Του Δημ. Ν. Μουδατσάκη

Αφορμή για να γραφεί το κείμενο αυτό έδωσε η έκδοση του ημερολογίου του 2016 του Συνδέσμου Μέσα Λασιθίου «Η ΑΛΟΪΔΑ». Είναι μια ιδιαίτερα επιμελημένη έκδοση, όπως είναι και όλες οι εκδηλώσεις που κατά καιρούς μας παρουσιάζει.

Το ημερολόγιο είναι αφιερωμένο στην Κρητική Σχολή Ζωγραφικής. Η Σχολή αυτή υπήρξε από τις σημαντικότερες καλλιτεχνικές εκδηλώσεις των Ελλήνων μετά την πτώση του Βυζαντίου. Όπως επισημαίνεται στο εισαγωγικό σημείωμα οι μελέτες του ακαδημαϊκού Μανόλη Χατζηδάκη είναι εκείνες που έριξαν φως στην καταγωγή και στη διαμόρφωση της Κρητικής ζωγραφικής. Η έρευνα του Μ. Χατζηδάκη για την επίλυση του προβλήματος στηρίχτηκε στις πληροφορίες που έφερε στο φως η έρευνα των ενετικών αρχείων της Κρήτης, που το 1969, κατά την πτώση του Χάνδακα, μετέφεραν οι Βενετοί στην Βενετία, καθώς και στα σωζόμενα μνημεία και προπαντός στις φορητές εικόνες της υπό μελέτη περιόδου. Σημαντική πληροφορία των πηγών αυτών είναι τα περισσότερα από 120 ονόματα γνωστών ζωγράφων που εργάστηκαν στο Χάνδακα την περίοδο 1453 - 1526. Άλλους 150 ζωγράφους γνωρίζουμε κατά την περίοδο της ακμής 1527-1630. Από τους σπουδαίους αυτούς ζωγράφους της Κρήτης οι δώδεκα παρουσιάζονται στις σελίδες του ημερολογίου με ερμηνευτικά σχόλια και βιογραφικά στοιχεία.

Στην πρώτη σελίδα υπάρχει «ο Μυστικός Δείπνος» του Θεοφάνη Στρελίτζα (Θεοφάνη του Κρης) από το Ηράκλειο που βρίσκεται στην Ιερά Μονή Σταυρονικήτα στο Άγιο Όρος. Στις επόμενες σελίδες βρίσκουμε εικόνες του Μιχαήλ Δαμασκηνού («Η Θεία Λειτουργία», Αγία Αικατερίνη - Σιναϊτών, Ηράκλειο), του Ανδρέα Ρίτζου («JHS»), του Ανδρέα Παβία, του Νικόλαου Τζαφούρη, του Γεωργίου Κλόντζα, του Δομήνικου Δεοτοκόπουλου («Η Κοίμηση της Θεοτόκου», Σύρος), του Εμμανουήλ Λαμπάρδου, του Εμμανουήλ Τζάνε Μπουνιαλή, του Θεοδώρου Πουλάκη και του Φιλόθεου Σκούφου. Αναφέρονται επίσης οι Φραγκιάς Καβερτζάς, Ιερεμίας Παλαδάς, Αντώνιος ο Κρής, Κων/νος Παλαιόκαππας, Στέφανος Τζαγκαρόλας, Άγγελος Πιτζαμάνος, Εμμανουήλ Σκορδίλης και άλλοι.

Τα θερμά μας συγχαρητήρια στο Διοικητικό Συμβούλιο και στα μέλη του δραστήριου Συνδέσμου Μέσα Λασιθίου «Η ΑΛΟΪΔΑ» που δημιούργησε με περίσσιο μεράκι και φέτος ένα εξαίρετο εντυπωσιακό πόνημα το οποίο είναι αφιερωμένο στην Κρητική Σχολή Ζωγραφικής και συμβάλλει στην παρουσίαση και την ανάδειξη των Κρητών ζωγράφων.

Το ημερολόγιο υπάρχει σε ηλεκτρονική μορφή στο www.aloida.gr.