«Τα κορμιά αυτιάζονται στη σιωπή να πιάσουν το βαθύ, υπόκωφο μουκανητό της ανθρωπότητας» Ηλίας Βενέζης: Το νούμερο 31328
Πόσα πρόσωπα έχει ο θεός αλήθεια; Πολλά. Και μοιάζουν όλα και καθένα χωριστά με εκείνο του ανθρώπου. Μόνο που γι’ αυτό μερικά από αυτά είναι τρομακτικά. Ενώ θα έπρεπε να έχει μόνο ένα: εκείνο της Αγάπης!..
Μπροστά στο δράμα, που εκτυλίσσεται και εξελίσσεται μπροστά μας, δίπλα μας, πρέπει να σιωπήσω. να «…βάλω βούλα στο στόμα μου και κλειδαριά στη γλώσσα μου…» όπως λέει ο μέγας ιδαλγός της Μάντσα. Είναι αδύνατον όμως να μείνει κανείς ασυγκίνητος. Γιατί ξέρουμε πως όταν ένα δράμα, μια καταστροφή κινητοποιεί όλα τα συναισθήματα του ανθρώπου και τα υποχρεώνει να εκδηλωθούν ως ένα, αυτό της συγκίνησης, του πόνου που σφίγγει το διάφραγμα, το συναίσθημα αυτό μπορεί να φτάσει από την εκκωφαντική σιωπή μέχρι την κραυγή, το ουρλιαχτό.
Μπροστά σε τέτοια δράματα υπάρχουν δύο λύσεις.
Βοηθάς τους κατατρεγμένους και στηρίζεις με κάθε μέσον εκείνους που τους βοηθούν. Αυτή είναι η μία λύση. Η άλλη σε υποχρεώνει να ουρλιάζεις ή να σιωπάς. Μια μακρά σιωπή που κλείνει μέσα της πολύ πόνο, οδύνη για τα θύματα, οργή και θυμό για τους θύτες, όλους τους θύτες. Γιατί το μυαλό τρελαίνεται μπροστά σε τόση κατάφωρη αδικία.
Όσο υπάρχει διογκωμένη, διάχυτη αδικία, ο άνθρωπος δεν πρέπει να κοιμάται ήσυχος, γιατί η ευτυχία, που ονειρεύεται, κυνηγά και κάποτε νομίζει πως κατακτά, σημαίνει αδιαφορία, είναι κλοπή . αποτελεί την αμοιβή, το άωτον της θηριώδους συμπεριφοράς του. Θηριοδαμαστής του εαυτού του σπάνια υπήρξε ο άνθρωπος. Ιδιαίτερα σήμερα που θεωρεί κατάκτηση μεγάλη την έξοδό του από το κλουβί της συνείδησης, της ανθρωπιάς . που δεν σκέφτεται πως είμαστε όλοι μέρος από το ίδιο σχέδιο της φύσης, του θεού δηλαδή και είναι αδύνατο να ξεφύγει κανείς από αυτό. Κυκλοφορεί σαν σε κραιπάλη, μεθυσμένος, ελεύθερος από την πίεση των αξιών, αγνοώντας τόσο το παρελθόν όσο και το μέλλον. Φαίνεται, πως και σήμερα το μεγάλο πλήθος του κόσμου που υποφέρει, στήνει αυτί μέσα στη σιωπή για να πιάσει το βαθύ, υπόκωφο και άγριο μουγκανητό της ανθρωπότητας, που κάθε φορά του ξεφεύγει.
Για τούτο, θέλω μόνο να τιμήσω εκείνους που κινήθηκαν να περισώσουν τους ανθρώπους . όλους εκείνους τους απλούς ανθρώπους, τις οργανωμένες ομάδες, τις κρατικές και δημοτικές υπηρεσίες που κινητοποιήθηκαν, για να βοηθήσουν το μέγα πλήθος των κατατρεγμένων, των απόκληρων της γης, που τους είπανε αλήτες, απολίτιστους, φορείς αρρώστιας, μιάσματα δαιμονικών δυνάμεων . τα ασυνόδευτα παιδιά που σπιλώνουν το πρόσωπο μας και αποτελούν κόλαφο για εκείνους, που δημιουργούν τις αιτίες των καραβανιών της προσφυγιάς.
Τιμή στη χώρα μου, που σε τόσο δύσκολες έως τραγικές στιγμές για την ίδια, έδειξε ένα πρόσωπο ανθρωπιάς μοναδικό και ξένο για την εποχή μας . που αγνόησε κρίσεις και επικρίσεις εκείνων που ποτέ δεν ένιωσαν τι σημαίνει δυστυχία του άλλου και ποτέ δεν πρόσφεραν βάλσαμο γι’ αυτήν! Αυτή η απλόχερη προσφορά στον ξένο, τον άγνωστο, που παλεύει για τη ζωή του δεν μπορεί να μείνει απαρατήρητη ούτε πρέπει να επαινεθεί απλώς. Θα μπορούσε κανείς να μιλήσει για μεγαλείο ψυχής.
Ωστόσο αν χρειαστεί κάποτε, πόσοι από εμάς θα δεχτούμε να διαθέσουμε, χωρίς αμοιβή, κάποιο κατάλυμά μας, για να στεγαστούν πρόσφυγες από όπου γης;.. Θα δεχόμασταν να ενσωματώσουμε κι άλλους πρόσφυγες;..
Όσο για εκείνους, εντός και εκτός της χώρας, που κρώζουν και απειλούν με επιδημίες από λοιμώδη μεταδοτικά νοσήματα, σπέρνοντας πάλι τον τρόμο μέσα στον οποίο έχουν μάθει να κολυμπούν, καλά θα κάνουν να βγουν από τα λασπόνερα και το βούρκο του φόβου, να τιναχτούν, να καθαριστούν καλά, γιατί κινδυνεύουν να πνιγούν ή να πλαντάξουν μέσα του οι ίδιοι. Αντίχριστοι παπάδες, εθνοκάπηλοι, κάθε είδους κάπηλοι, εκμεταλλευτές και άλλα τέτοια τρυφερά λουλούδια που ανθίζουν σε τέτοιες δύσκολες ώρες, που δεν τους απέμεινε, αν είχαν ποτέ, ανθρωπιά θα πρέπει να απομονωθούν, να αγνοηθούν.
Και πριν αφήσω την οργή μου να ξεσπάσει πάνω σε όλους εκείνους που συσκέπτονται, διασκέπτονται, υποβλέποντας ο ένας τον άλλο, που ανέχονται ή συνεργάζονται με τους εμπόρους όπλων, τους μαύρους αγγέλους των πολέμων και των καταστροφών και παίζουν ζάρια πάνω στις ζωές όλων αυτών που οδοιπορούν προς την ελπίδα και αντικρύζουν το θάνατο, θα μείνω στην άκρη και θα καλέσω πάλι τον ποιητή να μιλήσει, πρόσφυγας ο ίδιος, εκ μέρους των προσφύγων.
«Δεν μπορώ να ξεριζώσω από μέσα μου το αίσθημα ότι έχω δικαίωμα»1
***
«Ο άνθρωπος από τη στιγμή που γεννιέται έχει δικαίωμα σε κάθε σημείο της γήινης σφαίρας, γιατί δεν γεννήθηκε μόνο σε μια χώρα, πόλη ή χωριό, αλλά γεννήθηκε κατ’ επέκταση-στον κόσμο.»1
***
«Χαιρετίστε τα υπέροχα ήσυχα μέρη σας. Καλοκαίρι δεν υπήρξε για μένα, αλλά δεν λυπάμαι γι’ αυτό, το μοναδικό πράγμα (που είναι ρώσικο) μέσα μου είναι η συνείδησή μου και δεν θα με άφηνε να χαρώ τον καθαρό αέρα, την ησυχία, το μπλε του ουρανού, γνωρίζοντας ότι, μην ξεχνώντας ούτε στιγμή ότι κάποιος άλλος, την ίδια ώρα, ασφυκτιά μέσα στη ζέστη και την πέτρα.»1
***
«Κύριοι! Είστε πολύ απασχολημένοι με τη ζωή σας, δεν έχετε χρόνο να σκεφτείτε τη δική μου, αλλά θα άξιζε τον κόπο…»1
***
«…πλήγωσαν, μάτωσαν μέσα μου το πιο δυνατό πάθος: τη δικαιοσύνη.»1
***
«Κι η στάχτη μου θα είναι πιο ζεστή απ’ τη ζωή τους. Et ma cendre sera plus chaude que leur vie.»2
Δεν είναι συλλαβές, λέξεις, προτάσεις . είναι ουσία, είναι κραυγή βγαλμένη από τα στήθη μιας εκρηκτικής, θυελλώδους ποιήτριας από τη Ρωσία, αυτοεξόριστης (σε ξένους τόπους και στην ίδια την πατρίδα της), που πέθανε (αυτοκτόνησε), πριν από75 χρόνια. Ενός ανθρώπου που δεν μπόρεσε να δεχτεί τη ζωή, την ύπαρξη χωρίς αγάπη, χωρίς ποίηση! Μια ποίηση που είναι πιο πραγματική από την πραγματικότητα οποιασδήποτε εξουσίας.
1.Μαρίνα Τσβετάγιεβα: «Μια ζωή μέσα στη φωτιά. Εξομολογήσεις», εκδ.ΕΣΤΙΑ 2008. Παρουσίαση :Τσβετάν Τοντόροφ. Μετάφραση: από τα ρώσικα Μάρω Κατσίκα, από τα γαλλικά Ανδριάνα Χαχλά.
2.Στίχος από το ποίημα της Άννας ντε Νοάϊγ «Τύψεις» τον οποίο η Μ.Τσβετάγιεβα μεταφέρει στο ημερολόγιό της.
* Ο Μανόλης Ευκλ. Χρονάκης είναι παιδίατρος
