Του Κώστα Μπογδανίδη

Εδώ και χρόνια γίνεται… φιλολογική συζήτηση για το εάν μπορεί ο βόρειος οδικός άξονας Κρήτης να γίνει ένας στοιχειώδης και αξιοπρεπής αυτοκινητόδρομος, αλλά οι προσπάθειες εξαντλούνται σε συσκέψεις. Τίποτα σχεδόν δεν έχει γίνει για να κατασκευαστεί ο ΒΟΑΚ, δεν έχουν γινει καν οι μελέτες, ούτε η στρατηγική μελέτη που είχε εξαγγελθεί πριν… 5 χρόνια. Ακόμη και ο σημερινός υπουργός κ.Σπίρτζης λέει ότι «χρωστάμε στην Κρήτη ένα μεγάλο έργο», αφού τίποτα δεν έχει γίνει στο νησί τα τελευταία χρόνια…

Και τώρα όλοι στην Κρήτη μένουν ενεοί στο άκουσμα ότι μετά την Εγνατία σχεδιάζεται και η σιδηροδρομική Εγνατία με προϋπολογισμό 5 δις! Αλλά για το χειρότερο δρόμο της Ευρώπης, που σκοτώνονται εκατοντάδες άνθρωποι, δεν μπορεί να βρεθεί ούτε το 10% αυτών των χρημάτων.

«Είναι απορίας άξιο το πώς μπορεί ένα τέτοιο έργο, έστω και τμηματικά, να μπαίνει στο νέο ΕΣΠΑ και εμείς να μην μπορούμε να κάνουμε ένα δρόμο λιγοτερο από 300 χιλιόμετρα, με ίσως και λιγότερα από 600 εκατομμύρια με τις εκπτώσεις που θα υπάρξουν» λένε στελέχη του ΟΑΚ που δεν πιστεύουν στα μάτια τους. Που βλέπουν να μπαίνει σε τροχιά υλοποίησης ένα από τα πιο φιλόδοξα project του σιδηροδρομικού δικτύου της χώρας. Η σιδηροδρομική Εγνατία, με κόστος τουλάχιστον 5 δισ. ευρώ, είναι ένα έργο που έχει εξαγγελθεί εδώ και δεκαετίες και τώρα το ξαναφέρνει στην επιφάνεια ο κ.Σπίρτζης που είπε και στη Βουλή ότι “θα μπει στο νέο ΕΣΠΑ”.

“Όσοι έχουν περάσει από το δρόμο της Εγνατίας θα καταλάβουν τη διαφορά. Ειδικά σε ορισμένες εποχές βλέπεις ένα αυτοκίνητο κάθε δεκα λεπτά, αντίθετα με τον φόρτο που έχει ο ΒΟΑΚ” λένε και στην Περιφέρεια και τονίζουν ότι “εάν είχαν ακούσει τόσο καιρό τον περιφερειάρχη, το έργο θα είχε προχωρήσει. Είτε με ρήτρα διαθεσιμότητας, είτε με δέσμευση μικρών ποσών κάθε χρόνο από το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων.

Αλλά για την Εγνατία λεφτά υπάρχουν!”.

Κι ο ΒΟΑΚ περιμένει

Η Κρήτη των 600.000 κατοίκων και των εκατομμυρίων τουριστών περιμένει ακόμη λύση για τον ΒΟΑΚ , μήκους 300 χιλιομέτρων, που διασχίζει όλο το βόρειο τμήμα του νησιού. Ο ΒΟΑΚ άρχισε να κατασκευάζεται το 1968 και ολοκληρώθηκε στις αρχές της δεκαετίας του ’70. Ωστόσο η αναβάθμισή του ξεκίνησε μόλις στα μέσα της δεκαετίας του ’90. Με τα τρία κοινοτικά πλαίσια αργότερα έχει ανακατασκευαστεί μόλις το 35% του δρόμου και μάλιστα το μεγαλύτερο μέρος με νέα τμήματα ενός ρεύματος ανά κατεύθυνση (μονού κλάδου), που φυσικά μόνο συγχρονο δρόμο δεν δείχνουν.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Οργανισμού Ανάπτυξης Κρήτης (ΟΑΚ):

- Με το Β’ ΚΠΣ και το Intereg (1994-1999) κατασκευάστηκαν 55,9 χιλιόμετρα δρόμου, εκ των οποίων τα 40,1 χλμ. μονού κλάδου και τα 15,7 διπλού κλάδου (συνολικό ποσοστό 19% του άξονα). Διατέθηκαν περίπου 120 εκατ. ευρώ.

- Με το Γ’ ΚΠΣ (2000-2006) κατασκευάστηκαν 27,5 χλμ. δρόμου, εκ των οποίων τα 3 χλμ. μονού κλάδου και τα 24,5 χλμ. διπλού κλάδου (συνολικά το 9% του άξονα). Διατέθηκαν 150 εκατ. ευρώ.

- Με το ΕΣΠΑ (2007-2013) κατασκευάστηκαν ή κατασκευάζονται 22,5 χλμ., εκ των οποίων τα 19,5 χλμ. μονού κλάδου και τα 3 χλμ. διπλού κλάδου (αντιστοιχούν στο 7%) του άξονα. Διατέθηκαν 103 εκατ. ευρώ.

- Τέλος, προς ένταξη στο ΣΕΣ 2014-2020 προτείνεται η κατασκευή 19 χλμ., όλα διπλού κλάδου (συνολικά 6% του άξονα), με χρηματοδότηση 162 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για τα τμήματα Γουρνών - Χερσονήσου, Πανόρμου - Εξάντη και του συνδετηρίου δρόμου Μουρνιών - Χανίων”.

Τι απομένει; Η κατασκευή 184,7 χιλιομέτρων. Για το μεγαλύτερο μέρος αυτών (135 χλμ.) βρίσκονται σε εξέλιξη σήμερα μελέτες, προκειμένου τα έργα να ωριμάσουν.

Τίποτα δεν γίνεται και κάθε χρόνο συμβαίνουν δεκάδες θανατηφόρα τροχαία. Συνολικά, κατά μέσο όρο γίνονται στον ΒΟΑΚ 290- 300 τροχαία με 50-60 νεκρούς και 100 σοβαρά τραυματίες!

Η ανάγκη εκπόνησης μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής μελέτης για τις ανάγκες και τον τρόπο ανάπτυξης του ΒΟΑΚ έχει επισημανθεί εδώ και πολλά χρόνια στην Πολιτεία από τα τμήματα του ΤΕΕ στην Κρήτη, τα επιμελητήρια, τους τεχνικούς, τουριστικούς και κοινωνικούς φορείς του νησιού. Οπως εκτιμά στο υπόμνημα που έχει καταθέσει στο υπουργείο Υποδομών ο Οργανισμός Ανάπτυξης Κρήτης, πρέπει να υπάρξει μια μελέτη η οποία θα προσδιορίσει τη ζώνη διέλευσης του άξονα σε όλο το μήκος του, ώστε οι μελέτες που ανατίθενται να μην είναι αποσπασματικές. Αλλά ούτε αυτό προχώρησε ποτέ…