Θυμάμαι, στα μέσα της δεκαετίας του ’60 (χρονιά που δολοφονήθηκε ο πρόεδρος Κένεντυ και πρωτοεμφανίστηκαν οι θρυλικοί Beatles), ένας άσημος γιατρός σε μια μικρή πόλη της Αμερικής, μιλώντας –ως προσκεκλημένος ομιλητής- στα μέλη μιας λέσχης LIONS, ανέφερε μεταξύ άλλων και το παρακάτω εντυπωσιακό: «…ο άνθρωπος δεν πρέπει να πίνει γάλα. Αν του ήταν απαραίτητο, η φύση θα το είχε προβλέψει!!!». Θεώρησα και θεωρώ ακόμα και σήμερα, πολύ τολμηρή και ανατρεπτική αυτή την κατά τα άλλα ορθή τοποθέτηση.

Η ορθότητά της, όμως, δεν είναι της παρούσης. Εκτός των άλλων, η υλοποίηση μιας τέτοιας προτροπής θα οδηγούσε σε ανατροπή της παγκόσμιας οικονομίας, καθώς δισεκατομμύρια άνθρωποι σ’ όλο τον κόσμο, παραγωγοί, βιομηχανίες, διακινητές και καταναλωτές, θα έπρεπε να ψάξουν –μάταια- για το … ισοδύναμο του γάλακτος. Πρόβλημα λίγο πιο δυσεπίλυτο από την ανεύρεση ισοδυνάμων, στην ελληνική οικονομία! Η παραίνεση αυτή δεν με απέτρεψε από το να πίνω τότε –αντί για νερό- γάλα, στα μεσημεριανά γεύματα στην καφετέρια του σχολείου. Γάλα παγωμένο, σε συσκευασία τετραπάκ των … 330ml (*), τρυπώντας τη συσκευασία με το πλαστικό καλαμάκι. Όλα αυτά, ήταν άγνωστα σε μένα, τόσο όσον αφορά τη θερμοκρασία πόσης, την άγνωστη –τότε- για την Ελλάδα συσκευασία, όσο και … το τρύπημά της!! Το μόνο γνωστό ήταν το καλαμάκι, από τις σπάνιες κυριακάτικες γρανίτες, σε ειδικές «επετείους» στο Νέο Κέντρο και στις «καρέκλες»… (ο αστερίσκος είναι για τους πολύ σχολαστικούς και αφορά τη μονάδα μέτρησης του όγκου δηλ. τα ml. Στην πραγματικότητα ήταν σε ουγγιές (oz), μονάδα που χρησιμοποιείται και σήμερα στις ΗΠΑ).

Παίρνοντας αφορμή από την «αιρετική» αποκάλυψη του αμερικανού ιατρού και προεκτείνοντας τη σκέψη μας, μπορούμε να πούμε και ότι «ο άνθρωπος δεν πρέπει να ντύνεται, αφού αν του ήταν απαραίτητο, η φύση θα το είχε προβλέψει». Και μπορεί, όντως, να το είχε προβλέψει (τρίχωμα), αλλά το πήρε πίσω, όταν ο άνθρωπος κάνοντας χρήση του ραγδαία αναπτυσσόμενου εγκεφάλου του, άρχισε να χρησιμοποιεί δέρματα στην αρχή και ύφασμα, αργότερα, για να καλύπτει το σώμα του και να προστατεύεται ακόμα πιο αποτελεσματικά από το κρύο των παγετώνων. Όσο αφύσικο μας φαίνεται για μια μητέρα να αφήσει να φύγουν τα παιδιά της για το σχολείο, χωρίς να πιούν το γάλα τους, το ίδιο αδιανόητο και δύσκολο θα ήταν να φανταστούμε μια σημερινή κοινωνία με ανθρώπους … χωρίς ενδυμασία! Αν, όμως, ήταν έτσι, ο όρος «γυμνισμός» δεν θα είχε εφευρεθεί. Θα είχε δημιουργηθεί, όμως, ο αντίθετος όρος. Ποιος; …

Όπως και να ‘ναι και παρ’ όλη την ελευθερία που διακρίνει τα ήθη του κόσμου στις ανεπτυγμένες χώρες, σήμερα, ο γυμνισμός αποτελεί εξαίρεση. Με κάποια δόση χιούμορ έχει λεχθεί, ότι: «Μεγαλοφυΐα είναι εκείνος που θυμάται πρόσωπα… μετά την επίσκεψη σε στρατόπεδο γυμνιστών»!!! Όμως και οι ίδιοι οι γυμνιστές, μετά την έκθεση του σώματός τους στον ήλιο, τον άνεμο και στα λοιπά ευεργετικά στοιχεία της φύσης, κυκλοφορούν ενδεδυμένοι, όπως όλος ο κόσμος, όπως –τελικά- επιβάλλουν τα ήθη της κοινωνίας όπου ζουν. Η ένδυση, ακόμα κι αν δεν ήταν –λόγω θερμοκρασίας- απαραίτητη, θα είχε ούτως ή άλλως … ανακαλυφθεί! Ο άνθρωπος, με τα ρούχα που επιλέγει να φορέσει, επιδιώκει να προσελκύσει την προσοχή των γύρω του, να αυτοπαρουσιαστεί, να συστηθεί. Έτσι, ενώ θεωρητικά τα ρούχα χρησιμοποιούνται για να καλύψουν το σώμα, στην πράξη αποκαλύπτουν την ψυχή, τα αισθήματα και τις διαθέσεις μας. Παράδειγμα εργασίας το ντύσιμο των βουλευτών μας, που ανήκουν στο «ωραίο» φύλο. Άλλοτε, το ντύσιμο χρησιμεύει στον άνθρωπο για να περάσει απαρατήρητος (casual dress δηλ. αυτό που λέμε «καθημερινό»). Ακόμα, όμως και σ’ αυτή την περίπτωση, η βιομηχανία ρουχισμού, με τις προτάσεις της, μπορεί να οδηγήσει σε ακριβότατες λύσεις. Τέτοια περίπτωση «ακριβού» casual είναι ο Νικήτας Κακλαμάνης.

Μια και αναφερθήκαμε στην ένδυση και ειδικά στην Αμερική, τρεις είναι οι κακογουστιές, που καταλήγουν να γίνονται εμμονές: α) το κούμπωμα στο πουκάμισο ως επάνω (χωρίς γραβάτα, λες και είναι άσεμνο να φαίνεται το άνω μέρος του στέρνου), β) το κοντομάνικο μπλουζάκι φορεμένο πάνω από μακρυμάνικο πουκάμισο και γ) τα μακριά – κάτω από το γόνατο- σορτσάκια στο ρατσιστικό(*) άθλημα του μπάσκετ (καλαθοσφαίριση). Εδώ, το πανταλονάκι κοντεύει να χάσει την αιτία της ονομασίας του (σόρτς δηλ. κοντά), εκτός αν εννοούμε ότι φοράμε κοντό… ψαράδικο (άλλη κακογουστιά –ίσως λόγω έλλειψης υφάσματος;). Αυτό το αθλητικό πανταλονάκι, σε συνδυασμό με την ως επάνω υψηλή κάλτσα, κρύβουν εντελώς το πόδι, λες και είναι τολμηρό να τίθεται σε κοινή θέα το γόνατο του αθλητή. Πού είναι οι ωραίες μέρες με τα σορτσάκια του Γκάλη και του Γιαννάκη. Ίσως κάτι να βοήθησαν κι αυτά στο να πάρουμε το πανευρωπαϊκό!!! Στη συνέχεια, η μόδα πέρασε και στο ποδόσφαιρό και η κακογουστιά έλαβε ακόμα μεγαλύτερες διαστάσεις. (* Ο ρατσισμός είναι προφανής, όταν στις επαγγελματικές κατηγορίες, στην Αμερική, παίζουν σχεδόν μόνο μαύροι, ενώ οι λευκοί παίκτες είναι μια σπάνια εξαίρεση!).

Εμένα μου αρέσει το πουκάμισο όπως το φοράει ο Τσίπρας. Ανοικτό επάνω, με τα δύο κουμπιά ξεκούμπωτα. Και δεν είναι ειρωνεία. Είναι, μάλλον, παράπονο, επειδή έτσι φοράω το πουκάμισο παιδιόθεν και δεν βρέθηκε κανείς να το σχολιάσει, έστω και αρνητικά. Μόνο αρκετά χρόνια αργότερα συνειδητοποίησα κάποια υπονοούμενα συμμαθητών μου στο σχολείο, στην Αμερική. Για να μην αναφερθώ στο πρώτο μπάνιο στη λίμνη Wister και στη συνέχεια στη δημοτική πισίνα, φορώντας –ξένοιαστος και ανυποψίαστος- το αθλητικό μαγιό που είχα μαζί μου από την Ελλάδα. Σήμερα συνειδητοποιώ ότι ισοδυναμούσε με περιβολή τάνγκα (ή ακόμα και … στρινγκ) στο συνέδριο των Συντηρητικών στην Αγγλία. Εκ των υστέρων κατάλαβα γιατί άμεσα και χωρίς λόγο έλαβα δώρο ένα μαγιό – πανταλονάκι, με την προτροπή να μην «προσβάλλω» το δωρητή, φορώντας «κάτι άλλο»… Επανερχόμενος στην εμφάνιση Τσίπρα με πουκάμισο, φαίνεται ότι, τελικά, η εμφάνιση αυτή θεωρείται ότι είναι συστατικό της αριστερής ταυτότητας. Κι αυτό δεν το παρατήρησε ποτέ και κανείς σε μένα, που δεκαετίες επιμένω σ’ αυτή την αριστερή αμφίεση. Εκείνο, όμως, που με θλίβει είναι ο μιμητισμός των συντρόφων που για να μην υστερούν ή για να συντονίζονται με τον αρχηγό, έβαλαν κι αυτοί στην άκρη τη γραβάτα, που φορούσαν μια ζωή (με «ζ» μικρό). Αυτό μας θυμίζει την αντίστοιχη τάση βουλευτών του ΠΑΣΟΚ να ακολουθήσουν τη μόδα του αρχηγού, όταν ο Ανδρέας λάνσαρε το ζιβάγκο στη Βουλή… Κάτι ανάλογο έγινε και με τον πολιτικό όρκο. Πολλοί ακολούθησαν τον αρχηγό τους, αν και δεν αποκλείεται στις περιφέρειές τους να ήταν συνεπέστατοι στις θρησκευτικές τους υποχρεώσεις. Διότι προκύπτει το ερώτημα: Πού βρέθηκαν, ξαφνικά, να πλειοψηφούν τόσοι άθεοι μέσα στο υπουργικό Συμβούλιο ; . . . Και βέβαια, απαραίτητο συστατικό της εμφάνισης είναι και τα αξεσουάρ. Πρώτη διδάξασα, επισήμως, ήταν η υπουργός Περιβάλλοντος επί Γιώργου Παπανδρέου, Τίνα Μπιρμπίλη, που ορκίστηκε –τότε- με … σακίδιο στην πλάτη. Τώρα, το σακίδιο έχει γίνει από τα sine qua non, στον κάθε υπουργό και όχι μόνο, εκτοπίζοντας, έτσι, τον κλασικό χαρτοφύλακα τύπου Τζέιμς Μποντ! Το πιο πιθανό είναι τα σακίδια αυτά να περιέχουν τσαλακωμένες εφημερίδες ή και ένα νεσεσέρ με τα ξυριστικά του υπουργού (μια και η Βουλή παρέχει πολλές ευκολίες, γυμναστήριο κ.λπ.), αλλά η μόδα … μόδα και το σακίδιο … στην πλάτη!

Το ντύσιμο και τα αξεσουάρ ολοκληρώνουν την εικόνα (image) που ο καθένας θέλει να προωθήσει. Έτσι, δεν μπορούμε να φανταστούμε στις δημόσιες εμφανίσεις τη Βασίλισσα Ελισάβετ με μαγιό, το Φιντέλ Κάστρο με καουμπόϋκο καπέλο, αντί τζόκεϊ, τον Τσε Γκεβάρα με ημίψηλο καπέλο, αντί για μπερέ, το Σούπερμαν με μποξεράκι αντί για τη στολή με την μπέρτα και τον Κολοκοτρώνη με σκούφο για σκι, αντί για περικεφαλαία. Ο καθένας επιλέγει και προβάλλει τη δική του εικόνα, με την οποία γίνεται αυτόματα αναγνωρίσιμος, όπως τα ράσα για τον κλήρο – μοναχούς και η λευκή μπλούζα για τα ιατρικά επαγγέλματα.

Μελλοντικά, η έκπληξη θα ήταν να δούμε τον Τσίπρα με στολή τσολιά, για περισσότερο εθνικό χρώμα κατά τις εμφανίσεις του στο εξωτερικό, ή με γραβάτα (που θα σήμαινε ότι η χώρα μας σώθηκε οριστικά), το Γιάνη Βαρουφάκη με το πουκάμισο μέσα και προσερχόμενο στις εκδηλώσεις με λιμουζίνα και οδηγό, καθώς και την Άνγκελα Μέρκελ με άλλη περιβολή κι όχι με το κλασικό σακάκι. Από τις λίγες φορές που εμφανίστηκε σε δεξίωση, με τουαλέτα και ο φακός απαθανάτισε ένα πλούσιο στήθος, η αντίδραση της αντιπολίτευσης ήταν: «Ψηφίστε Μέρκελ, έχει να προσφέρει … περισσότερα από εμάς»!!!

[email protected]