Από το θέατρο Σόχο του Λονδίνου στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης παρουσιάστηκε στην πόλη μας το πολιτικό θεατρικό έργο «Λαμπεντούζα» του Βρετανού συγγραφέα Άντερς Λουστγκάρτεν, σε σκηνοθεσία του Χανιώτη Μιχάλη Βιρβιδάκη της «Εταιρείας Θεάτρου Μνήμη».
Θέμα της παράστασης το εξαιρετικά επίκαιρο ζήτημα της μετανάστευσης και του προσφυγικού αλλά και η δυσκολία του σημερινού ανθρώπου να ανταποκριθεί στις απαιτητικές ανάγκες της ζωής στην σύγχρονη μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Μέσα από δύο παράλληλους μονολόγους, αφενός του Ιταλού Στέφανο, πάππου προς πάππου ψαρά, κατοίκου του νησιού Λαμπεντούζα, όπου έχει αναλάβει από τις αρμόδιες αρχές να «ψαρεύει» πτώματα μεταναστών που οι βάρκες τους έχoυν αναποδογυρίσει και αφετέρου της Ντενίζ, Βρετανίδας μιγάδoς της εργατικής τάξης που εργάζεται ως εισπράκτορας σε τοκογλυφική εταιρεία δανείων προκειμένου να πληρώνει τα δίδακτρα του πανεπιστημίου, ο συγγραφέας ασκεί κριτική στη δύση.
Αρχικά και οι δύο ήρωες αντιμετωπίζουν όσο πιο αποστασιοποιημένα γίνεται την σκληρή πραγματικότητα του επαγγέλματος τους. Έχουμε έναν Στέφανο που σύντομα καταλαβαίνει πως ακόμα κι αν μπεις στη δουλειά αυτή με σκοπό να σώσεις κόσμο, σταδιακά συνειδητοποιείς πως η καθοριστική παράμετρός της είναι οι πνιγμοί, πολιτικό όπλο των γραφειοκρατών που αποτρέπει και προειδοποιεί τους απελπισμένους να μην έρχονται στην Ευρώπη. Από την άλλη η Ντενίζ, εισπράττοντας καθημερινά τον ρατσισμό για το χρώμα του δέρματός της, γνωρίζει πως το κοινωνικό σύστημα στο οποίο ζει ενθαρρύνει έναν χρηματικό δανεισμό που εγκλωβίζει ενώ οι ξένοι έρχονται στη χώρα της με ελπίδα, σε μια κοινωνία που στερείται όμως ελπίδας. Στο τέλος του θεατρικού υπάρχει μετάβαση και τών δύο πρωταγωνιστών ενώ αυτή η περιβόητη ελπίδα γεννιέται στις καρδιές τους μέσα από την προσφορά τους, ο μεν πρώτος προς τον Μοντίμπο από το Μάλι, η δε δεύτερη προς την Καρολίνα από την Πορτογαλία, προσφορά η οποία επιστρέφεται στους ίδιους στο πολλαπλάσιο.
Λιτή η σκηνοθεσία του Μιχάλη Βιρβιδάκη, ο ίδιος και στον ρόλο του Στέφανο, φρόντισε να μην υπάρχoυν σκηνικά, αλλά μέσα από τον φωτισμό και τα ηχητικά ακούσματα που έδεναν με το κείμενο, άφησε τον λόγο να έχει τον πρώτο ρόλο και ορθά έπραξε. Στην ερμηνεία του συμπεριέβαλε μια φιλοσοφική διάσταση στην προσωπικότητα του Στέφανο, ένα είδος σοφίας, που είναι φυσικό να βρίσκουμε σε έναν άνθρωπο που έρχεται σε καθημερινή επαφή με τα σαπισμένα πτώματα της Μεσογείου. Αν και σε κάποια σημεία υπήρχε περιθώριο μεγαλύτερης συναισθηματικής έντασης και σωματικής έκφρασης, τελικά η κορύφωση αποζημίωσε τον θεατή.
Η δε Κατερίνα Μαντίλ, άλλοτε κυνική, άλλοτε οργισμένη, πραγματικά άνετη και εκφραστική επί σκηνής και μέσα από το εξαιρετικό ηχόχρωμα της φωνής της, ερμήνευσε επάξια τον ρόλο της Ντενίζ.
Το έργο Λαμπεντούζα γράφτηκε μόλις το 2015 καθότι η εποχή που ζούμε προσφέρεται για πολιτική τέχνη και σίγουρα ένα σωρό καλλιτεχνικά δημιουργήματα που προσανατολίζονται προς αυτήν την κατεύθυνση θα κάνουν την εμφάνισή τους. Απαίτηση και ανάγκη των καιρών.
*Η Μαρία Βρέντζου είναι δικηγόρος
