Η ιστορία και η παράδοση μιας χώρας, ενός λαού, ενός έθνους αποτελούν τα βασικότερα στοιχεία της εθνικής του ταυτότητας· τους φωτεινούς σηματοδότες, που οδηγούν δια μέσου των αιώνων λαούς και έθνη σε τροχιά ανάπτυξης και προόδου, στην ορθή και αποτελεσματική αντιμετώπιση γεγονότων και καταστάσεων, σιτς δύσκολες καμπές της πορείας τους, στην κατάκτηση υψηλών στόχων, στην κατάκτηση της ίδιας της ζωής.
Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, προκύπτει αδήριπη η ανάγκη διατήρησης, προβολής και αξιοποίησης των εθνικών αυτών στοιχείων. Σε μια εποχή που τα θεμέλια της συντεταγμένης πολιτείας τρίζουν επικίνδυνα και η συνοχή του κοινωνικού ιστού της χώρας μας κινδυνεύει από ξενόφερτα, πρότυπα, αντίθετα προς τις δικές μας ιστορικές και φυλετικές αντιλήψεις και πρακτικές με ορατό πλέον τον κίνδυνο της ισοπέδωσης των ιδιαίτερων ιστορικών, κοινωνικών και φυλεκτικών γνωρισμάτων του λαού μας, η διατήρηση της ιστορίας και της παράδοσης του τόπου μας καθίσταται περισσότερο από ποτέ αναγκαία.
Οι πατροπαράδοτες, αρχέγοντες αξίες και αρχές, η προσήλωση στα ιδανικά της φυλής μας αποτελούν το ισχυρότερο, το αποτελεσματικότερο αντίδοτο στην εισαγόμενη υποκουλτούρα, στον ξενόφερτο τρόπο σκέψης και δράσης, στην ελευθεριότητα των ηθών, στα ολέθρια πρότυπα που εισάγει ανεξέλεγκτα πλέον η τηλεόραση και τα λοιπά μέσα ενημέρωσης μέσα στα σπίτια μας.
Και είναι γεγονός ότι το κομμάτι του ελληνικού λαού που ζει και δημιουργεί μακριά από τα μεγάλα αστικά κέντρα, στις ακριτικές περιοχές, στα νησιά μας, στα απόμερα και ξεχασμένα από την κεντρική εξουσία χωριά μας, το κομμάτι του λαού μας που αποτελείται από απλούς ανθρώπους, εργάτες, αγρότες, μικροεπιχειρηματίες, μισθωτούς και συνταξιούχους, αυτό το εκλεκτό κομμάτι του λαού μας που ζει στην αφάνεια, αυτό διατηρεί ζωντανές αυτές τις αρχές, αυτές τις αξίες, σ’ αυτό χτυπά πιο δυνατά η καρδιά της
Ελλάδας, της παλιάς καλής Ελλάδας.
Είναι λάθος η άποψη πως η προσήλωση στην παράδοση, η διατήρηση αυτών των ιδανικών, αποτελεί οπισθοδρόμηση, αποτελεί παρωχημένες αντιλήψεις και πρακτικές.
Κανείς δεν αρνείται την αξία της ανάπτυξης και της προόδου. Κανένας δεν αμφισβητεί το γεγονός ότι η αλματώδης ανάπτυξη της τεχνολογίας και της επιστήμης, σε όλους τους τομείς, κατέστησε περισσότερο άνετη τη ζωή μας σε πρακτικό επίπεδο.
Κανένας δεν παραβλέπει το γεγονός ότι ο άνθρωπος κατέκτησε το διάστημα, εξερεύνησε τα βάθη των ωκεανών, εκμηδένισε τις αποστάσεις, γέμισε τη ζωή με ανέσεις, θεραπεύει ανίατες μέχρι πρότινος ασθένειες, μεταμοσχεύει ακόμα και ζωτικά όργανα παρατείνοντας τη ζωή του ανθρώπου.
Όμως παρ’ όλη αυτή τη μεγάλη και θαυμαστή τεχνολογική και επιστημονική πρόοδο, βρήκε ο άνθρωπος τη χαρά της γαλήνης; Κατέκτησε την πραγματική ευτίχα; Σταμάτησαν οι πόλεμοι στη Γη; Σταμάτησε η βία να σπέρνει τον τρόμο και τον πανικό στις ψυχές των ανθρώπων; Έκλεισαν οι βιομηχανίες παραγωγής φονικών όπλων; Έπαψαν να πεθαίνουν εκατομμύρια αθώα παιδιά του λεγόμενου τρίτου κόσμου από ασιτία και κάθε λογής ασθένειες ιάσιμες; Έπαυσε η εκμετάλλευση των αδύναμων από τους δυνατούς;
Δυστυχώς όχι. Ο πλούσιος εξακολουθεί να αγωνιά για τη διαφύλαξη και αύξηση των αγαθών του, παντί τρόπω, ο φτωχός εξακολουθεί να υποφέρει, ο αδύναμος να αισθάνεται ανυπεράσπιστος. Με τη ζωή γεμάτη ανέσεις, το ανθρώπινο γένος εξακολουθεί να υποφέρει, να πνίγεται μέσα στο άγχος και στην απαισιοδοξία.
Γιατί άραγε; Μα γιατί η πρόοδος ένωσε την ανθρωπότητα στον ανελέητο αγώνα για την απόκτηση αγαθών, απομάκρυνε όμως τις καρδιές των ανθρώπων. Το κηνύγι των υλικών αγαθών απομάκρυνε τον άνθρωπο από τους συνανθρώπους του.
Τον εγκλώβισε μέσα στο πλέγμα των καθημερινών αναγκών και προβλημάτων, τον έπνιξε μέσα στις ολοένα ογκούμενες απαιτήσεις της καθημερινής ζωής.Τον απομάκρυνε από το συνάνθρωπο, από το συγγενή, από το φίλο. Κι αυτό γιατί ο σημερινός πολιτισμός δεν είναι ανθρωποκεντρικός. Δεν ενδιαφέρεται για τον πολιτισμό της ψυχής, η οποία πρέπει να αποτελεί την ψυχή του πολιτσμού.
Είναι πολιτισμός των αριθμών και των μεγεθών της υλικής ευδαιμονίας. Αγνοεί και περιθωριοποιεί τον ψυχψικό κόσμο και τις ανάγκες του. Καθιστά τον άνθρωπο ένα ζωντανό ρομπότ στην υπηρεσία της τεχνολογίας, για την επίτευξη όλο και περισσότερο προηγμένων μορφών τεχνολογικής δημιουργίας.
Εδώ έρχεται να αμβλύνει αυτή την απομόνωση, την ανθρώπινη μοναξιά και να ξαναδώσει στην ανθρώπινη ψυχή αυτή τη χαμένη ελπίδα, η επιστροφή του ανθρώπου στις ρίζες του.
Στις αυθεντικές αξίες της ζωής, στην αγάπη, στο σεβασμό στην αρμονική συνύπαρξη, στην πραγματική φύση του ανθρώπου, στο λόγο του Θεού, που αποτελούν βάλσαμο στις πληγές που άνοιξε ο σημερινός πολιτισμός.
Η ιστορία και η παράδοση με τους στενούς ανθρώπινους δεσμούς· με τους σθεναρούς κρίκους της φιλίας και της ανθρώπινης αλληλεγγύης· με την ανάπτυξη των σχέσεων που στηρίζονται στην ειλικρινή και ανιδιοτελή συμβίωση των ανθρώπων, συνταιριασμένα με τα σημερινά δεδομένα θα κάμουν τον άνθρωπο περισσότερο άνθρωπο, θα αμβλύνουν το άγχος της επιβίωσης του, θα ελαττώσουν τους φόβους του, θα τον καταστήσουν παραγωγικότερο, θα καταστήσουν ποιοτικότερη τη ζωή του.
Η αναζωογόνηση της εθνικής συνείδησης του λαού μας και ιδιαίτερα των νέων, μέσα από τα στέρεα πρότυπα της ιστορίας και της λαϊκής μας παράδοσης, όπως αυτά διασώθηκαν μέσα από την ιστορική διαδρομή της χώρας μας προβάλλει επιτακτική στην παρούσα δυσμενή συγκυρία.
Η αναβίωση ηθών και εθίμων· η διατήρηση και προβολή των ιστορικών γεγονότων· η αποκατάσταση και αξιοποίηση των ιστορικών μας μνημείων· η απότιση φόρου τιμής σε εκείνους που σε ιστορικό, πνευματικό, κοινωνικό, πολιτικό, πολιτιστικό και θρησκευτικό επίπεδο διέπρεψαν, μεγαλούργησαν και λάμπρυναν με τη ζωή και τη δράση τους την πατρίδα μας και την ανέδειξαν ως μια από τις πρωτοπόρες στον πολιτισμό και στα γράμματα χώρες, αποτελούν ιδανικά πρότυπα για τους νέους μας και εδραιώνουν στη συνείδηση τους την υποχρέωση να ακολουθήσουν το δρομο που εκείνοι τους άνοιξαν, να συνεχίσουν και να συμπληρώσουν το δικό τους έργο.
Είναι γνωστό ότι η ιστορική λήθη οδηγεί σε κοινωνική και ηθική παρακμή, η δε κοινωνία που δεν θυμάται την παράδοσή της είναι καταδικασμένη σε μαρασμό και σε αργό αλλά σίγουρο αφανισμό.
Και η ευθύνη για τέτοιου είδους απευκταία κοινωνικά φαινόμενα δεν ανήκει πάντα εξ’ ολοκλήρου στην άρχουσα τάξη. Ένα μεγάλο μέρος της βαρύνη και εμάς τους απλούς πολίτες.
“Ο αδιάφορος για τα κοινά, είναι κακός πολίτης” επισημαίνει στον “Επιτάφιο” του ο Περικλής, εμπνευστής και δημιουργός του “Χρυσού Αιώνα” των Αθηνών.
* Η Κλεάνθη Κυπριωτάκη είναι εκπαιδευτικός
