Είναι επόμενο τούτες τις μέρες οι άνθρωποι να αισθάνονται κάπως διαφορετικά! Τούτες τις χρονιάρες μέρες, που λέει και ο λαός μας, που ενώνουν τους ανθρώπους και τους κάνουν να νιώθουν μέσα τους χαρά και ικανοποίηση. Τούτες οι μέρες έχουν στ’ αλήθεια κάτι το διαφορετικό, ήθη, έθιμα, παραδόσεις, όλα μαζί συνυπάρχουν, ειδωλολατρικά αλλά και χριστιανικά και προσπαθούν να προετοιμάσουν τον άνθρωπο, κάνοντας πιο εύκολη τη μετάβασή του από την ώρα του “άκρου χειμώνος” στο πρώτο σκαλί της αισιόδοξης Άνοιξης!
Αυτές οι μέρες βοηθούν πραγματικά τους ανθρώπους, τους κάνουν πιο αισιόδοξους, τους εξασφαλίζουν την ευτυχία για τον νέο χρόνο που έρχεται, τους πλημμυρίζουν με αγάπη αλλά και με αδελφική διάθεση για το διπλανό τους.
Είναι οι μέρες που τονώνουν το οικογενειακό αλλά και θρησκευτικό συναίσθημα και σ’ αυτό παίζουν ρόλο οι εκκλησιαστικές αλλά και σπιτικές τελετές των Χριστουγέννων, τ’ Άϊ Βασιλειού και των Φώτων. Έτσι με τα κάλαντα, τις ευχές, τα δώρα, τους πολύχρωμους στολισμούς και τον πλούσιο φωτεινό διάκοσμο αυτών των ημερών, τους μπουναμάδες, τα τυχερά παιχνίδια, τις βασιλόπιτες και τα άλλα γλυκίσματα και γενικά όλο το πλήθος των εθίμων, επικαλούνται την καλή τύχη γύρω από την Πρωτοχρονιά.
Όλα τα παραπάνω μαζί με τις νυχτερινές ακολουθίες των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς και των Φώτων, με τους μοναδικούς εκκλησιαστικούς ύμνους και τις υπέροχες ψαλμωδίες, δίνουν μια άλλη διάσταση στη ζωή των ανθρώπων, που ολοκληρώνεται με οικογενειακές σπιτολατρικές και χριστιανικές συνήθειες σε βάθος χρόνου!
Μια ξεχωριστή νότα ζωής, κεφιού, χαράς, διασκέδασης και φιλίας έδιναν αυτές οι μέρες στο παλιό Ηράκλειο, στο Ηράκλειο του Μεσοπολέμου θα λέγαμε. Από την κοσμική στήλη της εφημερίδας “Ελευθέρα σκέψις” παραμονές του έτους 1929 πληροφορούμαστε τα εξής:
“ - Η προχθεσινή εορτή των Χριστουγέννων διεξήχθη εις όλην την πόλιν με μεγάλο κέφι.
- Ο καιρός ήτο ελαφρώς βροχερός και συννεφώδης εντούτοις αυτό δεν ημπόδισε τον κόσμον και κυκλοφορή καθ’ ομίλους διατελούντας ως επί το πλείστον εν ευθυμία.
- Απαντα τα κέντρα κατά την ημέραν εκείνην ήσαν κλειστά, πράγμα το οποίον ηνάγκασε τους συμπολίτας εις υποχρεωτικήν ορθοστασίαν.
- Πολύς κόσμος απ’ ενωρίς απεσύρθη στα σπήτια του, άλλοι εκοιμώντο όλην την ημέραν, πολλοί δε κατέφυγον εις το θέατρον και τους κινηματογράφους.
- Η αίθουσα Ντορέ όπου εδόθη το χορευτικόν τσάϊ υπό του Οικ. Συσσιτίου συνεκέντρωσε την εκλεκτωτέραν μερίδα του Ηρακλειώτικου κοινού.
- Η όλη εορτη διεξήχθη με πολλήν επιτυχίαν παραταθείσα και μετά το δείπνον.
- Λεπτομερείας και σχετικήν περιγραφήν θα εύρητε εις την στήλην η “Κοσμική Κίνησις” γραμμένην από την επί της κοσμικής κινήσεως ειδικήν συνεργάτιδά μας.
- Σημαντικήν επίσης επιτυχίαν και ζωηράν κίνησιν εσημείωσαν και κατά την ημέραν των Χριστουγέννων αι εκθέσεις ζωγραφικής των συμπολιτών και εκλεκτών καλλιτεχνών Ανδ. Αλεξανδρίδου, Μαρκογιαννάκη και Στυλιανοπούλου.
- Εν έργον του Ζωγράφου κ. Μαρκογιαννάκη παριστών την συνοικίαν εις την οποίαν εγεννήθη αυτός ούτος ο καλλιτέχνην ηγοράσθη παρά του ενταύθα προξένου της Αγγλίας κ. Μιχ. Ηλιάδου αντί 3.000 δραχμών.
- Οι λέσχες και τα συνοικιακά χαρτοπαίγνια ευρίσκονται κυριολεκτικά εις της δόξες των αυτές της τελαυταίας ημέρες.
- Οι θαμώνες είναι άφθονοι και τα παιζόμενα ποσά αρκετά σεβαστά παρ’ όλη την επικρατούσαν φτώχεια.
- Πολλοί συμπολίται εθεάθησαν την παραμομήν των Χριστουγέννων εξερχόμενοι κατά τας μεσονυκτίους ώρας από τα χαρτοπαικτικά κέντρα με τ’ αυτιά ξεκοκκινισμένα και με θυλάκια προφανώς κενά”.
Υπήρχαν όμως και τα φυσικά φαινόμενα που έκαναν έντονη την παρουσία τους ειδικότερα σε συνοικίες όπου κυρίως διέμειναν πρόσφυγες και γενικά άνθρωποι κατωτέρων κοινωνικών στρωμάτων όπως για παράδειγμα στην Ξύλινη Τάμπια. Χαρακτηριστικό το άρθρο που ακολουθεί, το οποίο περιγράφει τη μεγάλη νεροποντή εκείνων των εορταστικών ημερών.
“- Χθες όμως με την τρομερή πλημμύρα όλα εβγήκαν από τη μύτη μας.
- Όπου κι αν πήγαινε κανείς μια φράσι άκουε: “βάρκα εδώ”.
- Η ζημίες που επροξένησεν η χθεσινή πλημμύρα ήσαν τω όντι σοβαραί. Σχετικάς λεπτομερείας γράφομεν εις άλλην στήλην.
- Η κοινή γνώμη διατελεί ακόμη υπό το κράτος ζωηράς συγκινήσεως ύστερα από την προχθεσινήν νεροποντήν της οποίας τα αποτελέσματα εξεδηλώθησαν κατά τρόπον ήκισταν ευχάριστον εις πολλούς εκ των πτωχών συμπολιτών μας.
- Η συνοικία της Ξύλινης Τάμπιας λόγω του χαμηλωτέρου επιπέδου της υπέστη και τας μεγαλειτέρας καταστροφάς, ευτυχώς όμως άνευ ανθρωπίνων θυμάτων.
- Οι Ξυλινοταμπιανοί καθώς εξηκριβώθη πρέπει να οφείλουν χάριτας εις τον διακεκριμένον συμπολίτην μας κ. Στυλιανόν Τζωρτζάκιν εις την διορατικότητα και την αυτοθυσίαν του οποίου οι περίοικοι οφείλουν την σωτηρίαν των οικιών των.
- Εγνώσθη ότι ο κ. Στυλ. Τζωρτζάκης προ του κινδύνου όστις ηπείλη τας κατοικίας των περιοίκων του εργοστασίου του, ήνοιξεν τας αποθήκας του και το νερό ηύρεν διέξοδον ήτις και ήτο η σωτηρία των πλείστων τριγύρω χαμηλών οικιών.
- Η προχθεσινή νεροπλημμύρα από το ένα μέρος είχε την τραγικήν άποψίν της και από το άλλο την κωμικήν.
- Ούτω πολλά κωμικά επεισόδια έλαβον χώραν την ημέραν εκείνην των οποίων την εξιστόρησιν αποφεύγομεν ελλείψει επαρκούς χώρου.
- Φαίνεται όμως ότι και αι ζημίαι εις τον λιμένα μας δεν ήσαν ανάξιαι λόγο.
- Ούτω την νύκτα των Χριστουγέννων λόγω της επικρατούσης θαλασσοταραχής κατά την εκφόρτωσιν του α) π. “Αδριατικός” παρ’ ολίγον να καταποντισθούν πολλαί φορτιγίδες, διάφορα εμπορεύματα δε υπέστησαν ζημίαν περί τας 200.000 δραχμάς.
- Τα αίτια των προχθεσινών καταστροφών κατά μέγα μέρος αποδίδονται εις την ανεπάρκειαν των δημοτικών υπονόμων δεν είναι δε ολίγοι εκείνοι που καταφέρονται κατά της αρμοδίας υπηρεσίας του Δήμου διά την ελαττωματικήν κατασκευήν των υπονόμων”.
Φυσικά όλα τα παραπάνω συμπληρώνει η ζωηρότατη κίνηση της αγοράς και φυσικά στο “Μοναδικόν”, ένα μεγάλο κατάστημα της εποχής, που βρισκόταν στο “Πλατύ Σοκκάκι” στο σημερινό δρόμο Κατεχάκη.
Ακόμα πολλοί ήταν εκείνοι που συγκεντρώνονταν στην αίθουσα Ντορέ για να δούνε το πλούσιο και φωτισμένο-διακοσμημένο χριστουγεννιάτικο δέντρο. Επρόκειτο για το δέντρο του Ομίλου Φιλάθλων όπου γινόταν και μια μεγάλη γιορτή. Σχετικά με την επιμέλεια αυτής της εκδήλωσης διαβάζουμε στον τοπικό τύπο της εποχής!
“Παρευρίσκετο όλος ο καλός κόσμος του Ηρακλείου. Παρετηρήθη μεγάλη τάξις παρ’ όλον τον συνωστισμόν, και προθυμία των δεσποινίδων και κυρίων του Ομίλου. Το δένδρον πολύ ωραίο και με γούστο στολισμένο. Τα δώρα προσεφέροντο υπό των δίδων του Ομίλου με προθυμίαν στους τυχερούς του λαχείου. Αι δεσποινίδες του Ομίλου χαριτωμένες και πολύ κομψά ντυμένες, έδιδαν ζωηρότητα στην εορτή. Η διοργανωτική επιτροπή είναι αξία συγχαρητηρίων. Τους λαχνούς επώλησαν με αρκετήν χάριν αι δίδες Β. Κ. Τ. και Παν.Μητσοτάκη, Μ. Βαρδάκη, Λ. Μιγάδη, Φ. Μελισσίδου, Τζ. Κλινάκη, Λ. Τσοχατζή, Μ. Μανετάκη, Κ. Μηλιαρά, Ελβ. Στεφανίδου, Δ. Κοκκινάκη, Φ. Αγγελάκη, Αν. και Θ. Σπαγουλίδου, Ισμ. Δρακοπούλου, Σ. Τριανταφυλλίδου, Σ. Γεωργιάδου, Λ. Χανιωτάκη, Φ. Αποστολίδου και Ζ. Λεμπιδάκη”.
Τούτες τις μέρες επίσης γινόταν και η απονομή επάθλων από την Ακαδημία Αθηνών, όπως και σήμερα συνηθίζεται. Δύο άνθρωποι των γραμμάτων βραβεύθηκαν για το έργο τους από το κορυφαίο πνευματικό μας ίδρυμα, όπως μας λέει σχετικό άρθρο τοπικής εφημερίδας:
“ - Τα έπαθλα άτινα προχθές απενεμήθησαν υπό της ακαδημίας Αθηνών εις την συμπολίτιδα Δίδα Αμαριώτου και τον συμπατριώτην μας κ. Κυριακάκην αποτελούν αληθινήν τιμήν και δι’ αυτούς και διά την Νήσον μας ολόκληρον”.
Όλοι μας γνωρίζουμε τη μεγάλη Παιδαγωγό Μαρία Αμαριώτου και τη μεγάλη της παιδαγωγική και εκπαιδευτική προσφορά ή τουλάχιστον όλοι θα πρέπει να τη γνωρίσουμε, ειδικά οι σημερινοί συνάδελφοί της. Πραγματικά πρόκειται για μια σπουδαία προσωπικότητα!
Έτσι λοιπόν η Καστρινή πολιτεία αποχαιρετούσε τον παλιό χρόνο και υποδεχόταν την καινούργια χρονιά με ελπίδα, με αισιοδοξία, με πίστη για ένα καλύτερο αύριο.
