ΤΡΙΛΟΓΙΑ: ΤΟ ΛΙΒΑΔΙ ΠΟΥ ΔΑΚΡΥΖΕΙ

Σκηνοθεσία: Θόδωρος Αγγελόπουλος

Πρωταγωνιστούν: Νίκος Πουρσανίδης, Αλεξάνδρα Αϊδίνη, Γιωργος Αρμένης, Εύα Κοταμανίδου

Η τριλογία ξεκινά το 1919 με την εγκατάσταση Ελλήνων προσφύγων από την Οδησσό στη βόρεια Ελλάδα. Ανάμεσά τους βρίσκονται τα δυο μικρά παιδιά, ο Αλέξης κι η Ελένη, που σχηματίζουν το πρωταγωνιστικό ζευγάρι. Ο έρωτάς τους θ’ αντιμετωπίσει όλες τις κακουχίες που αντιμετώπισε η ίδια η Ελλάδα στην ταραγμένη πορεία της προς την ειρήνη, την ενότητα και τη δημοκρατία. Το ΛΙΒΑΔΙ, που αποτελεί το πρώτο μέρος, κλείνει το 1949 με τη λήξη του εμφυλίου.

Το να δώσω έμφαση στο ότι η ταινία ήταν εξαντλητικά αργή θα ήταν σα να σας λέω ότι η Γη είναι στρογγυλή. Ο αργός ρυθμός είναι η κινηματογραφική ταυτότητα του Αγγελόπουλου και δεν προτίθεται να την αλλάξει απ’ ότι φαίνεται, γι’ αυτό να είστε προετοιμασμένοι και ξεκούραστοι. Θα θαυμάσετε απίστευτα δεξιοτεχνικά μονοπλάνα, μοναδική εικαστική κατασκευή των κάδρων, την ονειρική μουσική της Ελένης Καραΐνδρου, αλλά από ‘κει και πέρα τι;

Η ταινία επικεντρώνεται στο ζευγάρι και στην προσπάθειά του να στεριώσει ως οικογένεια, μέσα στις συνθήκες πολιτικής και κοινωνικής αναταραχής που επικρατούν στην Ελλάδα. Δε θέλω να μπω στην ερμηνεία της ταινίας, αφενός γιατί από μένα θα ήταν ανεπαρκής, αφετέρου γιατί δεν έχω το χώρο. Πιστεύω πάντως ότι οι χαρακτήρες και η πλοκή είναι ανύπαρκτα, κατ’ επέκταση το φιλμ δεν τα καταφέρνει σε αφηγηματικό επίπεδο. Ο συμβολισμός, για τον οποίο είναι γνωστό το έργο του σκηνοθέτη, ίσως είναι νοηματικά διεξοδικότερος, αλλά τον αφήνω σε άλλους.

Ο Αγγελόπουλος πάντως είναι μια πολύ καλή αφορμή για να πω δυο πράγματα γύρω απ’ την πρόσληψη καλλιτεχνικά απαιτητικών ταινιών. Η διαφορετικότητα ως αυτοσκοπός (προσέξτε, ως αυτοσκοπός) μπορεί να εξακολουθεί ν’ αποτελεί αποτελεσματική αντίδραση σ’ ένα κυρίαρχο ισοπεδωτικό ρεύμα, αλλά εν τέλει είναι δυσλειτουργική και δεν καταφέρνει να εκτελέσει εντελώς τη σημαντική αποστολή της. Φοβάμαι ότι η κινηματογραφική ‘γλώσσα’ του Αγγελόπουλου μαζί με όλα τα ζωογόνα για την κινηματογραφική τέχνη προτερήματά της, κουβαλάει κι αρκετά ελαττώματα που η έγνοια μερικών για το πολιτισμικό τους κύρος δεν αφήνει να διαφανούν, ώστε να προκύψει η παραγωγικότερη κι ουσιαστικότερη κατανόηση της φιλμογραφίας του σκηνοθέτη.

Η ερμηνεία δεν είναι απλώς η φιλοφρόνηση που η μετριότητα απευθύνει στην ιδιοφυΐα’ λέει η Σόνταγκ κι εγώ συμπληρώνω ότι η λατρεία της αυθεντίας είναι ένδειξη μετριότητας. Ας μη φοβόμαστε ν’ αναμετρηθούμε με την τέχνη. Δε δαγκώνει.



Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΩΝ ΚΟΣΜΩΝ

Ανακοινώθηκε προχθές ότι οι Στήβεν Σπήλμπεργκ και Τομ Κρουζ προτίθενται να συνεργαστούν για δεύτερη φορά μετά το MINORITY REPORT, σε μια ακόμη μεταφορά του μυθιστορήματος επιστημονικής φαντασίας του Χέρμπερτ Τ. Ουέλς, “Ο Πόλεμος Των Κόσμων”.

Το βιβλίο, που περιγράφει την εισβολή εξωγήινων στον πλανήτη μας, γράφτηκε το 1898. Σαράντα χρόνια αργότερα, το 1938, η ραδιοφωνική του διασκευή από το σκηνοθέτη Όρσον Γουέλες είχε προκαλέσει πανικό στο αμερικανικό κοινό, που νόμιζε ότι επρόκειτο για αναγγελία πραγματικής εξωγήινης εισβολής. Η μοναδική μέχρι σήμερα κινηματογραφική εκδοχή της ιστορίας πραγματοποιήθηκε το 1953, αλλά από τα μέσα της δεκαετίας του ’90, μετά την επιτυχία των X-FILES και INDEPENDENCE DAY, μια δεύτερη διασκευή του βρισκόταν στις άμεσες επιδιώξεις διαφόρων παραγωγών.

Ο Ντέηβιντ Κεπ, σεναριογράφος των JURASSIC PARK, ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ και SPIDER-MAN, ανέλαβε να γράψει μια δεύτερη εκδοχή του σεναρίου που είχε γράψει ο Τζος Φρίντμαν για την Paramount το 2002, όταν το σχέδιο αναπτυσσόταν από τον Κρουζ και τη συμπαραγωγό του Πώλα Γουώγκνερ για το στούντιο. Το φιλμ παραμένει στην Paramount, αλλά με τη συμβολή του Σπήλμπεργκ στη σκηνοθεσία είναι σχεδόν σίγουρο πλέον ότι θα εμπλακεί και η DreamWorks.

Ανάλογα με το πόσο γρήγορα θα εγκριθεί το σενάριο κι εφόσον οι δύο μεγάλοι αστέρες ξεμπερδέψουν από ενδιάμεσες υποχρεώσεις, η ταινία θ’ αρχίσει γυρίσματα το νωρίτερο στα μέσα του 2005. Εν τω μεταξύ, ο Κρουζ ασχολείται με την ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ 3 για το Μάιο της επόμενης χρονιάς, σε σκηνοθεσία Τζο Κάρναχαν (NARC), ενώ ο Σπήλμπεργκ ετοιμάζει τις συνέχειες δύο πολύ επιτυχημένων σειρών που δημιούργησε, το JURASSIC PARK 4, που βρίσκεται στο στάδιο της προ-παραγωγής και το INDIANA JONES 4, που ‘πάγωσε’ πάλι μετά από διαφωνίες γύρω απ’ το σενάριο.