Ανεξάρτητα από τον τύπο του πολιτειακού σχήματος, αυτό που τελικά κυριαρχούσε στον ελλαδικό χώρο μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια δεν ήταν κάποια μορφή δημοκρατίας αλλά η εξουσία του κομματάρχη που υποκαταστάθηκε στον παρόντα καιρό από τον κομματισμό.
Ο κομματάρχης εκπροσωπούσε πρωτίστως τον εαυτό του στο όνομα βέβαια κάποιου κόμματος που ήταν τον προπερασμένο αιώνα αλλά σχεδόν σε όλη την διάρκεια του περασμένου αιώνα αρχηγικό, Δεληγιαννικό, Τρικουπικό.
Ακόμη και τα πρώτα κόμματα (Αγγλικό, Ρωσικό, Γαλλικό) ήταν και αυτά αρχηγικά. Στο σύστημα αυτό εξέχουσα μορφή ήταν ο κομματάρχης, μία προέκταση του αγά και του κοτζάμπαση της τουρκοκρατίας. Με άλλα λόγια, ο κομματαρχισμός περισσότερο από τον αυταρχισμό στηριζόταν στην κολακεία. Και μπορεί ο αυταρχισμός να καταπίεζε, η κολακεία διέφθειρε. Έδινε την ψευδαίσθηση στο λαό ότι είναι εξουσία ή ότι βρίσκεται στην εξουσία ενώ βρισκόταν υπό το πέλμα της εξουσίας. “Το κόμμα μας είναι το κόμμα σας” λέει ο Κωνσταντίνος Καλόβολος στον κομματάρχη Λάμπρο Βατούλα.
Οι ψηφοκάπηλοι, όπως αποκαλεί τους κομματάρχες ο Παπαδιαμάντης, είχαν φέρει σε τέτοια απόγνωση το λαό που αναγκαζόταν και αυτός προκειμένου να αμυνθεί να επιδίδεται στην «ψευτική», το μόνο όπλο που απέμεινε στους χωρικούς να ανταγωνίζονται κατά τόσων και τόσων πολιτικών ή κοινωνικών και βιοτικών πιέσεων και διωγμών.
Τα χρόνια πέρασαν και η ροή των γεγονότων αποδεικνύει το ρόλο του κομματάρχη στη σημερινή εποχή της διαπλοκής. Σήμερα γίνεται ευρεία χρήση του όρου διαπλοκή που είναι η σχέση μεταξύ πολιτικών και οικονομικών παραγόντων σε ότι αφορά κυρίως τα δημόσια έργα. Το φαινόμενο αυτό είναι παλιό σύμφυτο με το στρεβλό δημοκρατικό σύστημα.
Ο Παπαδιαμάντης στο έργο του Χαλασοχώρηδες περιγράφει το σύστημα διαπλοκής όπως λειτουργούσε κατά τη μέθοδο ενός πολιτευόμενου κομματάρχη λεγόμενου Αλικιάδη. «Ότι απετέλει τη δύναμη του Αλικιάδη ήτο ο πόθος υφ ου εφλέγετο να φανεί χρήσιμος εις την εκτέλεσιν δημοσίων έργων της επαρχίας. Υπήρχε η εθνική οδός η προκηρυσσόμενη εκάστοτε ως μέλλουσα να κατασκευασθεί παρά την πρωτεύουσα πόλιν της επαρχίας. Εκείθεν αν εξελέγετο βουλευτής θα είχε τη μερίδα του λέοντος. Από τώρα είχε αρχίσει να συνεταιρίζεται με τους εργολάβους.»
Ο κομματάρχης ήταν και είναι ο κυρίαρχος πολιτικός θεσμός μέχρι των δικών μας ημερών όπου επικρατεί ο άκρατος κομματισμός. Αλίμονο σ’ όποιον δεν έχει κομματάρχη να τον προστατεύσει. Το συστατικό γράμμα του κομματάρχη αποτελεί απαραίτητο στοιχείο για επαγγελματική αποκατάσταση ενός νέου ανθρώπου. «Ουαί τοις αδυνάτοις και τοις απροστάτευτοις». Έτσι προκόβουμε. Και προκόβουμε στη διοίκηση. Και προκόβουμε στην παιδεία. Και προκόβουμε στη γλώσσα. Η ορθογραφία έγινε «Ι.Χ.» και ο καθένας ορθογραφεί κατά το δοκούν, στηριζόμενος στην αυθεντία της ακλόνητου αρχής «εγώ έτσι το γράφω». Σήμερα δεν έχουμε μόνο ανάγκη οικονομικής και πολιτικής ενίσχυσης αλλά πρωτίστως πνευματικής, χωρίς αυτό να σημαίνει αποκοπή από τις πάτριες ρίζες εν ονόματι κάποιου εκσυγχρονισμού. Άμυνα περί πάτρης σε καιρό ειρήνης είναι η ευσυνείδητη λειτουργία των θεσμών, η εθνική αγωγή, η χρηστή διοίκηση και η πρόληψη της χρεωκοπίας. Δυστυχώς η διοίκηση δεν στάθηκε αρωγός του λαού στις διάφορες δοσοληψίες με τις δημόσιες υπηρεσίες.
Ο καθένας με ασπίδα τον κομματάρχη του διοικούσε και διοικεί καθ’ υπόδειξή του. Έως πότε θα κυριαρχεί το κράτος του κομματάρχη; Σήμερα οι άνθρωποι νοσταλγούν μια χαμένη ηθική ισορροπία που ανατράπηκε από την εισβολή νέων αρχών, νέων ανθρώπων, νέων συνθηκών ζωής και την εξουσία του κομματάρχη.
Αποτέλεσμα της εξουσίας του κομματάρχη να ζούμε σε μια χώρα όπου ανθούν η ευνοιοκρατία, η αναξιοκρατία, η κλεπτοκρατία, ο εκχυδαϊσμός των θεσμών, η διαπλοκή, η καταρράκωση του πολίτη και ο ενταφιασμός της ηθικής και του πολιτισμού. Όλα αυτά είναι σπόροι παρακμής. Αυτοί οι σπόροι είναι οι αγριάδες και οι τσουκνίδες που κατάστρεψαν τη σπουδαιότερη απ’ όλες τις σοδειές. Τη σοδειά των ανθρώπων, των γενεών του ελληνικού μέλλοντος. Αν θέλει η χώρα μας να επιζήσει και να προοδεύσει πρέπει να τις εξολοθρεύσει.
