται απλοϊκά και ρομαντικά. Και αν οι κυβερνώντες συνεχίζουν να το προβάλουν έτσι, απλά εθελοτυφλούν ή υπάρχουν άλλες σκοπιμότητες.
Για όλα τα παραπάνω η Κρήτη δεν πρέπει να δεχθεί κανένα πρόσφυγα οποιασδήποτε κατηγορίας. Υπάρχουν όμως και οι παρακάτω 5 λόγοι:
1. Η Κρήτη αρχικά θα δεχθεί για εγκατάσταση 2000 ή πόσους άλλους πρόσφυγες και παράνομους μετανάστες. Πόσο πραγματικά και ρεαλιστικά θα βοηθήσει αυτό στη διαχείριση του Προσφυγικού Ζητήματος, με τις διαστάσεις που έχει λάβει στην ελληνική επικράτεια. Ούτε λύση δίνει, ούτε αποφορτίζει τις υπάρχουσες στημένες δομές χώρων φιλοξενίας. Συνέχεια έρχονται καινούργιοι…
2. Η Κρήτη λόγω γεωγραφικής θέσης δέχεται ροές προσφύγων και παράνομων μεταναστών από την Αφρική, οι οποίοι επίσης έρχονται μαζικά και όλο το βάρος το υπομένουν οι κρητικές αρχές. Η κατάσταση στην Λιβύη αλλά και σε άλλες αφρικανικές χώρες όπως η Σομαλία δεν έχει μεταβληθεί, ο εμφύλιος πόλεμος συνεχίζεται άρα και ενδεχόμενα προσφυγικά κύματα.
3. Η Κρήτη θα υποστεί μείωση του τουρισμού και θα δεχθεί όλες τις αλυσιδωτές επιδράσεις που αυτό συνεπάγεται στην ντόπια οικονομία, όπως έχει συμβεί στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου.
4. Η Κρήτη είναι η πρώτη περιοχή της χώρας που εμπλέκεται έμμεσα στην εγκατάσταση προσφύγων και η πρώτη περιοχή στην οποία θέλουν να μεταφέρουν εγκλωβισμένους πρόσφυγες ή απελαθέντες από τη Γερμανία. Ουσιαστικά η ελληνική κυβέρνηση ζητάει την εγκατάσταση με τη μορφή της ενσωμάτωσης τόσων εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων με διαφορετικές πολιτισμικές επιλογές και αξιακές πεποιθήσεις χωρίς κανένα πλάνο αποχώρησης.
5. Στην Κρήτη ουσιαστικά ζητάει την ανοχή, στη συνεχεία τη συγκατάθεση και ακολούθως την ένταξη στην καθημερινή ζωή των Ελλήνων των Κέντρων Εγκατάστασης/Φιλοξενίας;
Η λογική είναι αφού αποδέχτηκες τοπική κοινωνία τους πρώτους 2.000 πρόσφυγες, έχεις τώρα πρόβλημα για τους επόμενους 1.000 ή πόσους άλλους…. Και το σίγουρο είναι ότι θα ακολουθήσουν και άλλες περιοχές.
‘Όπως αναλύθηκε στην αρχή αυτού του άρθρου, το ζήτημα είναι εξαιρετικά σοβαρό και πολυσχιδές και άπτεται των εθνικών συμφερόντων της χώρας. Δεν αποτελεί θέμα εσωτερικής πολιτικής για τις τοπικές κοινωνίες.
Η χώρα μας πρέπει ακόμα και τώρα να αναζητήσει την συνεργασία με τους ευρωπαίους εταίρους ώστε μαζί με τη FRONTEX να επιτύχει φύλαξη των συνόρων για την αποτροπή και τον περιορισμό νέων ροών.
Επίσης δυναμικά και οργανωμένα να λειτουργήσει η επαναπροώθηση παράνομων μεταναστών στις χώρες από τις οποίες προέρχονται.
* Η Θεοδώρα Καλαϊτζάκη είναι διδάκτωρ Διεθνών Σχέσεων Παν.Bilkent Τουρκία
