Το μάθημα των θρησκευτικών ανέκαθεν ενοχλεί τους άσχετους αριστερίζοντες και αμφισβητούν την αναγκαιότητά του. Άλλοι το θέλουν προαιρετικό και άλλοι οι ριζοσπαστικότεροι το καταργούν εντελώς. Η ανεξιθρησκία περιπλέκει περισσότερο τα πράγματα, μήπως η υποχρέωση των αλλόθρησκων να συμμετέχουν στο μάθημα χαρακτηριστεί ρατσισμός. Όμως η ανεξιθρησκία του άρθρου 13 του Συντάγματος προϋποθέτει μια επίσημη θρησκεία του κράτους το οποίο απλώς μπορεί να ανέχεται με ορισμένους όρους και προϋποθέσεις και άλλες θρησκείες.
Οι άλλες θρησκείες υπακούουν και σέβονται τους νόμους της χώρας που τις φιλοξενεί. Στο σημείο αυτό πρέπει να αναζητήσομε τα λάθη της Ευρώπης που πληρώνει ακριβά σήμερα. Έδωσε δικαίωμα στους φιλοξενούμενους να γίνουν κράτος εν κράτει. Πρόσφερε ανοχή και αγάπη και δέχεται μίσος και θάνατο. Κλείνοντας την παρένθεση μπαίνομε στην ουσία. Πρέπει να διδάσκεται η επίσημη θρησκεία η όχι.
Ο άνθρωπος δεν γεννάται ούτε χριστιανός ούτε μωαμεθανός. Η φύση μας έχει εφοδιάσει κρυφά με δυνατότητες και προδιαθέσεις. Τίποτε το ολοκληρωμένο. Από βιολογική άποψη είμαστε μια ύπαρξη γεμάτη ατέλειες με τη γέννησή μας. Όμως σε αντιστάθμισμα μας έδωσε μακρά διάρκεια μαθησιακής δεκτικότητας. Στο σημείο αυτό επεμβαίνει η Αγωγή. Μια κοινωνική λειτουργία που έχει στόχο να άγει έξω ώστε να γίνουν φανερά τα δώρα που η φύση έχει κρύψει μέσα στο νέο άτομο. Οι δυνατότητες να γίνουν ικανότητες. Ένα κρυφό δώρο της φύσης στον άνθρωπο είναι μια έμφυτη μεταφυσική τάση να συνδέσει την πεπερασμένη υπόστασή του με την άπειρον δύναμη του Είναι, την βιωμένη ως θείον. Κατά την επαφή της με την πραγματικότητα παίρνει ανάλογη μορφή. Έτσι έχομε τις ίδιες πιθανότητες να γίνομε χριστιανοί-μουσουλμάνοι η Βουδιστές ή και τίποτε από όλα αυτά. Αν η έμφυτη τάση δεν ενισχυθεί από την αγωγή να εξελιχθεί νεκρώνεται ή αναπτύσσεται στρεβλά.
Οι παλαιότερες γενιές Ελλήνων είχαμε την τύχη να μεγαλώνομε κάτω από την έμφυτο παιδαγωγική της παραδοσιακής μητέρας. Η ταυτότητά μας η θρησκευτική είναι δημιούργημα των βιωματικών εμπειριών που μας χάρισε η μητρική σχέση μέσα στο παραδοσιακό οικογενειακό περιβάλλον. Μας κρατούσε από το χέρι και μας οδηγούσε με κατάνυξη μπροστά στην εικόνα της Παναγίας να της μιλήσομε. Η πρώτη μας επικοινωνία με την άπειρον δύναμη που χαράσσεται βαθιά στην απαλή ψυχή μας. Αποτελεί συγχρόνως και την πρώτη επαφή της έμφυτης προδιάθεσης με τη συγκεκριμένη πραγματικότητα.
Τη συνέχεια αναλάμβανε το σχολείο που τότε αφιέρωνε πολλές ώρες για τα θρησκευτικά. Σήμερα όλα έχουν αλλάξει. Η παραδοσιακή μητέρα έγινε διευθυντής επιχείρησης επαγγελματικής και το Σχολείο περιόρισε τις ώρες των θρησκευτικών. Η νέα αριστερή Κυβέρνησή μας από την πρώτη ημέρα της ορκωμοσίας της έδειξε περιφρόνηση στη θρησκεία. Οι μισοί ορκίστηκαν στο Ευαγγέλιο οι άλλοι αρνήθηκαν και το σημείο του σταυρού εμμένοντας στα παλαιο-μαρξιστικά απολιθώματα. Η εχθρότητα της αριστεράς στη θρησκεία έχει βαθύτερες ρίζες. Από το 18° αιώνα μπαίνομε στην εποχή του Διαφωτισμού. Ένα κίνημα που σκόπευε την λύτρωση του ανθρωπίνου πνεύματος από τις προλήψεις, δεισιδαιμονίες και την αυθεντία της εκκλησίας. Απάλλαξε την Ευρώπη από τον μεσαιωνικό σκοταδισμό και έφερε τη Γαλλική Επανάσταση. Ο Στοχασμός και η αμφισβήτηση οι αρετές του. Από ένα τυχαίο γεγονός ακολούθησε ο διαχωρισμός του πολιτεύματος σε αριστερό και δεξιό. Σε μια γαλλική εθνοσυνέλευση αριστερά του Προέδρου κάθισαν όσοι υποστηρίζουν την επανάσταση και δεξιά οι υποστηρικτές του παλαιού βασιλικού καθεστώτος. Την επομένη σε όλη την Ευρώπη οι αριστεροί είναι οι προοδευτικοί και οι δεξιοί οι συντηρητικοί. Η προοδευτική αριστερά σφετερίστηκε τις αρχές του Διαφωτισμού και προχώρησε ακόμη παραπέρα, κατάργησε πλήρως τη θρησκεία υπακούοντας στη γνώμη του Καρλ Μαρξ “η θρησκεία είναι το όπιο του λαού”. Η Ελληνική αριστερά ως επί το πλείστον κομμουνιστικής προέλευσης λάτρεψε το Σταλινικό καθεστώς που έκλεισε τις εκκλησίες και απαγόρεψε τη θρησκεία στις χώρες της Σοβιετικής Ένωσης. Εδώ πρέπει να αναζητήσομε τη στάση της Ελληνικής αριστεράς προς τη θρησκεία.
Αποδείχτηκε ότι η θρησκεία δεν είναι το όπιο που δηλητηριάζει το λαό αλλά είναι το άλας που εμποδίζει τη σήψη του λαού έστω και αν τσούζει. Η θρησκευτικότητα είναι γνώρισμα του ανθρώπου που απορρέει από τη φύση του. Η θρησκεία αποτελεί αντανάκλαση της υπαρξιακής αναζήτησης και ανακούφιση στο βάρος της υπαρξιακής αγωνίας. Γι’ αυτό ακόμη και αν δεν υπήρχε θεός έπρεπε να τον αποκαλύψομε όπως έλεγε ο Ντοστογέφσκυ. Η θρησκεία συγχρόνως είναι κοινωνικός θεσμός. Με τις δοξασίες και τη λατρεία παγιώνει μορφές συμπεριφοράς και σχέσεις που συνενώνουν άτομα σένα σύνολο και θεμελιώνουν τη συνοχή της κοινωνίας. Παντού και πάντοτε συνεργάζεται η πολιτική με τη θρησκεία. Ο χριστιανός ιδιαίτερα πραγματώνει την ύπαρξή του μόνο σε σχέση προς τους άλλους. Μέσα από ολόκληρο το δίκτυο της κοινωνίας. Η αγάπη και η αδερφοσύνη προϋποθέτουν την ύπαρξη του πλησίον. Κατά το αριστοτελικό ρητό ο χριστιανός είναι ον πολιτικό και είναι αδιανόητος ο διαχωρισμός χριστιανικότητας και πολιτικής.
Ο ρόλος της θρησκείας ο homo religious συντάραξε τις ανθρώπινες μάζες και τους πολιτισμούς βαθύτερα από τον homo sapiens (σοφό άνθρωπο). Ο Μωάμεθ ήταν αγράμματος όμως χρησιμοποίησε τη δύναμη της θρησκείας και κατόρθωσε να μεταδώσει στους άξεστους Βεδουίνους της Αραβίας μια μοναδική πνευματικότητα η οποία απελευθέρωσε τεράστια αποθέματα δυνάμεων με τα οποία κυριάρχησαν σε λίγα χρόνια στον κόσμο. Ο Μέγας Κωνσταντίνος έγινε μέγας με τη δύναμη της θρησκείας. Ο εκλεγμένος αριστερός πολιτικός μπορεί από μέσα ως βίωμα να αποφεύγει τη θρησκεία και να μην ορκίζεται όμως ως κοινωνικό θεσμό δεν έχει δικαίωμα να περιφρονεί τη θρησκεία του λαού του.
Οι Έλληνες πάντα πολεμούσαν υπέρ βωμών και εστιών. Ιδιαίτερα η Ορθοδοξία για τους Έλληνες είναι θρησκεία εθνική, συνυφασμένη με τα ήθη και έθιμα, τον τόπο τους και την οικογενειακή τους ζωή. Οι μεγάλες θρησκευτικές γιορτές είναι σύμβολα και σημεία αναφοράς στη λαϊκή συνείδηση. Ημέρες που το εθνικό σύνολο αισθάνεται περισσότερη ενότητα. Στην μαύρη Τουρκοκρατία η Ορθοδοξία ήταν ο μόνος ελληνικός θεσμός που επιζούσε. Το έθνος κούρνιασε κάτω από τη σκέπη της και διατηρήθηκε σαν σπίθα μέσα στη χόβολη περιμένοντας τη μεγάλη μέρα να γίνει φλόγα. Οι ιστορικές σημερινές συνθήκες ζητούν από τη θρησκεία να ξαναβρεί τις βαθύτερες πηγές του σεβασμού της προς το έθνος που κλυδωνίζεται στην οικονομική κρίση.
Τα θρησκευτικά πρέπει να διδάσκονται στο Σχολείο. Οι αξίες του χριστιανισμού είναι αιώνιες. Δεν φοβούνται τον ορθολογισμό. Το χρυσάφι όσο το ξύνεις γυαλίζει περισσότερο. Είναι πανανθρώπινες, τις βρίσκεις σε όλες τις ηθικές θρησκείες (Ιουδαϊσμός, Χριστιανισμός, Ισλαμισμός, Βουδισμός Κομφουκιανισμός). Τα 9\10 της θρησκευόμενης ανθρωπότητας. Στη βάση όλων βρίσκεται η πεποίθηση ότι ο κόσμος είναι αρμονικό σύνολο που κυβερνάται από μια Αρχή. Πίσω από το υλικό το υπαρκτό υπάρχει το απρόσιτο στην καταίσθηση αντίληψη που πλησιάζεται με την ανώτερη μεταφυσική γνώση και αποτελεί το μυστήριο. Κηρύσσουν την ύπαρξη παντοδύναμων πνευμάτων που συνδέονται με την ιδέα της ανταμοιβής των πράξεων στον ουράνιο κόσμο ή σε μια γήινη μετενσάρκωση.
Από τις ανατολικές θρησκείες ο Χριστιανισμός πήρε το μυστήριο ο οποίο μόνο με συμβολισμούς εκφράζεται στις τελετές. Ο πιστός περιορίζεται στη συναισθηματική βίωση του θείου που ξεπερνά τις γνωστικές μας δυνατότητες και γεννά τη συνείδηση ότι στο βάθος του Είναι δεν υπάρχει το χάος αλλά κάτι το υπέροχο. Η γριούλα φεύγει την Κυριακή από την εκκλησία αισιόδοξη γεμάτη όρεξη για ζωή. Το ξαλάφρωμα από το βάρος της υπαρξιακής αγωνίας. Όσο απομακρύνεται από την πρωτόγονη κατάστασή του ο άνθρωπος το θρησκευτικό συναίσθημα ξεφεύγει από την αρχική του μορφή και παίρνει ανάλογα το δρόμο της έκτροπης η της τελειότερης έκφρασης του. Ο άνθρωπος αναζήτησε το Θεό παντού στα άγρια ζώα στα ψηλά βουνά στα βάθη της γης στον ουρανό στον κεραυνό στη θύελλα. Για να βρει τέλος θρόνο και βασίλειο στην καρδιά του όχι ως φόβος αλλά ως αγάπη ζωοδόχος. Αν η μύηση στο θρησκευτικό φαινόμενο δεν γίνει ομαλά δημιουργούνται προβλήματα. Η εκτροπή του καθολικισμού οδήγησε στην Ιερά Εξέταση. Η διαστρέβλωση του ισλαμικού δόγματος οδηγεί στον φανατικό ισλαμικό φονταμενταλισμό φτάνει στο τζιχαντισμό και καταλήγει σε όλες τις μορφές του εγκλήματος. Το πρόβλημα επομένως δεν είναι αν θα πρέπει να διδάσκονται τα θρησκευτικά στο σχολείο αλλά αν διδάσκονται σωστά από κατάλληλα πρόσωπα.
*Ο Στέλιος Μανουσέλης είναι εκπαιδευτικός
