Του Γιάννη Ζωράκη

Αληθινό σοκ θα προκαλούσε σε οποιονδήποτε το στατιστικό στοιχείο ότι τουλάχιστον 8 στις 10 άστεγες γυναίκες που κάνουν χρήση ναρκωτικών ουσιών, κερδίζουν τα χρήματά τους αποκλειστικά από την πορνεία.

Κι αν αυτό το στοιχείο απλώς... σοκάρει, ακόμα περισσότερο σοκάρουν οι ίδιες οι μαρτυρίες και οι φωτογραφίες άστεγων γυναικών, που πέρασαν από το σκοτάδι της χρήσης στο φως της πραγματικής ζωής. Με μια φωτογραφική μηχανή μιας χρήσης, γυναίκες που έζησαν τον εφιάλτη των δρόμων και των εξαρτήσεων παρουσιάζουν τη δική τους οπτική γύρω από έναν κόσμο που οι περισσότεροι αγνοούν και του γυρίζουν την πλάτη.

Ο κόσμος αυτός αποτυπώνεται στην εκπληκτική έκθεση φωτογραφίας με τίτλο «20 χρόνια δρόμος» που παρουσιάζει στο Ηράκλειο το ΚΕΘΕΑ “Αριάδνη” στη Βασιλική του Αγίου Μάρκου με την υποστήριξη του Δήμου Ηρακλείου. Κι ενώ οι εικόνες και οι περιγραφές των γυναικών που έκαναν χρήση είναι υπερβολικά σοκαριστικές, η έκθεση δεν έχει σκοπό να σοκάρει. Έχει σκοπό να αφυπνίσει μια κοινωνία, να δείξει το πραγματικό πρόσωπο ανθρώπων που βρέθηκαν από τη μία μέρα στην άλλη μέσα στην εξαθλίωση και την ηθική και σωματική κατάπτωση.

Οι γυναίκες που έκαναν χρήση ουσιών περιγράφουν τόσο με εικόνα όσο όμως και με λέξεις τα όσα βίωσαν, παρουσιάζοντας την απόγνωσή τους. Η ανάγκη για λίγο φαγητό στα σκουπίδια, για μία στέγη σε κάποιο παράπηγμα και για χρήματα που έρχονται μόνο μέσα από την πορνεία, γίνονται καθημερινότητα. Περιγραφές με μητέρες που δεν πρόλαβαν να δουν ούτε για ένα λεπτό τα παιδιά τους και για κοπέλες που παραδίδονται στον αγοραίο έρωτα για μία δόση ηρωίνης, θεωρούνται απλά παραδείγματα και φυσιολογική εξέλιξη μιας ζωής στους δρόμους της ανομίας και της περιθωριοποίησης.

Κι όμως όλες αυτές οι γυναίκες, παρά το σημείο στο οποίο βρέθηκαν δεν έχασαν ούτε για μια στιγμή το δικαίωμα στο χαμόγελο, τη χαρά και την έξοδο από τον εφιάλτη. Και κάποιες από αυτές κατάφεραν να επιστρέψουν στη ζωή κυριολεκτικά από την κόλαση.



Το υλικό που παρουσιάζεται στην έκθεση προέρχεται από την ερευνητική εργασία της ψυχολόγου Βάσιας Δανάσκου, η οποία πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το ΚΕΘΕΑ.

Η κοινωνία των ουσιών

Το δεύτερο σκέλος της έκθεσης περιλαμβάνει φωτογραφίες του Ηρακλειώτη φωτογράφου Στυλιανού Παπαρδέλα, ο οποίος παρουσιάζει την καθημερινότητα του ΚΕΘΕΑ ”Εξέλιξις”, στους δρόμους της Αθήνας.

Ο φακός του Ηρακλειώτη φωτογράφου περιγράφει όλη την προσπάθεια του ΚΕΘΕΑ να λειτουργήσει σαν μία γέφυρα ελπίδας για τους χρήστες, αλλά ταυτόχρονα αποτυπώνει την καθημερινότητα των χρηστών, την απομόνωση τους, την ανάγκη για πολύ βασικά αγαθά, όπως καθαρό νερό και οδοντιατρική φροντίδα.

«Γνώρισα έναν κόσμο που φοβόμουν να κοιτάξω στα μάτια και τώρα τον βλέπω αλλιώς» ανέφερε χαρακτηριστικά στο πλαίσιο παρουσίασης της έκθεσης στο Ηράκλειο χθες το απόγευμα ο Στυλιανός Παπαρδέλας.

«Κατάλαβα ότι η χρήση και οι καταστάσεις που έρχονται από αυτή είναι ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους» προσθέτει για να τονίσει με έμφαση:

«Μπορεί να συμβεί σε κάποιον συγγενή μας σε κάποιον γνωστό. Αλλά μπόρεσα μέσα από τη συνεργασία με το ΚΕΘΕΑ να δω πώς οι άνθρωποι αυτοί είναι άνθρωποι που χρειάζονται υποστήριξη και είναι άνθρωποι που πρέπει να τους βλέπουμε τον καθένα ξεχωριστά».

Νούμερα – στατιστικά

Δηλωτικά της κατάστασης που επικρατεί στην Κρήτη είναι τα στοιχεία που παρουσιάζει το ΚΕΘΕΑ “Αριάδνη”.

Με βάση τα επίσημα στοιχεία της τελευταίας πενταετίας, για τους εξαρτημένους χρήστες που προσέγγισαν το ΚΕΘΕΑ Αριάδνη, το 54 % κάνει ενέσιμη χρήση ουσιών, το 28,8% έχει κάνει κοινή χρήση σύριγγας, το 1,7% είναι θετικό στον ιό HIV, το 2,1% είναι θετικό σε ηπατίτιδα Β και το 23,9% είναι θετικό σε ηπατίτιδα C. Ένα ποσοστό της τάξης του 15,1% επίσης, δηλώνει πως είτε δεν έχει σταθερή στέγη, είτε είναι άστεγος.

Συνέντευξη Τύπου

Η έκθεση παρουσιάστηκε σε ειδική συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε στο Ηράκλειο χθες στη Βασιλική του Αγίου Μάρκου.

Για την έκθεση μίλησαν ο υπεύθυνος του προγράμματος ΚΕΘΕΑ “Αριάδνη”, Μιχάλης Σκουλάς, ο φωτογράφος Στυλιανός Παπαρδέλας και ο υπεύθυνος του προγράμματος ΚΕΘΕΑ “ΕΞΕΛΙΞΙΣ” Μιχάλης Μυλωνάς.

Ο κ. Σκουλάς αναφέρθηκε στις καταστάσεις που προκύπτουν από τη χρήση ουσιών υποστηρίζοντας πως πράγματα τα οποία βλέπαμε στο παρελθόν και μας τρόμαζαν ή θεωρούσαμε απίθανα, έχουν φθάσει τώρα και στο Ηράκλειο. Ανέφερε μάλιστα ως ενδεικτικό διάστημα «περάσματος» από την Αθήνα στο Ηράκλειο την πενταετία.

Μιλώντας για τη δουλειά του ο κ. Παπαρδέλας αναφέρθηκε στη συνεργασία με το ΚΕΘΕΑ, αλλά και στο πόσο άλλαξε η αντίληψή του για τον κόσμο των χρηστών μέσα από τη συγκεκριμένη συνεργασία. Ο κ. Μυλωνάς αναφέρθηκε στα τραγικά νούμερα που ισχύουν για τους χρήστες πανελλαδικά, επισημαίνοντας παράλληλα πως ενδεικτικά 6 στους 10 άστεγους κάνουν χρήση ναρκωτικών ουσιών. Ο κ. Μυλωνάς υποστήριξε επίσης πως το μεγαλύτερο ποσοστό των ανθρώπων που ζουν στους δρόμους είναι υγειονομικά εντελώς ακάλυπτο, ενώ οι περισσότεροι από αυτούς δεν έχουν ούτε έναν συγγενή – ή αυτό δηλώνουν – που να μπορέσει να τους φροντίσει ή να τους βοηθήσει με κάποιο τρόπο.

Η διάρκεια της έκθεσης

Ως και το Σάββατο 19 Μαρτίου πρόκειται να παραμείνει ανοιχτή η έκθεση του ΚΕΘΕΑ “Αριάδνη” στη Βασιλική του Αγίου Μάρκου.

Η έκθεση λειτουργεί καθημερινά από τις 9 το πρωί έως τις 2 το μεσημέρι και από τις 5 το απόγευμα έως τις 9 το βράδυ.

Ειδικά για το Σάββατο θα παραμείνει ανοιχτή από τις 9 το πρωί έως και τη 1 το μεσημέρι.