Λέμε ότι παλιά δεν είχανε άγχος, έτσι είναι όμως; Για να δούμε.
Κατ’ αρχήν γιατί δεν τους ακούγαμε να το λένε. Ούτε αυτοί το ξέρανε πως είχανε άγχος, γιατί το λέγανε σαράκι, ούτε κι εμείς που δεν ακούγαμε τη λέξη άγχος απ’ αυτούς. Ακούγαμε όμως που αναστενάζανε και βαρυγκωμούσανε. Ακούγαμε και τον πόνο τους, που τον εκφράζανε μέσα από τις μαντινάδες και τα τραγούδια! Θα με φάει το σαράκι που έχω μέσα στην καρδιά! Και κατά δεύτερο, εμείς τότε είμαστε παιδιά χωρίς άγχος και νομίζαμε ότι και οι μεγάλοι ήτανε σαν κι εμάς χωρίς άγχος.
Μα πώς είναι δυνατόν να βγαίνει το ψωμί μέσα από τέτοιες αντίξοες συνθήκες, με τέτοιες βαριές χειρωνακτικές δουλειές, με πρωτόγονα μέσα, οργώματα, λιομαζώματα με κακουχίες όλο το χειμώνα, κλαδέματα, καλουργήματα, θερίσματα, αλωνίσματα, τρυγήματα και τόσα άλλα πολλά τα οποία είναι γνωστά, δίχως…σαράκι;!
Πώς είναι δυνατόν η έγκυος γυναίκα να μην είχε αγωνία μεγάλη, φόβο και άγχος, όταν ήξερε ότι το 30% πέθαιναν στη γέννα και με τέτοια θνησιμότητα που υπήρχε στα μωρά και στα παιδιά;
Παρ’ όλα αυτά όμως, μπορώ να πω, ότι υπήρχε λιγότερο άγχος. Γιατί; Γιατί πρώτο, ζούσανε με λίγες απαιτήσεις, απλή, λιτή και φυσική ζωή και δεύτερο δεν είχανε μέτρο σύγκρισης με άλλη καλύτερη ζωή. Νομίζανε ότι έτσι είναι η ζωή και έτσι έπρεπε να τηνε ζήσουνε. Όλα ήτανε μέσα στη ζωή. Οι στερήσεις, η φτώχεια, η κούραση, η πείνα, η δίψα. Όλα τους φαινότανε φυσιολογικά. Όπως ερχότανε, έτσι τ’ ανεχότανε. Πες πώς είσαι ορειβάτης κι ανεβαίνεις στο βουνό. Θα κουραστείς, θα ιδρώσεις, θα ταλαιπωρηθείς, δε θα αγχωθείς όμως, γιατί ξέρεις ότι αυτά είναι μέσα στη διαδρομή. Όταν όμως φτάσεις στην κορυφή, στην κορυφή θα φτάσει και η χαρά σου! Ξεχνιούνται όλα. Έτσι δε θα πρέπει να νιώθεις και όταν γυρίζεις σπίτι σου το βράδυ από τη δουλειά στη φύση;
Τρίτο, ο περισσότερος πληθυσμός ζούσε στα χωριά. Εκεί, κοινωνικές διακρίσεις δεν υπήρχανε ή ήτανε ελάχιστες. Το μορφωτικό επίπεδο ήταν ίδιο για όλους. Οι δουλειές, τα προϊόντα, τα μέσα τα οποία χρησιμοποιούσανε γι’ αυτά, τα ίδια. Τα μεταφορικά μέσα μια μάρκα όλα. «Ονομασία γαϊδουράκια». Τα σπίτια όλα τα ίδια. Δοκάρια με κρεμαστά ρόδια απάνω, κυδώνια και τυριά…
Χώμα χάμω στο δάπεδο, χώμα πάνω στο δόμα, αλλά… άριστη ποιότητα! Πυθάρια στις κάμερες, σακιά με καρπούς, … ποντικούς κλπ. Τα λέω αυτά, διότι με την ισότητα, δεν υπάρχει ανταγωνισμός ή ελαχιστοποιείται, και που είναι μια μεγάλη πηγή άγχους όπου υπάρχει ανταγωνισμός.
Τέταρτο. Όταν δουλεύεις στη φύση (όχι με τα σημερινά μηχανήματα που σου σβουρίζουνε το κεφάλι) το σώμα κουράζεται, τα νεύρα χαλαρώνουν και το μυαλό γίνεται ένα με το χώμα, με τη φύση και το άγχος δύσκολα μπορεί να εισχωρήσει. Η έλλειψη σταθερότητας, η ανησυχία, η ανασφάλεια είναι πηγές άγχους. Επίσης και η έλλειψη υπομονής, όπως και το τρέξιμο. Αν κάθεσαι ας πούμε στο τιμόνι, όπως ανεβαίνει το κοντέρ, τόσο ανεβαίνει και το άγχος, αφού βέβαια αυξάνεται ο φόβος, η ανασφάλεια, η ευθύνη, η νευρικότητα κλπ.
Αν κάθεσαι όμως πάνω στο γαϊδουράκι, με ασφάλεια, με ηρεμία και να σου μεταδίδει τη… γαϊδουρινή υπομονή, το άγχος κατεβαίνει στα φυσιολογικά επίπεδα.
Όταν λοιπόν ζεις και εργάζεσαι στη φύση, το μυαλό σου, η σκέψη σου περιορίζεται εκεί γύρω με ότι καταπιάνεται. Δεν πάει μακριά σε όνειρα και φιλοδοξίες. Και μια στιγμή να ξεφύγει μακριά, αμέσως ξαναγυρίζει. Προτιμά την ηρεμία και την ομορφιά της φύσης. Στην απλή ζωή της φύσης, χρειάζεσαι λίγο πράμα για να σε ευχαριστήσει. Ψωμί κι ελιά να κάτσεις να φας κι ένα κρασί, είναι αρκετό για να το ευχαριστηθείς. Άντε να κάτσεις σε κάποιο συμπόσιο και να σου φέρουνε μόνο ψωμί κι ελιά και όχι του κόσμου τα καλά! Και ακόμα, άντε να σε βάλουνε να κάτσεις πάνω στο χώμα και όχι στα μεγαλοσαλόνια με τα χρυσοκέντητα τραπεζομάντιλα και με τα γυαλιστερά σκεύη πάνω στο τραπέζι!
Τώρα, αν μετρήσουμε την ευτυχία, με ένα… ευτυχιόμετρο, πιστεύω ότι θα μετρήσει πιο ψηλά στα χώματα, παρά στα… τραπεζοσαλώματα.
Άσε το άλλο το σπουδαίο! Ξέρετε για τις ενδορφίνες της χαράς; Αν κανείς δεν ξέρει θα του πω να μάθει. Είναι λέει, κάτι ορμόνες οι οποίες ενεργοποιούνται με τη σωματική άσκηση ή με την εργασία και προκαλούνε λέει χαρά και ευεξία! Αλλά αν η δουλειά γίνεται μέσα στα γραφεία, στα εργαστήρια, στα κομπιούτερ, τότε όχι μόνο δεν ενεργοποιούνται, αλλά φορτώνουν το μυαλό με άγχος και… καχεξία!
Το μυαλό θέλει ηρεμία, το σώμα θέλει εργασία για να’ χει υγεία και ευεξία…
