Του Δημήτρη Χ. Σάββα

Τα Χριστούγεννα πλησιάζουν... Δεν ξέρω αν θα μπορέσουμε εμείς οι μεγαλύτεροι τούτες τις μέρες να γίνουμε για λίγο παιδιά, αφού λείπει η διάθεση, η όρεξη, η ατμόσφαιρα αλλά και το κατάλληλο κλίμα, προκειμένου να αισθανθούμε τη ζεστασιά αυτής της πανανθρώπινης γιορτής, της γέννησης του Χριστού.

Πολλά και επίμαχα θέματα καθημερινά έχονται στο προσκήνιο όπως ο ΕΝΦΙΑ, οι φορολογικές μας υποχρεώσεις, τα τέλη κυκλοφορίας και μία ατέλειωτη, καθώς φαίνεται, λαίλαπα συνεχών φορολογικών αιφνιδιασμών με αναδρομικούς φόρους στα ακίνητα, με διάφορες ανατροπές στις ρυθμίσεις, με αυξομειώσεις στα πρόστιμα και τόσους άλλους μποναμάδες, κάθε άλλο παρά εορταστικούς. Μία μόνιμη ασυνέπεια της πολιτείας που συνεχώς έχει σαν στόχο να ανατρέπει τους προϋπολογισμούς επιχειρήσεων και νοικοκυριών. Και πάντα να καταφεύγει στην εύκολη λύση, στους μισθωτούς και στους συνταξιούχους, λες και είναι μόνο αυτοί που πρέπει να πληρώνουν. Είναι δύσκολο κάτω από τέτοιες συνθήκες λοιπόν ένας μεγάλος να γίνει παιδί, να χαρεί και να περάσει ανέμελα τούτες τις μέρες, βλέποντας τον πλούσιο στολισμό της αγοράς, τον χριστουγεννιάτικο διάκοσμο των πλατειών και των καταστημάτων, τον φωτισμό των δρόμων. Ευτυχώς όμως που κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει στα μικρά παιδιά. Σίγουρα αυτά θα αισθανθούν διαφορετικά κι έτσι πρέπει. Αυτά θα νιώσουν το μικρό Χριστό περισσότερο από μας, που σε λίγες μέρες θα γεννηθεί στη φτωχική και ταπεινή σπηλιά της Βηθλεέμ. Θα “δουν” τους μάγους που θα πάνε για να προσφέρουν τα δώρα τους στο μικρό Χριστό. Θα βιώσουν καλύτερα από τον καθένα μας τους αγραυλούντες ποιμένες, αυτούς που αποκτούν μια σημαντική θέση στο πλαίσιο της γέννησης του Χριστού. Εδώ υπάρχει μια συνέπεια σχετικά με την επιλογή των βοσκών, μία συνέπεια ανατροπής της καθεστηκνίας τάξης. Μετέχουν στο μεγάλο αυτό γεγονός της γέννησης οι τελευταίοι και όχι οι πρώτοι. Οι δυστυχισμένοι, οι φτωχοί είναι τελικά οι ήρωες του Χριστού σε όλη του τη ζωή. Η αθωώτητα αυτών των ανθρώπων γίνεται το πλαίσιο υποδοχής του Χριστού. Τότε θεωρούσαν τους βοσκούς ανθρώπους κατώτερης τάξης και δεν τους επέτρεπαν να μπαίνουν στο Ναό του Σολομώντος. Εδώ όμως οι ρόλοι αλλάζουν. Οι αγραυλούντες ποιμένες (αυτοί δηλαδή που μένουν μόνιμα έξω στους αγρούς, στην ύπαιθρο, μακριά από κατοικημένη περιοχή) είναι σταθερά σημεία αναφοράς της ιστορίας του Χριστιανισμού, γιατί αποτελούν συνεπή επιλογή του ίδιου του Χριστού.

Η «επιτροπή υποδοχής», λοιπόν, του Χριστού δεν θα μπορούσε να αποτελείται από τους άρχοντες. Γιατί τότε τίποτε δεν θα άλλαζε. Το πλαίσιο των γεγονότων της Γέννησης σημαίνει και δηλώνει αυτή την ανατροπή. “Και εγένετο ως απήλθον απ’ αυτών εις τον ουρανόν οι άγγελοι και οι άνθρωποι, οι ποιμένες είπον προς αλλήλους διελθώμεν δη έως Βηθλεέμ και ίδωμεν το ρήμα τούτο το γεγονός, ό ο Κύριος εγνώρισεν ημίν” (Λουκ., 2,15-16).

Δεν τίθενται εν αμφιβόλω τα όσα ο άγγελος είπε στους βοσκούς. Σαν έτοιμοι τα αποδέχονται και πηγαίνουν να τα αναγγείλουν εκεί που πρέπει. Οι βοσκοί πηγαίνουν στη Βηθλεέμ και αναγγέλλουν στη Μαρία και τον Ιωσήφ όλα όσα είχαν δει και ακούσει. Οι βοσκοί είναι οι πρώτοι που πληροφορούνται την ταυτότητα του παιδιού που γεννήθηκε σε εκείνο τον σταύλο της Βηθλεέμ.

Οι βοσκοί ξεπερνούν το αρχικό στάδιο της απορίας και της έκπληξης και εντάσσουν το γεγονός αυτό στη ζωή τους. Θα το κοινοποιήσουν εκεί που πρέπει και δεν θα διεκδικήσουν φήμη ή δόξα.

Ευτυχώς που τα παιδιά δεν μπορούν να συλλάβουν το νόημα αυτής της δύσκολης εποχής που βιώνουμε... Ευτυχώς...

Τούτες τις μέρες αυτά θα παίξουν, θα γελάσουν, θα χαρούν, θα φωνάξουν. Έτσι πρέπει. Θα κρατήσουν όλα τους ένα παιχνιδάκι στο χέρι τους. Γι’ αυτά πράγματι θα γεννηθεί ο μικρός Χριστός. Υπάρχουν βέβαια και οι εξαιρέσεις εκείνων των παιδιών που αναζητούν πατρίδα, αλλά κι εκείνων που στην προσπάθειά τους να τη βρουν χάθηκαν για πάντα στα παγωμένα νερά της Μεσογείου. Επανέρχομαι όμως στα μικρά παιδιά. Ίσως αυτά γίνουν οι αιτία... ποιος ξέρει; Mπορεί αυτά να μας συμπαρασύρουν, να μας αναγκάσουν να ακούσουμε τη θριαμβική και τόσο ελπιδοφόρα φωνή που τόσο έχουμε ανάγκη ν’ ακούσουμε: “Χριστός γεννάται, δοξάσατε...”.

Και όλα τούτα κατά το μήνα Δεκέμβριο, τον δωδέκατο και τελευταίο μήνα του γρηγοριανού ημερολογίου, αλλά και δέκατο μήνα, όπως το λέει και το όνομά του (Δεκέμβριος από το λατινικό decem που συμβαίνει δέκα), τότε που το ρωμαϊκό έτος ήταν δεκάμηνο. Τέτοιες μέρες στη Ρώμη γιορτάζονταν τα Σατουρνάλια, προς τιμή του Θεού Saturnus, του Κρόνου δηλαδή, πρώτου μυθικού βασιλιά του Λατίου.

Μια κοινή αγροτική γιορτή, μέχρι το 217 μ.Χ. μέχρι 23 Δεκεμβρίου, τελούνταν θυσίες, γίνονταν συμπόσια και ανταλλάσσονταν δώρα, μέσα σε ατμόσφαιρα γενικής ευφορίας, όπου κάθε κοινωνική διάκριση παραμεριζόταν, οι δίκες διακόπτονταν, όπως και τα μαθήματα, ακόμα και οι πολεμικμές επιχειρήσεις.

Επίσης, αμνηστεύονταν οι κρατούμενοι και οι δούλοι εξισώνονταν με τους κυρίους τους. Αυτές τις μέρες βέβαια οργίαζαν τα τυχερά παιχνίδια, που όλοι ανεξαιρέτως έπαιρναν μέρος.

Εδώ πρέπει να τονίσουμε ότι, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ευφορία της γης, οι Ρωμαίοι θυσίαζαν χοίρους στον Κρόνο και στη Δήμητρα. Το κρέας αυτό καταναλώνονταν σε συμπόσια. Η χοιροσφαγία λοιπόν των Χριστουγέννων είναι η επιβίωση ενός αρχαίου ρωμαϊκού εθίμου στην εορτή των Σατουρναλίων!

Τέτοιες μέρες λοιπόν. Ας δούμε λίγο διαφορετικά τα πράγματα. Ας παραμερίσουμε τις καθημερινές σκέψεις και ας ελπίσουμε ότι κάτι καλύτερο θα έλθει. Ας γυρίσει το χαμόγελο στα χείλη όλων των ανθρώπων, ειδικά αυτών που η τύχη τούτες τις μέρες τούς κάνει να δοκιμάζονται τόσο σκληρά, τόσο απάνθρωπα και τόσο βίαια. Ας μην επαναληφθούν εκείνες οι εικόνες των αδελφών μας προσφύγων που ως πράγματα και όχι ως άνθρωποι χάθηκαν και χάνονται καθημερινά. Όμως, θα γυρίσουμε 80 χρόνια πίσω, σε εποχές δυσκολες για την πόλη μας αλλά και την πατρίδα μας, όπου η τοπική εφημερίδα “Κρητικά Νέα” στις 12 Δεκεμβρίου 1935 κάνει μια έκκληση με τίτλο: Για τους πλουσίους μας...

“Η εορτές των Χριστουγέννων πλησιάζουν. Δεν υπολοίπονται ακόμα παρά δύο περίπου εβδομάδες.

Όλοι ζητούν να περάσουν τουλάχιστον αυτές τις μέρες, ευχάριστα. Ο πλούσιος θα στρώση το ποικίλο τραπέζι του, και τα μεγάλα στομάχια θα βαρύνουν πολύ. Αυτά όλα εννοείται γι’ αυτούς, που ξεχυλούν τα χιλιάρικα, απ’ όλες τους τις τσέπες.

Για τους φτωχούς όμως, που ούτε η μικρότερη τσέπη του γιλέκου τους, δεν έχει παραπάνω απ’ την καθημερινή τετρημένη μάσα, τι μέλλει γενέσθαι; Να η χήνα του Χότζα που κανε ψημένη φτερά, για τους φτωχούς μας έχει κάνει από τώρα πριν μπη ακόμα στο φούρνο.

Ελπίζομεν πως και εφέτος δεν θα παραλείψουν την καθιερωμένη τους βοήθεια οι φιλάνθρωποι πλούσιοι της πόλεώς μας...

Ίδωμεν...