Του Γιάννη Ζωράκη

Πολλαπλά είναι τα ερωτηματικά που εγείρονται αναφορικά με το σχέδιο νόμου για την έρευνα, το οποίο αποσύρθηκε χθες το μεσημέρι από την κυβέρνηση, αφού στην επιφάνεια βγήκαν αρκετά «τρωτά» σημεία του.

Η κοινή γνώμη εστίασε στην περίπτωση του Πανεπιστημίου Κρήτης, όπου νομιμοποιούνταν «ανοίκιες πληρωμές» του Ιδρύματος, από το 1996 έως και το 2004, ωστόσο εξίσου σημαντικές είναι οι «φωτογραφικές» διατάξεις που υπάρχουν στο εν λόγω σχέδιο νόμου και για το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας.

Μέσα από το σχέδιο γίνεται μια τεράστια προσπάθεια να περάσουν διατάξεις, που δεν μπορεί να αντιληφθεί εύκολα η κοινή γνώμη, αλλά και να «καλυφθούν» παλαιότερες «αμαρτωλές» υποθέσεις. Κάτω από αυτό το πρίσμα, η υπόθεση του Πανεπιστήμιου Κρήτης αποδεικνύεται η κορυφή του παγόβουνου, ενός σχεδίου νόμου που δημιουργεί έντονο προβληματισμό.

Κραυγαλέα περίπτωση στο σχέδιο νόμου για την έρευνα, αποτελεί το άρθρο 25 στο οποίο προβλέπει τη λήξη θητείας για τα μέλη του Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας και Τεχνολογίας. Σύμφωνα με το άρθρο 25, η θητεία του νυν προέδρου Ιωσήφ Σηφάκη, όπως και των μελών του συμβουλίου θα λήξει «αυτοδίκαια» και στη θέση τους θα τοποθετηθούν προσωρινά από τον υπουργό Παιδείας, για διάστημα έως τεσσάρων μηνών, νέος πρόεδρος και μέλη, μέχρι την εκλογή νέου συμβουλίου.

Η διαδικασία μπορεί να φαίνεται νόμιμη, ωστόσο με την εν λόγω μεταβατική διάταξη του άρθρου 25 απαξιώνεται το εν ενεργεία συμβούλιο και δεν προσφέρονται αιτιολογημένα επιχειρήματα για την αντικατάσταση των μελών του συμβουλίου. Την ίδια στιγμή το νέο μεταβατικό συμβούλιο είναι αυτό το οποίο, κατά πάσα πιθανότητα, θα αποφανθεί για τις κρίσεις 10 και πλέον Διευθυντών στα μεγάλα ερευνητικά κέντρα της χώρας, οι οποίες έχουν καθυστερήσει δραματικά και θα έπρεπε να έχουν ολοκληρωθεί. Η απόφαση λοιπόν του Υπουργείου να δημιουργήσει ένα, στην ουσία, μεταβατικό συμβούλιο, το οποίο θα επιφορτιστεί με μια διαδικασία σημαντική, που θα έπρεπε να έχει ολοκληρωθεί αλλά μένει στον αέρα, δημιουργεί απορίες και έντονο προβληματισμό.

Η υπόθεση

της εκκρεμοδικίας

Μία ακόμα περίπτωση που αφορά το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας, σχετίζεται με το άρθρο 11 παράγραφος 1 του εν λόγω σχεδίου νόμου για την έρευνα. Στο συγκεκριμένο άρθρο προβλέπεται ότι τα ερευνητικά κέντρα διέπονται από τις διατάξεις του εσωτερικού τους κανονισμού ή οργανισμού λειτουργίας τους, στο μέτρο που ο τελευταίος δεν έρχεται σε αντίθεση με τις διατάξεις του παρόντος νόμου.

Η συγκεκριμένη διάταξη αφορά μεταξύ άλλων, την περίπτωση εκκρεμοδικίας του Ιδρύματος τεχνολογίας και έρευνας με απολυμένη ερευνήτρια που διεκδίκησε οικονομική αποζημίωση από παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων σε εφεύρεσή της, στην οποία ήταν η κύρια ερευνήτρια. Η ερευνήτρια προσέφυγε στη Δικαιοσύνη και πρωτοδίκως έχει δικαιωθεί.

Με την εν λόγω ρύθμιση ωστόσο, το Υπουργείο έρχεται πλαγίως να εξισώσει τους εσωτερικούς κανονισμούς των ερευνητικών κέντρων με το νόμο, ώστε να μπορεί να υπάρχει κάλυψη σε περιπτώσεις όπως αυτή της ερευνήτριας.

Χρήματα από

την έρευνα

για … καθαρίστριες

Άλλη μια «περίεργη» διάταξη του σχεδίου νόμου υπάρχει στην παράγραφο 9β του άρθρου 24, όπου προβλέπεται ότι οι ειδικοί λογαριασμοί κονδυλίων έρευνας μπορούν να χρησιμοποιούνται και για δαπάνες οι οποίες αφορούν υπηρεσίες καθαριότητας και φύλαξης, προμήθειας καυσίμων, υπηρεσίες συντήρησης και επισκευής κτιριακών υποδομών και εξοπλισμού και πληρωμή υπηρεσιών κοινής ωφέλειας.

Η συγκεκριμένη διάταξη δεν θα θεωρούνταν «περίεργη» αν για το συγκεκριμένο θέμα δεν είχαν οδηγηθεί στο παρελθόν στις αίθουσες των δικαστηρίων μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του ΙΤΕ. Φαίνεται όμως πως τη δεδομένη στιγμή, επιχειρείται να «κλείσουν» άπαξ δια παντός θέματα που είχαν απασχολήσει στο παρελθόν το Ίδρυμα.

Την ίδια στιγμή, με την παράγραφο γ του ίδιου άρθρου προβλέπεται ότι από τους ειδικούς λογαριασμούς κονδυλίων έρευνας, μπορούν να πληρώνονται εργαζόμενοι και απασχολούμενοι με οποιαδήποτε σχέση εργασίας, έργου ή εντολής, εφόσον υπάρχει σχετική απόφαση της επιτροπής ερευνών.

Συμπωματικά και αυτή η περίπτωση, σχετίζεται με αμοιβές που δόθηκαν κατ’ αυτό τον τρόπο στο παρελθόν, από την Διοίκηση του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας.

Και νέες παρατάσεις θητείας

Νέες παρατάσεις θητείας διευθυντών προβλέπει το σχέδιο νόμου για την έρευνα. Όπως προκύπτει από το Άρθρο 25 παράγραφος 10 του σχεδίου νόμου, «αν κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος έχει λήξει η θητεία διευθυντή ερευνητικού κέντρου ή κεντρικής διεύθυνσης ΕΚ ή ερευνητικού ινστιτούτου, ο υπηρετών διευθυντής συνεχίζει να ασκεί τα καθήκοντά του μέχρι το διορισμό του νέου και το αργότερο για διάστημα μέχρι έξι (6) μήνες από τη δημοσίευση του παρόντος».

Με αυτή τη διάταξη ωστόσο παρατείνεται έως για έξι μήνες η θητεία τριών μελών του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας, η οποία έχει λήξει εδώ και καιρό.