Τον τελευταίο καιρό όλο και συχνότερα έρχονται στη δημοσιότητα ανακοινώσεις πολιτικών προσώπων και άφθονα άρθρα σε έντυπο και ειδικά ηλεκτρονικό τύπο που συνδέουν άμεσα τη μετανάστευση με τη λύση του οξύτατου δημογραφικού προβλήματος της χώρας μας. Στα πέντε χρόνια των μνημονίων οι επίσημες στατιστικές είναι άκρως αποκαλυπτικές. Κάθε χρόνο ο πληθυσμός μειώνεται κατά μερικές δεκάδες χιλιάδες ψυχές.
Κάποια ανάλογη όμως δημογραφική γήρανση παρατηρείται και σε άλλες χώρες της Ευρώπης, κυρίως του ευρωπαϊκού νότου, φαινόμενο με πολλαπλές προεκτάσεις. Για τα δεδομένα της χώρας μας βέβαια ευθύνεται κατά ένα μεγάλο μέρος και η φυγή ικανού αριθμού νέων στην τελευταία περίοδο. Σε μερικές δεκαετίες, λοιπόν, είναι κάτι παραπάνω από σίγουρο στατιστικά, ότι ο πληθυσμός της Ελλάδας θα υπολείπεται κάποια εκατομμύρια του σημερινού, με τρομακτικές επιπτώσεις στο ήδη παραπαίον ασφαλιστικό σύστημα, στον παραγωγικό ιστό και στην κοινωνική σταθερότητα, όπως την είχαμε έως σήμερα γνωρίσει. Η μεγάλη δυστυχία όμως είναι ότι ουδείς συγκινείται πλέον, πλην των στατιστικολόγων! Μερικές φωνές υπαινίχτηκαν ότι η λύση ίσως θα έπρεπε να αναζητηθεί και ανευρεθεί στο φαινόμενο της μετανάστευσης, λαμβάνοντας υπόψιν τις προηγούμενες ανατροφοδοτήσεις του πληθυσμού της χώρας μέσω των μεταναστευτικών ρευμάτων του εικοστού αιώνα. Όλα αυτά βέβαια υπό την προϋπόθεση ότι οι όποιοι μετανάστες εγκατασταθούν εδώ, μπορέσουν να ενταχθούν αρμονικά στις κοινωνίες, καταστάσεις που επηρεάζονται σαφώς από σειρά παραγόντων που εντοπίζονται τόσο στους μετανάστες όσο και στις κοινωνίες υποδοχής. Η ελληνική κοινωνία, βέβαια, όπως τη γνωρίσαμε παραδοσιακά, δείχνει παράλληλα να αλλοιώνεται ποιοτικά αλλά και ποσοτικά. Οι ισχυρές δυνάμεις που συγκρατούσαν τον συγκεκριμένο θεσμό συνεκτικό, δείχνουν ολοένα και πιο αδύναμες. Δεκαετία σε δεκαετία, οι προτεραιότητες των νέων αλλάζουν. Η δημιουργία οικογένειας και η απόκτηση έστω μικρού αριθμού παιδιών που απαιτούνται ακόμα και για στοιχειώδη δημογραφική συντήρηση, για μεγάλη μερίδα νέων μας, δυστυχώς, αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα για επιτυχημένη επαγγελματική καριέρα και ανέλιξη κυρίως στον ιδιωτικό τομέα, οικονομική ανεξαρτησία, διασκέδαση και ταξίδια. Επομένως εδώ θα μπορούσαμε άφοβα να ισχυρισθούμε ότι η λύση του δημογραφικού βρίσκεται στον επανασχεδιασμό των προσωπικών και κοινωνικών προτεραιοτήτων. Δεν χρειάζεται να επαναλάβουμε την ευθύνη της επίσημης πολιτείας στο συγκεκριμένο θέμα με στοχευμένες πολιτικές παρεμβάσεις και κίνητρα. Είναι πράγματα που τονίστηκαν, αναφέρθηκαν και γράφτηκαν κατά κόρον.
Η λύση στο δημογραφικό πρόβλημα, λοιπόν, με την έννοια της ευκαιριακής μετανάστευσης, όπως τονίστηκε πρόσφατα, ίσως θα μπορούσε να προσφέρει κάποιες ελπίδες ανάσχεσης του δραματικού φαινομένου, λαμβάνοντας όμως υπόψιν τον πολιτισμό και τις ιδιαιτερότητες της χώρας μας, την παράδοση και την μακραίωνα ιστορική πορεία και διαδρομή του Ελληνισμού έως τα χρόνια μας, καθώς και την ιδιαιτερότητα και ευχέρεια ενσωμάτωσης των καινούργιων πολιτών, γνωστού όντος ότι και η προσωρινή και αποσπασματική έστω δημογραφική πολιτική απαιτεί χρόνο για να δώσει απτά και επιθυμητά αποτελέσματα. Κατά πάσα πιθανότητα, τα φαινόμενα δείχνουν ότι θα δούμε τέτοιες περιπτώσεις και φαινόμενα στο μέλλον. Μέχρι τις μέρες μας, οι όποιες ενσωματώσεις πληθυσμιακών ομάδων έγιναν με επιτυχία αλλά σίγουρα, δεν παραβλέπουμε, ότι μοιράζονταν με το βασικό κορμό της Ελλάδας κοινές θρησκείες, αξίες και παραδόσεις. Ο χώρος της Ευρώπης όμως από τη μια μεριά, ολόκληρο τον εικοστό αιώνα, έχει καταγράψει αμέτρητες “προσπάθειες” και γεγονότα, σε διάφορα γεωγραφικά μήκη και πλάτη, που αφορούσαν εθνοκαθάρσεις, γενοκτονίες, απελάσεις, εξοντώσεις “αλλότριων”, για φυλετική και κοινωνική τελικά “καθαρότητα”.
Ήδη όμως εδώ, κάποιοι διατείνονται από τώρα για αλλαγές δημογραφικών ποσοστών εμπλέκοντας τη θρησκευτική παράμετρο σε ετούτο που συζητάμε, και οι αντεγκλήσεις καλά κρατούν με το ισλαμικό στοιχείο πάντοτε στο προσκήνιο. Πρόσφατα πάλι ενεπλάκησαν στο διάλογο οι ρωσοπόντιοι κι ο ποντιακός ελληνισμός, δηλώσεις που ξεσήκωσαν θύελλα διαμαρτυριών από ανάλογα σωματεία. Καθαρότητα όμως, δεν υπάρχει πουθενά, ούτε υπήρξε ποτέ παρά τις συνήθειες και προσπάθειες αρκετών κοινωνικών ομάδων να περιχαρακωθούν σε τείχη αφήνοντας τους άλλους ‘απ’ έξω’! Μήπως όμως τελικά όλο αυτό το φαινόμενο δεν είναι τίποτα άλλο παρά η πετυχημένη συνταγή του κατεστημένου ώστε να μπορεί να ελέγχει καλύτερα τις μάζες, στρέφοντας τους μεν απέναντι στους δε, τους αριστερούς στους δεξιούς και τανάπαλιν, ότι κι αν κατάντησε να σημαίνουν αυτές οι λέξεις στις μέρες μας, τους καπιταλιστές και νεοφιλελεύθερους απέναντι στους αριστερούς, αντεξουσιαστές και ονειροπόλους, έτσι για να αναφέρουμε μερικά παραδείγματα; Μήπως είναι καλύτερα ελέγξιμοι οι πολίτες με τη διαρκή σύγκρουση μεταξύ των πολυποίκιλων κοινωνικών ομάδων; Μήπως δεν είναι αλήθεια ότι σε διάφορες χρονικές περιόδους και σε διάφορες χώρες η μια κοινωνική ομάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με την άλλη, η μια να κερδίζει τώρα κι η άλλη λίγο αργότερα; Τι θα ήταν ο κομμουνισμός στην παγκόσμια σκηνή, άραγε, αν δεν υπήρχε ο φασισμός κι ο ναζισμός στην σκοτεινή ήπειρο όπως την ονόμασε ο ιστορικός Μαρκ Μαζάουερ; Μήπως λοιπόν το κυρίαρχο μοντέλο βολεύεται καλύτερα με τη διαρκή σύγκρουση όλων με όλους και με την διείσδυσή του στα τεκταινόμενα όποτε κρίνει αναγκαίο για να διατηρεί τον έλεγχο καλύτερα;
* Ο Γιώργος Σχορετσανίτης είναι χειρουργός και διευθυντής του χειρουργικού τομέα στο ΠΑΓΝΗ
