Του Κώστα Μπογδανίδη

Μια συνάντηση…κορυφής που θα γίνει σήμερα στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα κρίνει εν πολλοίς τις τελικές αποφάσεις για το ενεργειακό της Κρήτης, τη διασύνδεση και το υποβρύχιο καλώδιο. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες της “Π” στην Αθήνα θα βρεθούν σήμερα ο περιφερειάρχης Στ.Αρναουτάκης και η αρμόδια αντιπεριφερειάρχης κ.Β.Μανασάκη που αρχικά ζήτησαν να δουν τον πρόεδρο της ΡΑΕ κ.Νίκο Μπουλαξή και στη συνέχεια έμαθαν ότι θα παραστούν στη συνάντηση τόσο ο υπουργός κ.Σκουρλέτης όσο και ο πρόεδρος του ΑΔΜΗΕ κ.Κορωνιωτάκης. Ταυτόχρονα στις 11 Μαρτίου ο κ.Κάπρος παρουσιάζει στην Κρήτη τον πλήρη ενεργειακό σχεδιασμό στην ομάδα εργασίας που έχει συστήσει η Περιφέρεια και τις επόμενες ημέρες θα μπει σε δημόσια διαβούλευση.

Σήμερα πάντως είναι μια κρίσιμη συνάντηση έτσι όπως εξελίχθηκε το ραντεβού που αρχικά είχε ζητηθεί από τον κ.Μπουλαξή. Η Περιφέρεια Κρήτης έχοντας ήδη κάνει τον σχετικό διάλογο με τον Παναγιωτάκη (ΔΕΗ) και Κορωνιωτάκη (ΑΔΜΗΕ) για το ενεργειακό της Κρήτης απευθύνθηκε και στη ΡΑΕ η οποία σε τελική ανάλυση είναι κι εκείνη, που ως ανεξάρτητη αρχή θα δώσει το πράσινο φως για το πώς και με ποιο τρόπο θα προχωρήσει η διασύνδεση της Κρήτης με το ηπειρωτικό σύστημα. Ό,τι και να προτείνει ο ΑΔΜΗΕ στο δεκαετές του πρόγραμμα, όσο και αν προβάλει ως λύση το λεγόμενο «μικρό καλώδιο» εάν δεν πει η ΡΑΕ την τελευταία κουβέντα τίποτα δεν γίνεται.

Έτσι, με το σκεπτικό, αυτό, και αφού η Περιφέρεια Κρήτης έχει ζητήσει να ξεκαθαρίσει το τοπίο ζήτησε το ραντεβού στη ΡΑΕ. Ωστόσο, τις προηγούμενες μέρες ειδοποιήθηκαν ότι στη συνάντηση θα είναι και ο κ.Κορωνιωτάκης από τον ΑΔΜΗΕ και αργότερα ότι θέλει να παραστεί και ο υπουργός κ.Σκουρλέτης. Κάτι που σημαίνει ότι στο ανώτατο δυνατό επίπεδο η κυβέρνηση θέλει να ξεκαθαρίσει τις προθέσεις της, που όλα δείχνουν ότι θέλει, παρά τις αντιδράσεις, το μικρό καλώδιο αρχικά και μετά το μεγάλο καλώδιο από την Κορακιά στην Αττική (με συνεχές ρεύμα) κάτι που συνάδει με το καλώδιο από το Ισραήλ- Κύπρο- Κρήτη- Ελλάδα, τον EuroAsia Interconnector.

Θυμίζουμε ότι ο ίδιος ο κ.Τσίπρας έχει υπογράψει την τριμερή κρατική συμφωνία για τον EuroAsia Interconnector τον οποίο ούτε καν λαμβάνει υπόψιν της η μελέτη του ΑΔΜΗΕ!

Τι θα γίνει λοιπόν μπροστά σε αυτό το ενδεχόμενο; Πληροφορίες της “Π” αναφέρουν ότι οι φορείς της Κρήτης δεν έχουν σκοπό να αντιδράσουν σε αυτό το ενδεχόμενο του μικρού καλωδίου παρότι και προβλήματα θα φέρει και κινδύνους εγκυμονεί όπως έχουν πει οι ειδικοί.

“Εμείς θέλουμε να προχωρήσει η διασύνδεση. Το όποιο σχέδιο όμως δεν μπορεί να αποκλείσει το μεγάλο σχέδιο που έχει σχέση με τον EuroAsia Interconnector. ΝΑ περιλαμβάνεται στη μελέτη και στο δεκαετές πρόγραμμα, αυτό θέλουμε” επισημαίνουν.

Το ενεργειακό της Κρήτης

Στις 11 Μαρτίου εξάλλου θα παρουσιαστεί από τον επικεφαλής της ομάδας εργασίας για το ενεργειακό της Κρήτης, τον κ.Κάπρο, όλη η πρόταση. Η οποία και αργότερα θα τεθεί σε διαβούλευση.

Είναι προφανές ότι η ομάδα εργασίας θα παρουσιάσει όλα τα σενάρια για το ενεργειακό έχοντας ως βασικό επιχείρημα το μεγάλο καλώδιο (με συνεχές ρεύμα) από την Κορακιά στην Αττική και όχι το μικρό (με εναλλασσόμενο) από τα Χανιά στην Πελοποννησο.

«Η επιλογή της διασύνδεσης με εναλλασσόμενο ρεύμα επιβάλλει συγκεκριμένη όδευση του καλωδίου, δεδομένου ότι το εναλλασσόμενο σε αντίθεση με το συνεχές, παρουσιάζει δυσκολία για τη μεταφορά ενέργειας σε μεγάλες αποστάσεις και για το λόγο αυτό επιλέγεται διαδρομή με το ελάχιστο δυνατό μήκος ανά συνεχόμενο τμήμα καλωδίου. Η λύση όμως αυτή μετατοπίζει αναγκαστικά το σημείο διασύνδεσης από την προαποφασισμένη και από όλους αποδεκτή θέση της “Κορακιάς” πλησίον του ΑΗΣ Χανίων, ώστε μέσω Αντικυθήρων, Κυθήρων, Ελαίας, Μολάων και τέλος με μια εναέρια γραμμή μεγάλου μήκους, η διασύνδεση να καταλήξει στον κόμβο του ΑΗΣ Μεγαλόπολης στην Πελοπόννησο» επεσήμαναν οι τεχνικοί σε υπόμνημα που έχει ήδη στα χέρια του ο ΑΔΜΗΕ και γνωρίζει καλά τι σημαίνουν τα δύο καλώδια.

Σύμφωνα με τους ειδικούς η λύση του εναλλασσόμενου επιβάλλει και την πορεία όδευσης του καλωδίου και μετατοπίζει από τους ισχυρούς ηλεκτρικούς κόμβους διασύνδεσης, τόσο από πλευράς ηπειρωτικής Ελλάδας όσο και από πλευράς του νησιού.

«Αντί λοιπόν για την Κορακιά καταλήγουμε στον κόμβο Χανίων και αντί του ΚΥΤ Αρχανών ή Κουμουνδούρου στην Αττική έχουμε το ΚΥΤ Μεγαλόπολης. Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ασθενέστερους ηλεκτρικούς κόμβους με μικρότερη αξιοπιστία, μεγαλύτερες διακυμάνσεις τάσης και πιο ευαίσθητους στις διαταραχές του συστήματος» αναφέρεται στο έγγραφο.

Τι σημαίνει όμως από πλευράς Κρήτης, η μετατόπιση από την Κορακιά στα Χανιά; Με απλά λόγια ότι απομακρυνόμαστε σημαντικά από το κέντρο βάρους του συστήματος Μεταφοράς καθώς και το κέντρο βάρους των φορτίων.

«Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα μεγαλύτερες απώλειες ενέργειας προκειμένου να μεταφέρουμε την ισχύ προς τα μεγάλα κέντρα κατανάλωσης του νησιού και θα απαιτηθούν αναγκαστικά στο μέλλον, νέα συμπληρωματικά έργα μεταφοράς της ισχύος που θα επιβαρύνουν τελικά το νησί τόσο περιβαλλοντικά αλλά επίσης, θα δημιουργήσουν ένα επιπρόσθετο κόστος».

Η λύση του εναλλασσόμενου προϋποθέτει μια μακρά εναέρια γραμμή, περίπου 100 χιλιομέτρων, για να μεταφερθεί η ισχύς από τον ΑΗΣ Μεγαλόπολης στον Υ/Σ Μολάων κοντά στη θάλασσα. Οι εναέριες γραμμές σε αντίθεση με τις καλωδιακές υποφέρουν από πλήθος σφαλμάτων και βλαβών που προκύπτουν λόγω της έκθεσης τους στις περιβαλλοντικές και ατμοσφαιρικές επιδράσεις. Κεραυνοί, θαλάσσιες καθαλατώσεις, άνεμοι, χιόνι, πουλιά κλπ αποτελούν συνήθεις αιτίες πρόκλησης βραχυκυκλωμάτων, κάτι που ασφαλώς δεν συμβαίνει και δεν υπάρχει στις ασφαλείς, υποβρύχιες καλωδιακές γραμμές.

«Για το λόγο αυτό, σε όλο τον κόσμο οι σοβαρές διασυνδέσεις, όπως αυτή της Κρήτης, πραγματοποιούνται με υπόγειες καλωδιακές διασυνδέσεις -ακόμη και μέσα στον αστικό ιστό των πόλεων σε γραμμές διανομής, ολίγων μόλις ΜW, καθιερώνονται πλέον οι καλωδιακές υπόγειες γραμμές».

Θέλουν το… μικρό

Η κυβέρνηση μέσω του ΑΔΜΗΕ πάντως θέλει την fast track διασύνδεση ισχύος 180 -200MW με εναλλασσόμενη τάση που θα συνδέσει την άκρη της Πελοποννήσου με την Κρήτη και θεωρεί ότι με κόστος 180 εκατ. ευρώ θα καλύψει μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα (μέχρι το 2020) τις μισές ανάγκες του φορτίου βάσης της Κρήτης, με στόχο να μειωθούν άμεσα τα κόστη μέσω των ΥΚΩ.

Τι είναι λοιπόν αυτές οι περίφημες υπηρεσίες κοινής ωφέλειας από τις οποίες επιβαρύνονται καταναλωτές και επιχειρήσεις; Είναι το ποσό που πληρώνουμε ώστε να μην υπάρχουν αυξημένες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στα νησιά και ταυτόχρονα για να καλύπτονται τα κόστη από τα περίφημα κοινωνικά τιμολόγια για τους απόρους, τους ανέργους και τις λοιπές ευπαθείς ομάδες. Όμως το μεγαλύτερο κόστος παραμένει το κόστος για την επιδότηση των νησιών που δεν είναι διασυνδεδεμένα στο σύστημα και από αυτά τα χρήματα το 50% προέρχεται από το κόστος επιδότησης των τιμολογίων στην Κρήτη.

Επομένως το ηλεκτρικό σύστημα εκτιμάται επιβαρύνεται με 800 εκατομμύρια ευρώ ετησίως μόνο για την ηλεκτροδότηση της Κρήτης, ποσό που μπορεί να μειωθεί ή ακόμη και να αφαιρεθεί εντελώς εάν κατασκευαστεί γρήγορα η διασύνδεση της Κρήτης. Επιπλέον οι μονάδες της Κρήτης είναι παλιές και δεν επαρκούν και επομένως εάν υλοποιηθεί η διασύνδεση τότε θα πρέπει να γίνουν άλλες κοστοβόρες επενδύσεις για την ανανέωση του παραγωγικού δυναμικού του νησιού.

Σύμφωνα με τη νέα πρόταση που παρουσίασε o ΑΔΜΗΕ στην αναθεωρημένη μελέτη ανάπτυξης του συστήματος μεταφοράς, υπάρχει η δυνατότητα να κατασκευαστεί ένα μικρό καλώδιο εναλλασσόμενου ρεύματος με ισχύ 180-200MW που θα καλύψει το μισό φορτίο βάσης του νησιού άμεσα., με όφελος το 50% των ΥΚΩ του νησιού.

Δηλαδή η πρόταση του ΑΔΜΗΕ, λένε, επιτυγχάνει οικονομικό όφελος ίσο με το 50% των ΥΚΩ, δηλαδή περίπου 400 εκατ. ευρώ, με πολύ γρήγορη απόσβεση, χωρίς να απαιτούνται επιπρόσθετα δαπανηρά έργα υποδομής στα δίκτυα. Ταυτόχρονα η πρόταση εξασφαλίζει την καλύτερη αξιοποίηση και βιωσιμότητα της πρόσφατης επένδυσης της ΔΕΗ για τη νέα μονάδα φυσικού αερίου της Μεγαλόπολης, για την οποία δαπανήθηκαν σημαντικά ποσά, που αφορούν όχι μόνο την υλοποίηση του έργου αλλά και στην επέκταση του δικτύου φυσικού αερίου και την ενίσχυση του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας.