Ποιός λαός, ποιά φυλή δεν έζησε, μέσα στην ιστορία του, περιόδους
εξόδου, εξανδραποδισμού, φυγής, μετανάστευσης, προσφυγιάς;..
Πολλά έχουν να πουν τα νερά της Μεσογείου για τα τρομαγμένα μάτια και τα ανοιχτά στόματα σε έκφραση οδύνης και πόνου, καλύτερα οργής, που καταπίνουν το θάνατο σε δόσεις («σήμερα έχασαν τη ζωή τους τριάντα, μεταξύ αυτών είκοσι παιδιά»). Διωγμένοι, ανέστιοι, πεινασμένοι, όχι από επιλογή αλλά από εξαναγκασμό, περιφέρουν τις υπάρξεις τους πάνω στην αλμύρα των κυμάτων μιας θάλασσας που τα ερέβη της κατοικούνται από φαντάσματα, ψυχές ανθρώπινες.
Φουσκωτά πλεούμενα βυθίζονται αύτανδρα ή μερικώς στα γαλανά-μαύρα γι’ αυτούς-νερά της Μεγάλης Πράσινης. Γυμνοί σωματικά, κουβαλούν μια βαρύτατα τραυματισμένη, σφιγμένη, ανυποψίαστη ψυχή, τρέμουν και δέρνονται απροστάτευτοι, ανέστιοι και έρμοι ανάμεσα στο κρύο του νερού και της ανθρώπινης ψυχής την άβυσσο!
Ο θάνατος περιφέρεται με μάσκα κραυγής και οδύνης στο πρόσωπο ενός παιδιού πανέμορφου. Άνθρωποι, μέσα στη μάζα των ανθρώπων, ελπίζουν να βρεθούν στην άλλη μεριά: τη δική μας . να βλέπουν δηλαδή το θάνατο και να τρομάζουν, όπως εμείς και όχι να τον έχουν αγκαλιά! Βλέπουν τον κόσμο θολό, μπερδεμένο, παράλογο και τρελό . τον βλέπουν και τον ζουν πιο καθαρά από μας . ακριβώς όπως είναι δηλαδή. Σαν άνθρωποι που βρίσκονται σε ανάρρωση από την αρρώστια του θανάτου. Σαν επιστρέφοντες από τις στέπες του θανάτου και της καταστροφής. Ματαιωμένα όνειρα, ματαιωμένη ολόκληρη η ζωή τους. Μόνο την πατρίδα κουβαλούν μέσα τους, κατεστραμμένη κι αυτή, στήριγμα μοναδικό απέναντι στις χαμένες τους (οριστικά;) εστίες! Σε αγελαίους μεγάλους σχηματισμούς περιφέρονται από πλατεία σε πλατεία κι από σύνορο σε σύνορο, ψάχνοντας τη ζωή να ξορκίσουν το θάνατο.
Και παρά το ότι το αύριο είναι γι’ αυτούς χειρότερο από το χθες, εκείνοι κάνουν όνειρα και νιώθουν σαν να βρίσκονται ακριβώς λίγο πριν από την υλοποίησή τους. Τα όνειρα αυτά τους θρέφουν και τους κρατάνε όρθιους. Ονειρεύονται μιαν ήπειρο φιλόξενη, ασφαλή, πολιτισμένη.
Αλλά αντί αυτού…
Αντικρύζουν μιαν αστραφτερή, ψυχρή, οργανωμένη επικράτεια, ειδικά για την περίπτωσή τους περιχαρακωμένη, τειχισμένη με συρματοπλέγματα, καθηλωμένα τρένα και πλήθος πανομοιότυπα ντυμένων “οργάνων της τάξης”, έτοιμων να υπερασπιστούν μια γη, μια πόλη, μιαν ασφάλεια, έναν πολιτισμό, μια θρησκεία, που δεν τους ανήκουν καθ' ολοκληρία.
Βλέπουν περίεργα πρόσωπα αρχηγών και αρχηγίσκων κόκκινα από το θυμό και το φόβο να χειρονομούν, να ουρλιάζουν, να απειλούν προς κάθε κατεύθυνση.
Βλέπουν την κατακλεμμένη τους ασφάλεια και ευτυχία να περιφέρεται σ' αυτές τις πολιτείες, μέσα σε περιποιημένα σπίτια και στα πρόσωπα ανθρώπων με προτεταμένα όπλα. Μιαν ασφάλεια και μιαν ευτυχία, που την έκαναν αγνώριστη και τη μετέτρεψαν σε θυμό και μίσος εναντίον τους.
Και σιγά-σιγά θα γνωρίσουν πώς παίζεται η ζωή στα ζάρια, στο εμπόριο, στη μαύρη αγορά μέσα σε φωτεινότατα γραφεία και σκοτεινές πλατείες. Θα δουν το φόβο, που προκαλούν στους άλλους και θα τρομάξουν και οι ίδιοι.
Λοιπόν, οι εν Χριστώ αδελφοί, φίλοι και εταίροι μας στην Ευρώπη ζουν την εξέλιξη μιας οικονομικής κρίσης, που οι ίδιοι αποκλειστικά δημιούργησαν. Τώρα, για την ακρίβεια εδώ και πολλά χρόνια, βρίσκονται μπροστά σε μιαν άλλη κρίση, ασύγκριτα πιο σοβαρή, αυτή της μετανάστευσης, της προσφυγιάς, την οποία πάλι οι ίδιοι δημιούργησαν, σε αγαστή συνεργασία με τα άλλα παγκόσμια όρνεα, Ρωσία και Αμερική. Χρόνια τώρα σοβεί η κρίση αυτή και εκείνοι παρίσταναν και παριστάνουν τους τυφλούς και τους κουφούς. Πρέπει να λογαριάσουν όμως σοβαρά πως το δημογραφικό πρόβλημα της Γηραιάς είναι μεγάλο και πως στο μέλλον δεν θα πρέπει να περιμένουν τίποτα άλλο εκτός από τρομακτικές-με τα μέτρα του σήμερα-αλλαγές και ανακατατάξεις ανθρώπινου δυναμικού στο χώρο της Ηπείρου. Πρέπει να λογαριάσουν επίσης ότι η (προοπτική) δυναμική αυτή δεν αναχαιτίζεται με κραυγές, απειλές, συρματοπλέγματα και αστείες αποφάσεις αστυνομικών διευθυντών, ενόσω η αιτία του εξανδραποδισμού (ο πόλεμος) διατηρείται από τους ίδιους!; Πότε θα πάψουμε να νιώθουμε την ανάγκη να φωνάζουμε: όχι πια πολέμους !;..
Οι ίδιοι αυτοί απορούν, εξίστανται, φοβούνται και οργίζονται στο όνομα της «τάξης», της «ευπρέπειας», του «πολιτισμού» και της «προόδου». Ταραχή μεγάλη έχει πέσει στο κρανίο τους και ενώ άλλοι, όπως η χώρα μας, αγωνίζονται με συγκινητική αυταπάρνηση να περιθάλψουν τις στρατιές των προσφύγων, εκείνοι (χώρες της πάλαι ποτέ αυτοκρατορίας της Αυστροουγγαρίας, της περίφημης Δυαδικής Μοναρχίας-Αυστρία, Τσεχία, Σλοβακία, Ουγγαρία, Σλοβενία, Κροατία), δείχνουν τα δόντια τους και επιτίθενται επί δικαίων και αδίκων! Ενώ οι λαοί τους παρασυρμένοι από τη φτώχια, την εξάρτηση και ένα απίστευτο αντι-ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ μένος των ηγεσιών τους, ανεβάζουν τα ποσοστά των εθνικο-φασιστικών, αντι-προσφυγικών κομμάτων στα κοινοβούλια τους με δημοκρατικές διαδικασίες(!).
Φοβούνται, τρομάζουν, σιδηροδέσμιοι από το λίγο έχει τους, την ολιγόχρονη ησυχία και τη σχετική καλοπέραση, που, όπως είπα πιο πάνω, έχουν κλέψει από τους ανέστιους περιπλανώμενους και κατά συνέπεια δεν τους ανήκει. Κι από κοντά η γνωστή Τουρκία, μέρος του προβλήματος κι αυτή, καραδοκεί, για να αρπάξει ό,τι μπορεί να πέσει κάτω από το τραπέζι του μοιράσματος, του τσακωμού, των διαπραγματεύσεων! Βρυχώνται σαν εξαντλημένα, αδύναμα θηρία και αν δεν προκαλούσαν το γέλιο θα έπρεπε να τους θεωρούμε επικίνδυνους. “Όσο είμαι εγώ πρωθυπουργός, πρόεδρος και τα παρόμοια δεν πρόκειται να δεχτώ και να φιλοξενήσω πρόσφυγες στη δική μου χώρα!!!” Οργισμένη δήλωση ηγεμονίσκου της κεντρικής Ευρώπης, από την έδρα του κοινοβουλίου του! Αυτοί ανάβουνε κεριά και προσκυνούν εικόνες ή μεταλαμβάνουν, κρυφά ή φανερά, την όστια και των αχράντων μυστηρίων! Είναι οι ίδιοι αυτοί που μέχρι χθες ακόμη ζητούσαν όλα τα σύνορα ανοιχτά, για να περάσουν οι δύστυχοι πολίτες τους και να βρουν την τύχη τους μέσα σε άλλες χώρες. Μετανάστες ακόμα οι ίδιοι κλείνουν την πόρτα στους άλλους! Και ουσιαστικά τους απαγορεύουν να επιθυμούν να σώσουν τα παιδιά τους, τη ζωή τους! Κι από πάνω κατηγορούν και εγκαλούν το κράτος που και εκείνους φιλοξενεί! Θεέ μου! «Αν αυτό είναι ο άνθρωπος!..»
Από πάντα συμβαίνει, όσο πιο πολύ ευημερούν οι χώρες τόσο πιο μεγάλος είναι ο φόβος των πολιτών τους και τόσο πιο άγριες είναι οι αντιδράσεις τους, μπροστά στο ενδεχόμενο να χάσουν την ευημερία τους αυτή.
Ποιος ή ποιοι από εμάς τους στέρησαν τη χαρά του πρωινού ήλιου, το φως της μέρας, την ευδία του καιρού, την ευτυχία της έκπληξης και τη χαρά της δημιουργίας; Ποιος και ποιοι από εμάς τους κλείσανε την πόρτα μόνο και μόνο γιατί δεν έχουν πρόσωπο αποτυπωμένο σε έγγραφα όπως τα ορίζουν συνθήκες (Σέγκεν); Ποιοι τους κρατάνε μακριά, σαν βδέλυγμα, με μόνο στόχο την προστασία και μιαν ασφάλεια, τρομακτική μέσα στα σύνορά τους; Ποιοι τους εκμεταλλεύονται, τους χρησιμοποιούν και ποιοι κερδοσκοπούν πάνω στα ερείπια της ζωής τους, πάνω στο θάνατο; Όποιοι κι αν είναι, άραγε δεν υπήρξαν ποτέ παρίες της ζωής, κατατρεγμένοι από πολέμους και δυνάστες; Δεν άπλωσαν ποτέ το χέρι τους με την παλάμη στραμμένη προς τον ήλιο, ζητώντας έλεος; Θα πούνε ψέματα. Τώρα που χόρτασαν, οι αχόρταγοι έχουν την πολυτέλεια, αλλά δεν έχουν το δικαίωμα να ξεχάσουν. Τώρα που ζουν σε μια πασπαλισμένη με ρατσισμό και φασισμό δημοκρατία, νομίζουν πως έχουν το δικαίωμα να αγνοούν, να μισούν, να στήνουν τείχη, όχι πέτρινα αλλά μιας σκληρής καρδιάς, που είναι και χειρότερα! Η Ευρώπη πρέπει να θεωρείται πλέον εγκλωβισμένη σε στροβίλους και τυφώνες, που το «μάτι» τους έχει το κέντρο του στα πιο βαθιά της έγκατα. Σε μια τέτοια Ευρώπη, πάντως δεν έχουμε ούτε θέλουμε να έχουμε θέση.
Είναι θλιβερό και αποτελεί στίγμα για το ανθρώπινο είδος, τριακόσια χρόνια από τον θρίαμβο του Διαφωτισμού, να συμβαίνουν αυτά στον ίδιο πάντα γεωγραφικό χώρο. Πόσο έχει αλλάξει ο άνθρωπος!;..
* Ο Μανόλης Ευκλ. Χρονάκης είναι παιδίατρος
