Στον πραγματικό κόσμο υπάρχουν ορισμένα υποκατάστατα στη θέση της έλλειψης λογικής αιτίας για την εξαπόλυση μιας αντεκδικητικής επίθεσης. Το πρώτο απ’ αυτά είναι η εκδίκηση, που μπορεί να προκαλέσει την αντεκδικητική επίθεση ακόμη κι αν δεν πρόκειται για μια λογική πράξη.
Σύμφωνα με τη συναισθηματική λογική της εκδίκησης, ο ζωντανός ενεργεί για λογαριασμό του αδικοχαμένου νεκρού, που όντας ακριβώς νεκρός, δεν μπορεί να επαναφέρει την ισορροπία στη ζυγαριά της δικαιοσύνης. Η εκδίκηση δεν γνωρίζει ευαισθησίες και σε καμία περίπτωση δεν είναι εποικοδομητική αλλά ουδέποτε είναι ανθρώπινη.
Και κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο ότι το αίσθημα θα φουντώσει στις καρδιές των ανθρώπων, που έχουν χάσει τη χώρα τους, παρακινώντας τους να εξαπολύσουν επίθεση.
Το δεύτερο και πιο σημαντικό υποκατάστατο της έλλειψης λογικής αιτίας για την αντεκδίκηση είναι ότι καμία ενέργεια ή αντίδραση δεν μπορεί να προβλεφθεί από τη στιγμή που θα ξεσπάσει μια γενικευμένη επίθεση σε διάφορα σημεία του πλανήτη και μάλιστα στις μέρες μας με τη μορφή της διεθνούς τρομοκρατίας ενός καινοφανούς παραλογισμού εκδίκησης με θύματα αθώους πολίτες.
Στην κατάσταση αυτή, όπου διακυβεύεται πιο φανερά ανά πάσα στιγμή η ζωή, ο ανθρώπινος νους αρχίζει να τραυλίζει.
Και οι ηγέτες των μεγάλων δυνάμεων δεν εχουν παρά να αποδεχθούν το γεγονός πως ο κίνδυνος είναι ολοκληρωτικός καθώς θα κοιτούν το “τεράστιο άγνωστο” του χάους. Οπότε κάτω από τέτοιες συνθήκες δεν υπάρχει λόγος να προσπαθήσει κάποιος να προσποιηθεί, ότι είναι παράλογος, ούτε ότι έχει χάσει τον έλεγχο της κατάστασης. Γιατί ένας τέτοιος κόσμος, που έχει παραδοθεί πια στη μοίρα του, είναι από τη φύση του παράλογος και ανεξέλεγκτος. Οι ακολουθίες, που συγκλονίζουν το δόγμα της απόκρουσης είναι όλες συνέπειες μιας μεγαλύτερης ανακολουθίας που πηγάζει από τον παραλογισμό της εκμηδένισης για την αποφυγή της εκμηδένισης. Το αποτέλεσμα της εξάρτησης της επιβίωσης απ’ αυτό το αντιφατικό σύστημα είναι ο σημερινός μισοπαραλυμένος και μισοτρομοκρατημένος κόσμος, όπου τα βουνά των όπλων- συμβατικών και μη- που συνεχώς μεγαλώνουν, υποτίθεται ότι βελτιώνουν την ασφάλειά μας. Όμως δεν ξέρουμε από την μια στιγμή στην άλλη αν θα συνεχίσουμε να ζούμε ή θα πεθάνουμε.
Αναμασώντας με τη σκέψη μας τα τρομοκρατικά αποτελέσματα αυτής της διάταξης φτάνουμε στο σημείο να αναρωτηθούμε κάποια στιγμή, γιατί είναι ανάγκη να αναζητούμε την ασφάλεια στον τρόμο, την επιβίωση στην εκμηδένιση, την ύπαρξη στην ανυπαρξία και γιατί δεν υιοθετούμε τον ευθύ δρόμο του αφοπλισμού, εξασφαλίζοντας την επιβίωση με την απαγόρευση του μηχανισμού του θανάτου;
Αρκεί και μόνη η διατύπωση αυτού του ερωτήματος για να αποκαλύψει, πως οι περίφημες φράσεις περί ασφαλείας του κόσμου τόσο του Τσώρτσιλ, όσο και του Μπρόντι, που επαναλήφθηκαν με αναρίθμητες παραλλαγές και υιοθετήθηκαν από όλους τους πολιτικούς ηγέτες, που ανέλαβαν κατά καιρούς την ευθύνη των οπλοστασίων του πλανήτη αποκρύπτουν στην πραγματικότητα ένα μεγάλο μέρος της αλήθειας. Αυτό, που αποκρύπτουν είναι ο πολιτικός στόχος. Γιατί είναι γεγονός ότι οι μεγάλες δυνάμεις δεν κατέχουν τα όπλα, αντίθετα με τους ισχυρισμούς των ηγετών τους, με μοναδικό την αποτροπή της χρήσης τους για την διατήρηση της ειρήνης, αλλά και την υπεράσπιση των εθνικών τους συμφερόντων και την προώθηση των εθνικών τους φιλοδοξιών.
Η διαφορά είναι ότι τώρα, αντί να εξαρτώνται από τον πόλεμο για την εξυπηρέτηση αυτού του στόχου, όπως συνέβαινε στην προπυρηνική εποχή, εξαρτώνται από την απειλή της διεθνούς τρομοκρατίας που το σύστημα εξέθρεψε εις βάρος της ζωής αθώων πολιτών, πέραν από κάθε λογική και ηθική.
Κι όμως ο κόσμος θα μπορούσε να γλιτώσει μια για πάντα από την απειλή της αυτοκαταστροφής χάρη στον αφοπλισμό, όπως πρότεινε ο Ράσσελ, ο Αϊνστάιν και πολλές μεγάλες προσωπικότητες από τα μέσα της δεκαετίας του 1940. Κατά συνέπεια πρέπει να αναθεωρήσουμε την “κλασική” φράση του Τσώρτσιλ:
“Η εθνική κυριαρχία είναι το θαρραλέο παιδί του τρόμου και η δίδυμη αδελφή της εκμηδένισης”. Η φράση αυτή αντιπροσωπεύει πέρα για πέρα την αλήθεια της σύγχρονης παγκόσμιας πολιτικής διάταξης που βασίζεται στον εφιάλτη του τρόμου και του πολέμου.
Και για να είμαστε πιο ακριβείς θα πρέπει να κάνουμε μια νέα παραλλαγή με τη βοήθεια μιας προσθήκης: “Η ασφάλεια θα είναι το θαρραλέο παιδί του τρόμου και η επιβίωση η δίδυμη αδελφή της εκμηδένισης αρκεί το κάθε έθνος να σέβεται τα ζωτικά συμφέροντα του άλλου”. Η παρατήρηση, πως υπήρχε ο μέσος δρόμος των “τακτικών” εχθροπραξιών, στο πλαίσιο ενός περιορισμένου πολέμου, η λύση της συμβατικής σύγκρουσης έχασε κάθε λογικό αντίκρισμα απέναντι στην αφόρητη πίεση της τρομοκρατίας σήμερα.
*Η Ειρήνη Κουτσαντωνάκη είναι μαθηματικός
