Του Μαρίνου Παττακού*

Οι παραπάνω δύο απλές και πολύ σημαντικές λέξεις, με την ταυτόχρονη διατύπωση και αναφορά τους, εκπέμπουν από κοινού μια και μοναδική βασική έννοια:

Τις θεμελιώδεις αρχές του σχεδιασμού, της ενεργοποίησης και κλιμάκωσης δράσης, του δυναμικού και των μέσων του κρατικού μηχανισμού, σε κεντρικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, για την αντιμετώπιση έκτακτων αναγκών που προκύπτουν από ακραία καιρικά ή άλλα φυσικά φαινόμενα, με σκοπό τον έλεγχο, την αντιμετώπιση και τον περιορισμό των δυσμενών επιπτώσεων κατά των πολιτών και των περιουσιών τους.

Πολιτική προστασία όμως υπό την ευρύτερη έννοια, θεωρείται η ανάγκη κινητοποίησης νέων υπηρεσιών του οργανωμένου κράτους και ιδιαίτερα του Α΄ βαθμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της πρόληψης και του σχεδιασμού για την αποκατάσταση δυσλειτουργιών και άλλων επικίνδυνων καταστάσεων, που εγκυμονούν κινδύνους για την καθημερινή κίνηση και την ασφάλεια της ζωής των πολιτών, όπως οι οδικοί κίνδυνοι, ετοιμόρροπα κτίρια, ατυχήματα, έκτακτα περιστατικά διάσωσης κτλ.

Έναν παρόμοιο «δημόσιο κίνδυνο» αποτελούσε τα τελευταία χρόνια το περίφημο αρχοντικό του Σαμή Μπέη, στην οδό Ιδομενέως στο Ηράκλειο.

Μετά την παρέλευση δεκαετιών χωρίς καμία απολύτως παρέμβαση από τους καθ’ ύλην αρμόδιους των κρατικών υπηρεσιών και κατά νόμο υπεύθυνους ιδιοκτήτες ανέλαβαν τα συνεργεία της Δημοτικής Τεχνικής Υπηρεσίας Ηρακλείου την κατεδάφιση μέρους του ετοιμόρροπου κτιρίου, για λόγους πολιτικής προστασίας.

Το γεγονός αυτό άμεσα προκάλεσε αντιδράσεις και ανάλογα επικριτικά σχόλια από τα τοπικά μέσα μαζικής ενημέρωσης. Απογοήτευση και προβληματισμός από μερίδα πολιτών της κοινωνίας του Ηρακλείου, για την μερική κατεδάφιση του ετοιμόρροπου, του ιστορικού για την πόλη του Ηρακλείου κτιρίου. Είναι άξιο απορίας το γεγονός αυτό της δημοσιότητας ενώ ελάχιστες ήταν οι αντιδράσεις τα τελευταία χρόνια που το κτίριο αυτό έστεκε στη θέση αυτή, ερειπωμένο, εγκαταλελειμμένο από ανθρώπους και υπηρεσίες της πολιτείας, χωρίς την αναπαλαίωση και στατική διατήρηση του.

Είναι αλήθεια ότι το τελευταίο διάστημα η κατάσταση επικινδυνότητας παρουσίασε ραγδαία επιδείνωση. Πολλά περιστατικά τραυματισμών και ζημιών σε διερχόμενους πολίτες και αυτοκίνητα είχαν καταγραφεί. Οι αρμόδιες υπηρεσίες της Πολιτικής Προστασίας του Δήμου Ηρακλείου είχαν εκφράσει την έντονη ανησυχία τους για το θέμα.

Ιδιώτης κάτοικος Ηρακλείου αποφάσισε να προσφύγει στη δικαιοσύνη και να ζητήσει την ποινική τιμωρία των αρμοδίων για την ολιγωρία τους σε σχέση με την κατεδάφιση του συγκεκριμένου κτιρίου και δεκάδων άλλων ετοιμόρροπων στην πόλη του Ηρακλείου, με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν ανθρώπινες ζωές και περιουσίες.

Εντυπωσιακά ήταν τα δημοσιεύματα τοπικών μέσων ενημέρωσης και φωτογραφιών με τίτλους : «Κτίριο κατέρρευσε και έπεσε πάνω σε αυτοκίνητο.» «Τι περιμένουν;Να θρηνήσουμε θύματα;»

Ο κίνδυνος για την πρόκληση ατυχήματος ήταν ορατός, γι αυτό ήταν λογική, αναμενόμενη και αναπόφευκτη εξέλιξη η ληφθείσα απόφαση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, για την καθαίρεση τμήματος του Α΄ορόφου του αναφερόμενου κτιρίου. Και όμως οι αντιδράσεις συγκεκριμένων φορέων συνεχίζονται ακόμα και σήμερα. Ο νέος φερόμενος ως ιδιοκτήτης το Νοσοκομείο Ρεθύμνου, με έγγραφο του προς το Δήμο Ηρακλείου ζητάει να σταματήσει κάθε ενέργεια καθαίρεσης απειλώντας με δικαστικές προσφυγές. Μετα την προκύψασα ιδιοκτησιακή σύγχυση για το ετοιμόρροπο κτίσμα, ορθά ο Δήμος Ηρακλείου προχώρησε στη συντηρητική διαχείριση του θέματος και στην ανάληψη εργασιών ενίσχυσης και σταθεροποίησης του με στόχο την αποφυγή κατάρρευσης και την πρόκληση ατυχήματος, αναμένοντας νεότερες οδηγίες από την αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων.

Πέραν των αντιδράσεων που προαναφέρθηκαν, την ίδια ώρα αρκετοί πολίτες κυρίως περίοικοι αισθάνθηκαν ανακούφιση, όχι μόνο για την κατεδάφισή του, αλλά για το ενδεχόμενο παραχώρησης του Τρανταλλίδειου στον Δήμο Ηρακλείου και την δυνατότητα επανακατασκευής του στο μέλλον, με την αυθεντική μορφή του.

Είναι βέβαιο ότι κανείς από τους δημότες του Ηρακλείου δεν είναι αντίθετος με τη διατήρηση των μνημείων της πόλης, γι αυτό και η αντιπολιτευτική ανακοίνωση με τον τίτλο «κατεδαφίζεται η ιστορική μνήμη» θεωρείται υπερβολική και υποκριτική.

Γιατί πάνω από τα συναισθήματα των ανθρώπων πρέπει να στέκεται η λογική που λέει: Ότι αξίζει η ζωή ενός ανθρώπου δεν αξίζει ολόκληρος ο αρχαιολογικός μας πλούτος…

Μετά τα παραπάνω, χαρακτηρίζεται δίκαιη και αναγκαία η απόφαση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεότερων Μνημείων, αφού υπηρετεί το σκοπό της κορυφαίας κοινωνικής υποχρέωσης, για την ασφάλεια της ανθρώπινης ζωής και της Πολιτικής Προστασίας.

* Ο Μαρίνος Παττακός είναι αντιδήμαρχος