Στις 10 Ιανουαρίου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξελέγη πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας. Στις 12 του ίδιου μήνα, ο πρόεδρος Ομπάμα μίλησε για τελευταία φορά στο Αμερικανικό Κογκρέσο. Στις 16 του ίδιου μήνα, ο κ. Μητσοτάκης -σε μια από τις πρώτες του δηλώσεις ως αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης και πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας- επέλεξε να απευθυνθεί προς την ελληνική ομογένεια των ΗΠΑ.
Συνδέονται τα παραπάνω τρία γεγονότα και πώς; Αφορούν την κρίση στην Ελλάδα; Οδηγούν σε λύσεις ή έστω σε απτές δυνατότητες παραγωγής λύσεων; Οι παρακάτω σκέψεις σκοπό έχουν να βοηθήσουν στην αναζήτηση απαντήσεων.
Ας αρχίσουμε με το λόγο του προέδρου Ομπάμα στο Αμερικανικό Κογκρέσο. Χαρακτηριστικό είναι το σημείο όπου μίλησε για τη δημοκρατία ως έναν ζωντανό τρόπο εξεύρεσης λύσεων, μια άσκηση αμοιβαίας εμπιστοσύνης, λέγοντας ότι «το μέλλον που όλοι επιθυμούμε είναι δυνατόν να υπάρξει μόνο αν συνεργαστούμε μεταξύ μας. Θα πραγματοποιηθεί μόνο αν διορθώσουμε όλα όσα ζημιώνουν την πολιτική ζωή της χώρας. Μια καλύτερη πολιτική διαδικασία δεν σημαίνει ότι συμφωνούμε σε όλα. Σε μια χώρα όπως η δική μας, υπάρχουν πολλές διαφορετικές περιοχές, συμπεριφορές και ενδιαφέροντα. Αυτό εξάλλου είναι μια από τις δυνάμεις μας. (…) Αλλά η δημοκρατία απαιτεί ένα βαθμό εμπιστοσύνης μεταξύ των πολιτών. Δεν λειτουργεί όταν πιστεύουμε ότι όποιος διαφωνεί μαζί μας έχει κακές προθέσεις, δεν λειτουργεί όταν πιστεύουμε ότι οι πολιτικοί μας αντίπαλοι δεν είναι πατριώτες ή ότι προσπαθούν να κάνουν τη χώρα πιο αδύναμη. Ατροφεί όταν οι ακραίες απόψεις τραβούν την προσοχή όλων και μονοπωλούν το δημόσιο ενδιαφέρον. Η δημοκρατία κολλάει στο ίδιο σημείο αν δεν υπάρχει βούληση για πολιτικούς συμβιβασμούς ή όταν δεν υπάρχει συμφωνία ακόμα και στα βασικά δεδομένα ή όταν ακούμε μόνο όσους συμφωνούν μαζί μας. Και πιο πολύ από όλα, η δημοκρατία διαλύεται όταν ο μέσος πολίτης αισθάνεται ότι η φωνή του δεν μετράει, ότι το σύστημα είναι πάντα με το μέρος των πλούσιων ή των ισχυρών ή ευνοεί συγκεκριμένα συμφέροντα.» (…)
»Αν επιθυμούμε μια καλύτερη πολιτική δεν αρκεί να αλλάζουμε βουλευτές ή ακόμα και πρόεδρο, αλλά πρέπει να αλλάξουμε το πολιτικό μας σύστημα έτσι ώστε να απεικονίζεται σ’ αυτό ο καλύτερός μας εαυτός.(…) Αλλά αυτό δεν μπορώ να το πραγματοποιήσω μόνος μου. Θα συμβεί μόνο αν οι πολίτες το απαιτήσουν. Εξαρτάται από εσάς. Αυτό εξάλλου σημαίνει κυβέρνηση από και για τους πολίτες. Αυτό που προτείνω δεν είναι εύκολο. Αν όμως δεν δράσουμε, τότε εγκαταλείπουμε ένα καλύτερο μέλλον.
Αυτά αναφέρει -μεταξύ άλλων- ο πρόεδρος Ομπάμα στον αποχαιρετιστήριο λόγο του στο Κογκρέσο, επτά χρόνια μετά από τον πρώτο του λόγο από το ίδιο βήμα τον Ιανουάριο του 2009, όταν εν μέσω της χειρότερης οικονομικής κρίσης που είχαν περάσει οι ΗΠΑ τα τελευταία ογδόντα χρόνια ανελάμβανε την προεδρία των ΗΠΑ από τον (υιό) Τζορτζ Μπους. Και τότε μίλησε για σκληρή δουλειά, εντιμότητα, θάρρος και δικαιοσύνη, ανεκτικότητα και φιλομάθεια, πίστη και πατριωτισμό καλώντας όλους σε επιστροφή σε αυτές τις σταθερές αλήθειες, λέγοντας ότι αυτό που απαιτείται τώρα είναι μια νέα εποχή υπευθυνότητας, μια αναγνώριση απ’ τη μεριά του κάθε πολίτη ότι έχουμε καθήκοντα απέναντι στον εαυτό μας, το έθνος και τον κόσμο, καθήκοντα που αποδεχόμαστε όχι διαμαρτυρόμενοι, αλλά με ευχαρίστηση, στηριζόμενοι στη γνώση ότι δεν υπάρχει τίποτα τόσο ικανοποιητικό για το πνεύμα, τόσο καθοριστικό για τον χαρακτήρα μας, όσο να αφιερώσουμε όλες μας τις δυνάμεις σε μια πραγματικά δύσκολη αποστολή. Αυτό είναι το τίμημα αλλά και η εκπλήρωση της ιδιότητας του πολίτη σε μια δημοκρατία.»
Βάζοντας στην άκρη τις όποιες προσωπικές μας απόψεις για τις ΗΠΑ, τον πολιτισμό και την κουλτούρα τους ή το ρόλο τους στην παγκόσμια πολιτική αρένα, ας απαντήσουμε στα εξής: Τι από τα παραπάνω δεν είναι αμιγώς Ελληνικό; Τι από όλα αυτά που ανέφερε ο πρόεδρος Ομπάμα δεν είναι απολύτως αναγκαίο και για την Ελλάδα σήμερα; Και, τέλος, τι από όλα αυτά είναι έξω από τα όρια του εφικτού για τον σημερινό Ελληνισμό;
Ας έρθουμε στις εσωτερικές εξελίξεις. Με τον κ. Κυριάκο Μητσοτάκη στην προεδρία της Νέας Δημοκρατίας, κλείνει ο ηλικιακός κύκλος και δίνεται η ευκαιρία στη Νέα Δημοκρατία να κάνει μια επανεκκίνηση της πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής προοπτικής την οποία ως κόμμα εκφράζει και αντιπροσωπεύει.
Ας μην μας διαφεύγει ότι οι Ευρωπαίοι εφαρμόζουν συστηματικά τόση πίεση όση απαιτείται για μια ελεγχόμενη μετάβαση σε μια κυβέρνηση ευρείας πολιτικής συναίνεσης. Αυτό πρακτικά σημαίνει λίγο περισσότερη πίεση από όση φαίνεται να αντέχει ο κυβερνητικός σχηματισμός ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ και (ευτυχώς) λιγότερη από όση είναι ικανή να βυθίσει τη χώρα στο χάος. Όμως τα περιθώρια ανοχής του Ελληνικού λαού αλλά και των Ευρωπαίων στενεύουν. Ο θεσμικός ρόλος του κ. Μητσοτάκη μπορεί να διευρυνθεί αν η Ν.Δ. μετέχει σε κυβέρνηση συνεργασίας.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει ότι ένα από το πρώτα στοιχεία γραφής που επέλεξε να δώσει ο κ. Μητσοτάκης ως αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, είναι η δήλωσή του προς τους ομογενείς της Αμερικής, ότι «σε τούτη τη μάχη που θα δώσει ο λαός μας ο ρόλος και η συμβολή σας είναι τώρα περισσότερο πολύτιμη από ποτέ. Με τον δυναμισμό, τις εμπειρίες, τις επιτυχίες και την αγάπη που σας διακρίνει για την μητέρα πατρίδα μπορείτε να αποτελέσετε τον σπινθήρα για μια νέα Ελλάδα, ανταγωνιστική, με ίσες ευκαιρίες, με ευημερία, με ισονομία έναντι όλων των πολιτών της.»
Εδώ που έχουν φτάσει τα πράγματα, μήπως οι ομογενείς είναι εκείνοι που θα μπορούσαν να αποτελέσουν την «μαγιά» του Μακρυγιάννη; Η ελευθερία, η αρετή, το μέτρο, η τόλμη, η δημοκρατία, έννοιες για τις οποίες μιλάει ο πρόεδρος Ομπάμα δεν είναι αμερικανικές εφευρέσεις αλλά Ελληνικές. Οι ομογενείς το γνωρίζουν αυτό περισσότερο από κάθε άλλον.
Το όραμα του προέδρου Ομπάμα για τις ΗΠΑ έχει ρίζες Ελληνικές. Αν όμως οι ιδέες αυτές, μετατοπισμένες στο Ελληνικό πολιτικό στερέωμα, μας φαίνονται «ξένες» ας είναι αυτό μια ακόμη ένδειξη της ολέθριας απομάκρυνσής μας ως έθνος και τρόπος πολιτισμού από ό,τι θα έπρεπε να μας καθοδηγεί.
Ο κ. Μητσοτάκης αντιλαμβάνεται το τεράστιο όφελος που θα προκύψει από μια στενότερη και ουσιαστικότερη επαφή με την ομογένεια για να βρει επιτέλους η χώρα το βηματισμό της, να επιστρέψει το συντομότερο δυνατόν σε σταθερές αλήθειες και να ανέλθει σταδιακά στο ύψος που οι ιστορικές συνθήκες απαιτούν.
Η ύπαρξη ενός πολιτικού προσώπου με θεσμικό ρόλο και δυνατότητα ισχυρής καταλυτικής δράσης αποτελούν τα προαπαιτούμενα για την πραγμάτωση των παραπάνω.
Θα μπορέσει ο κ. Μητσοτάκης να ανταπεξέλθει στην ιστορική αυτή πρόκληση;
* Ο Γιάννης Παπαδάκης κατάγεται από το Ηράκλειο της Κρήτης. Είναι Ηλ/γος Μηχανικός (PhD), ζει και εργάζεται στις ΗΠΑ.
