Νέους διαδρόμους, κλίμακες και υπόστυλες αίθουσες έρχονται να αναδείξουν οι νέες ανασκαφές στην αρχαία Ζώμινθο που ολοκληρώθηκαν για φέτος από την Αρχαιολογική Εταιρία, υπό τη Διεύθυνση της Έφης Σαπουνά Σακελλαράκη.

Η ανασκαφή του 2016 έδειξε ότι το κεντρικό κτήριο, πριν από την κύρια φάση του, εκτείνεται σε μεγαλύτερη επιφάνεια κατά την αμέσως προηγούμενη περίοδο, των παλαιών ανακτόρων.

Οι μεγαλοπρεπείς χώροι είχαν αποκαλυφθεί σε παλαιότερες ανασκαφικές περιόδους και συμπληρώνονται φέτος με πολύθυρα και φωταγωγούς.

Το κτήριο ήταν διώροφο ή τριώροφο σε ορισμένα σημεία. Οι τοίχοι, που διασώζονται σε ύψος από 2,5 έως 3 μέτρα, είναι τοιχογραφημένοι.

Οι αίθουσες των συγκεντρώσεων φέρουν περιμετρικά θρανία, το οποίο ως στοιχείο ερμηνεύεται ότι η αρχαία Ζώμινθος, εκτός από χώρος πολυτελούς κατοικίας σημαντικών προσώπων της δυναστείας της Κνωσού, αποτελούσε και χώρο θρησκευτικών εκδηλώσεων, κατά τις εποχές του χρόνου που το διεθνές θρησκευτικό κέντρο του Ιδαίου Άντρου δεν είναι εφικτό να φιλοξενήσει τελετές, λόγω καιρικών συνθηκών.

Η θρησκευτική χρήση του χώρου υποδηλώνεται επίσης από το πλήθος αντικειμένων που βρέθηκαν όπως διπλοί πελέκεις και θυμιατήρια. Τη χρήση βεβαιώνουν ακόμα σημαντικές σφραγίδες, ανάμεσα στις οποίες σφραγίδα με παράσταση «ιερού κόμβου» και σχηματοποιημένου βουκράνου με ηλιακό δίσκο, καθώς επίσης και χάλκινα ειδώλια λατρευτών, χάντρες περιδεραίου, αλλά και άλλα είδη, όπως καρποδόχοι και πλήθος ειδικών αγγείων.

Όπως φαίνεται επίσης από τα ευρήματα και την ανακάλυψη κεραμικού εργαστηρίου και κλιβάνου, οι Μινωίτες είχαν οργανώσει στη Ζώμινθο εργαστήρια παραγωγής κεραμικών έργων και εργαστήρια επεξεργασίας κρυστάλλου, την ύπαρξη του οποίου βεβαιώνει ο μεταλλουργικός κλίβανος, που αποκαλύφθηκε κατά την φετινή ανασκαφική περίοδο.

Οι Μινωίτες ωστόσο ασχολούνταν έντονα και με το εμπόριο στην αρχαία Ζώμινθο καθώς είχε αναπτύξει πλήθος εμπορικών δραστηριοτήτων. Σύμφωνα με τις πινακίδες της Κνωσού, αλλά και τις αιγυπτιακές επιγραφές, οι Μινωίτες έστελναν από την αρχαία Ζώμινθο φυτά του Ψηλορείτη, τα οποία είχαν ιαματικές και καλλωπιστικές ιδιότητες.

Στις τελευταίες ανασκαφές αποκαλύφθηκε επίσης ότι το κεντρικό κτήριο των 150 περίπου δωματίων, χτίστηκε από έναν μεγαλοφυή αρχιτέκτονα. Ο αρχιτέκτονας του ανακτόρου προσάρμοσε το σχέδιο του στο ορεινό τοπίο, το οποίο τροποποιήθηκε όμως πολλές φορές από τη συνεχή χρήση.

Η αρχαία Ζώμινθος είχε επίσης σχέσεις με τις Μυκήνες, γεγονός που αποκαλύπτεται από τα ευρήματα των μυκηναϊκών χρόνων. Ο χώρος βέβαια φαίνεται ότι εξακολούθησε να χρησιμοποιείται και στους ιστορικούς χρόνους, κάτι το οποίο βεβαιώνεται από αρχιτεκτονικά ρωμαϊκά λείψανα και κινητά ευρήματα, που δηλώνουν τη διαχρονικότητα του χώρου.