Του Γιώργου Παπαματθαιάκι*

Ο Κεμάλ Αλής είχε μια επιτυχημένη επιχείρηση που εξυπηρετούσε τους αγρότες της βόρειας Συρίας για 50 ολόκληρα χρόνια. Είχε οργανώσει αυτήν την οικογενειακή του επιχείρηση για την κατασκευή φρεάτων και ιδιαίτερα γεωτρήσεων για την άντληση νερού για τους αγρότες αλλά βέβαια και για άλλες χρήσεις. Είχε όλα τα μηχανήματα και εργαλεία πάνω στο φορτηγό του καθώς και το εκπαιδευμένο του προσωπικό που βασικά ήταν νέοι σε ένα άλλο φορτηγό.

Με την πείρα που είχε με τον καιρό αποκτήσει και την αλάθευτή του διαίσθηση εύρισκε σχεδόν πάντοτε την ακριβή τοποθεσία ανοίγματος μιας γεώτρησης όπου θα έβρισκε νερό και γι’αυτό ήταν και περιζήτητος. Παράλληλα με διάφορα δώρα και μικροποσά είχε αποκτήσει την εύνοια των τοπικών αρχών που πολλές φορές έκαναν πως δεν έβλεπαν. Όμως ξαφνικά από το 2006 και το 2007 τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν με μια ασυνήθιστη και συνεχή ανομβρία και όπως ήταν φυσικό, με τον καιρό, έπεσε και η στάθμη των υπογείων υδάτων.

Έτσι ενώ μέχρι τότε οι περισσότερες του γεωτρήσεις είχαν ένα βάθος 50 με 60μ. μετά το 2006 άρχισαν τα πράγματα να αλλάζουν προς το χειρότερο. Με την παραπάνω ανομβρία που δεν έλεγε να σταματήσει αυτή η πολύ σοβαρή μείωση των βροχοπτώσεων, είχε σαν αποτέλεσμα και την πτώση του υπογείου υδροφόρου ορίζοντα. Έτσι ενώ οι συνηθισμένες γεωτρήσεις του Κεμάλ Αλή είχαν παλιά ένα βάθος 50 με 60μ. ξαφνικά, με την παραπάνω αναβροχιά η στάθμη του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα άρχισε συνεχώς να πέφτει μέχρι και τα 100μ. και σε πολλές περιπτώσεις να φθάνει και τα 150 ακόμη και τα 200μ. Έτσι τα μηχανήματα και γενικά ο εξοπλισμός του ήταν πια άχρηστος μια και η άντληση του νερού για ποτίσματα ήταν τώρα υπερβολικά δαπανηρή ή και αβέβαιη και οι αγρότες άρχισαν να εγκαταλείπουν τα χωριά τούς και τις καλλιέργειες τους και να μεταναστεύουν στις πόλεις για να βρουν άλλη δουλειά για να ζήσουν.

Όταν και οι δουλειές στις πόλεις άρχισαν να λιγοστεύουν από τη μεγάλη ζήτηση οι χωρικοί περνούσαν στη γειτονική Τουρκία σε αναζήτηση εργασίας και στη συνέχεια κατά χιλιάδες στη Λέσβο και στην ηπειρωτική Ελλάδα σαν μετανάστες πλέον μια και το δικτατορικό καθεστώς των αδελφών Assad όχι μόνον δεν βοηθούσε τους αγρότες αλλά συνέχιζε την άγρια εκμετάλλευση τους για τη χορήγηση μιας άδειας γεώτρησης που όμως οι χωρικοί, ωθούμενοι από τις αδήριτες τους ανάγκες, συνέχιζαν παράνομα τις κάθε μέρα βαθύτερες γεωτρήσεις χωρίς βέβαια αποτελέσματα. Είναι όπως λέει ο καθηγητής Colin Kelley του Πανεπιστημίου της California Santa Barbara ότι με τη φόρτιση της ατμόσφαιρας της γης με διοξείδιο του άνθρακα άρχισε να παρουσιάζεται παγκοσμίως μια σοβαρή μείωση των βροχοπτώσεων και κυρίως στις ανατολικές μεσογειακές χώρες και που με αυτήν τη μείωση να υποβιβάζεται συνεχώς η στάθμη ρεόντων αλλά και των υπογείων υδάτων και να οδηγούμαστε έτσι σε έναν κρημνό.

Παράλληλα προς τα παραπάνω, η μείωση των βροχοπτώσεων από τις παραπάνω χώρες, την Συρία, Ιράκ, κ.λπ. εμφανώς προχωρά προς τα δυτικά και τα αποτελέσματα αυτής της τάσης άρχισαν ήδη από ετών να παρουσιάζονται και στην Κρήτη και ιδιαίτερα στην ευπαθή και με τις μεγαλύτερες απαιτήσεις σε νερό περιοχή της πόλης του Ηρακλείου αλλά και ολόκληρου του νομού. Το φράγμα Αποσελέμη με την κατά παράβαση των τεχνικών κανονισμών ανέγερση του με αποτέλεσμα στα 15 χρόνια της λειτουργίας του να πληρωθεί μόλις το 40% της χωρητικότητας του, συνεχίζει σε εφαρμογή της αρχαίας ρήσης «ενός κακού μύρια έπονται» να γίνεται πρόξενος και άλλων καταστροφικών και πολυδάπανων ενεργειών. Έτσι σήμερα διανοίγεται σήραγγα 8 έως 10 χιλιομέτρων δαπάνης μέχρι και 20 εκ. ευρώ. για την απόληψη των υδάτων της καταβόθρας του Οροπεδίου Λασιθίου και την οδήγηση τους στο φράγμα χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι καταστρεπτικές συνέπειες αυτής της ενέργειας που σύμφωνα με επίσημη γνωμοδότηση του έγκριτου κρατικού Ι.Γ.Μ.Ε. (Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών) τα νερά της καταβόθρας του Οροπεδίου είναι αυτά που εμποτίζουν ολόκληρη την επαρχία Πεδιάδας από Γούβες μέχρι και του Νιπηδιτού, στο νοτιότερο της άκρο, με αποτέλεσμα την αποξήρανση των φρεάτων και των γεωτρήσεων της.

Με τις παραπάνω καταστρεπτικές ενέργειες και της επερχομένης, όπως παραπάνω, ανομβρίας αναγκαστικά πλέον επιβάλλεται η εφαρμογή της μόνης και αποτελεσματικής λύσης που η φύση προίκισε την περιοχή του Ηρακλείου με την εκμετάλλευση των υδάτων της εγγύτατα της πόλης διαχρονικής πηγής του Αλμυρού με τη σχεδόν σταθερή ετήσια απόδοση της τάξεως 200 εκ. μ3 χαμηλής αλμυρότητας απόλυτα καθαρού νερού που με τις σύγχρονες χαμηλής δαπάνης μεθόδους το Ηράκλειο και η ευρύτατή του περιοχή θα αποκτούσαν μια αστείρευτη πηγή απόλυτα καθαρού και χαμηλού κόστους γλυκό, πόσιμο νερό.

*Ο Γιώργος Παπαματθαιάκις είναι ηλεκτρολόγος-μηχανολόγος