Χρόνος, σώμα, μνήμη.

ΝΙΟΤΗ

YOUTH

Σκην.: Πάολο Σορεντίνο

Πρωτ.: Μάικλ Κέιν, Χάρβεϊ Καϊτέλ, Ρέιτσελ Βάις, Πωλ Ντέινο, Τζέιν Φόντα

Σ’ ένα ξενοδοχείο στην Ελβετία όπου βρίσκεται για θεραπεία, ο ηλικιωμένος διάσημος διευθυντής ορχήστρας Φρεντ Μπάλιντζερ περνάει τις μέρες του αναπολώντας και φιλοσοφώντας για τη ζωή, μαζί με τον καλύτερό του φίλο, τον επίσης διάσημο σκηνοθέτη Μικ Μπόιλ.

Μετά από το πολυαγαπημένο «Η τέλεια ομορφιά» («La grande bellezza», 2013), ο 45χρονος ιταλός σκηνοθέτης επιστρέφει με ακόμα μία κομεντί φιλοσοφίας για τη ζωή, που συμμετείχε στο επίσημο διαγωνιστικό τμήμα του φετινού φεστιβάλ Καννών.

Η υπέροχη στιλπνή φωτογραφία του Λούκα Μπιγκάτσι, οι συμπαθητικές ερμηνείες από το αξιόπιστο καστ, και η χαρακτηριστική άτακτη, παιχνιδιάρικη αφήγηση του σκηνοθέτη με τα διάσπαρτα σουρεαλιστικά στοιχεία (οι πετσέτες-κύκνοι, η πόρνη, κ.α.), προσφέρουν ακόμα μία όμορφη εμπειρία. Όμως το φιλμ μοιάζει να συγκρατείται από επιφανειακότητα, περιστασιακούς πλατειασμούς και θεματική επανάληψη, τόσο σε σύγκριση με την «Ομορφιά» όσο και μέσα στην ίδια την πλοκή.



ΧΩΡΙΣ ΔΙΕΞΟΔΟ

NO ESCAPE

Σκην.: Τζον Έρικ Ντάουντλ

Πρωτ.: Όουεν Γουίλσον, Λέικ Μπελ, Πιρς Μπρόσναν, Στέρλινγκ Τζέρινς

Ο αμερικανός Τζακ έρχεται με την οικογένειά του να εγκατασταθούν σε μια ασιατική χώρα, όπου η εταιρεία ύδρευσης για την οποία εργάζεται, αναλαμβάνει να διαχειριστεί τους υδάτινους πόρους. Όταν ξεσπάει εξέγερση ενάντια στην ιδιωτικοποίηση του νερού, όλοι οι αμερικανοί που ζουν στη χώρα γίνονται υποψήφια θύματα των επαναστατών.

Δραματική περιπέτεια, γραμμένη από τον σκηνοθέτη και τον αδερφό του, Ντρου, με τον οποίο μέχρι τώρα εξειδικεύονταν σε ταινίες τρόμου. Το φιλμ χρησιμοποιεί το μοτίβο του δυτικού επισκέπτη σε μια πολιτικά ταραγμένη χώρα της νοτιοανατολικής Ασίας, το οποίο έχουμε ξαναδεί σε τίτλους όπως τα υποδειγματικά «Επικίνδυνα χρόνια» («The year of living dangerously», Πίτερ Γουίρ, 1982) και το επαρκές «Πέρα από τη Ρανγκούν» («Beyond Rangoon», Τζον Μπούρμαν, 1995). Αυτές οι δύο παλιότερες ταινίες είναι πολιτικά συνεπείς, έξυπνες, αιχμηρές και προοδευτικές, ασκώντας σαφή κι ουσιαστική κριτική στις καταστάσεις που απεικονίζουν. Σε αντίθεση με το φετινό εγχείρημα των Ντάουντλ, το οποίο, εκτός από αμφιλεγόμενο αν όχι εντελώς συντηρητικό, παραμένει επιφανειακό, άνευρο, απλοϊκό κι εν τέλει ανούσιο, αφού δύσκολα γίνεται αντιληπτός ο απώτερος στόχος της ιστορίας, πέρα από τη δημιουργία στοιχειώδους αγωνίας, στην οποία επίσης η επιτυχία του είναι αμφίβολη.

Το σημαντικότερο πρόβλημα του φιλμ, είναι ότι τοποθετεί τους ήρωές του σ’ ένα πολιτικά και κοινωνικά ταραχώδες περιβάλλον, χωρίς να ασχολείται με τις λεπτομέρειες της κατάστασης, κάτι που καταρχήν δε θα ενοχλούσε εφόσον προφανώς επιλέγει να επικεντρωθεί στη δράση της υπόθεσης, αρκεί να παρείχε έναν σαφή διαχωρισμό ανάμεσα στους ‘καλούς’ και τους ‘κακούς’ ή τουλάχιστον μια εύλογη αμφισημία ανάμεσά τους, απλώς και μόνο για να ξέρει ο θεατής με ποιόν συντάσσεται και γιατί.

Αντιθέτως, το σενάριο λειτουργεί εδραιωμένο σε γενικόλογα αντιδραστικά στερεότυπα, που ξεκινούν από το γεγονός ότι η χώρα όπου εκτυλίσσεται η αφήγηση δεν κατονομάζεται ποτέ, παρότι η ταινία είναι γυρισμένη στην Ταϊλάνδη. Αντιθέτως, οι ήρωες καλωσορίζονται στη χώρα με ατάκες όπως “Καλωσήρθατε στον Τρίτο Κόσμο” από τον Τζακ προς την οικογένειά του και “Καλωσήρθες στην Ασία” από τον Χάμοντ προς τον Τζακ. Οριενταλισμός στο απόγειό του, αφού έτσι υπονοείται ότι η χώρα θα μπορούσε να είναι οποιαδήποτε στην Ασία. Η τοποθεσία όχι μόνο δεν κατονομάζεται, αλλά εξομοιώνεται ισοπεδωτικά μαζί με όλες τις χώρες της Ασίας κάτω απ’ την ονομασία της ηπείρου στην οποία ανήκουν, ενώ επιπλέον κατατάσσονται ως απολίτιστες σε σχέση με τους ‘πολιτισμένους’ αμερικανούς και βρετανούς που εκστομίζουν τις παραπάνω φράσεις.

Αναφορικά με τις ειδικότερες συνθήκες της πλοκής, από τη μία πλευρά έχουμε μια καταπιεστική κυβέρνηση που παραχωρεί το νερό της χώρας σε μια αμερικανική εταιρεία, κι από την άλλη έναν υπερβολικά βίαιο όχλο που σφάζει στην κυριολεξία ανθρώπους (ντόπιους και ξένους) για να προστατεύσει τους υδάτινους πόρους που φυσικά ανήκουν στον λαό ως κοινό αγαθό. Τα δύο προβλήματα εδώ είναι αφενός ότι οι καλοί της πλοκής είναι το κράτος κι η πολυεθνική, ενώ κακοί οι άνθρωποι που αντιδρούν στη σύμπραξη αυτών των δύο. Το ακόμη χειρότερο είναι ότι η αντίδραση των εξεγερμένων είναι δυσανάλογα αιμοσταγής απ’ όσο απαιτεί η περίσταση (θα περίμενε κανείς μέχρι και βίαιες διαδηλώσεις, αλλά σφαγή ακόμη και παιδιών;), με αποτέλεσμα να δαιμονοποιείται η συλλογική έκφραση διαφωνίας. Επιπλέον, ο Τζακ σκιαγραφείται ως η αποθέωση της αφέλειας, καθώς, όταν τον πληροφορεί ο Χάμοντ για την πραγματικότητα της κατάστασης, εκείνος απαντά ότι δεν ήξερε κι ότι νόμιζε πως εκείνος κι η εταιρεία του είναι εκεί για να βοηθήσουν τους ταλαίπωρους και υπανάπτυκτους ασιάτες που δεν έχουν νερό. Όσο για την εξήγηση που παρέχει ο Χάμοντ, η πλοκή την προσπερνάει σαν να μη συνέβη, προδίδοντας έτσι την προσχηματικότητά της.

Το μόνο που καταφέρνει η ταινία, είναι να υπενθυμίζει ότι πλέον ο αμερικανικός επεκτατισμός δεν είναι στρατιωτικός, αλλά οικονομικός, αφού στην ειρωνικότερη στιγμή της πλοκής οι ήρωες καταφεύγουν …στο Βιετνάμ, το οποίο πλέον απεικονίζεται κινηματογραφικά ως καταφύγιο των αμερικανών, αντί για το χειρότερο κολαστήριό τους που ήταν παλιότερα.

Όσο για τη δράση, παραμένει φτωχή, κοινότοπη κι αναληθοφανής (η πτώση του ελικοπτέρου στην ταράτσα), υπερτονισμένη από την αργή κίνηση, που αντί ν’ αυξάνει την κρισιμότητά της, την αφήνει να μοιάζει μέχρι και ακούσια αστεία.

Επίσης, η πλοκή γλιτώνει δύο φορές τους ήρωες χωρίς πειστικότητα. Η πρώτη όταν επιχειρούν να περάσουν με μηχανάκι και καλυμμένα πρόσωπα μέσα από ένα εχθρικό πλήθος, μέλος του οποίου αντιλαμβάνεται τη διαφορετική καταγωγή τους, κοιτώντας τον Τζακ στα μάτια. Η δεύτερη όταν τους ρίχνουν άπλετο φως με τον προβολέα αλλά καμία σφαίρα, καθώς προσπαθούν να φτάσουν στα σύνορα με το Βιετνάμ. Έτσι, με αδιάφορη δράση και συγκεχυμένη ρητορική, μένει κανείς ν’ αναρωτιέται τι ακριβώς θέλει να πετύχει το φιλμ, χωρίς προσωπικά να μπορώ να παράσχω ικανοποιητική απάντηση.



Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΚΥΝΗΓΟΣ ΜΑΓΙΣΣΩΝ

THE LAST WITCH HUNTER

Σκην.: Μπρεκ Άισνερ

Πρωτ.: Βιν Ντίζελ, Ρόουζ Λέσλι, Μάικλ Κέιν, Ιλάιτζα Γουντ, Όλαφουρ Ντάρι Όλαφσον

Ο Κόλντερ είναι ένας κυνηγός μαγισσών που φέρει την κατάρα της αθανασίας, και στη σημερινή εποχή πρέπει ν’ αντιμετωπίσει τη μεγαλύτερη εχθρό του, τη Βασίλισσα των Μαγισσών, η οποία ετοιμάζεται ξανά να εξαπολύσει την πανώλη σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Τετριμμένη, ασυνάρτητη, με ακατάληπτες σκηνές δράσης και γενικότερα χωρίς την παραμικρή έμπνευση ή έκπληξη, η ταινία δείχνει ότι έξω από τα «Fast and furious», η καριέρα του Ντίζελ δεν έχει μεγάλη προοπτική.



ΜΑΡΙΟΝΕΤΕΣ

Σκην.: Παντελής Καλατζής

Πρωτ.: Αλέξης Γεωργούλης, Γιούλικα Σκαφιδά, Γιώργος Κιμούλης, Γιώργος Χρανιώτης, Άκης Σακελλαρίου, Ναταλία Δραγούμη

Ο Φίλιππος είναι ένας δημοσιογράφος, που ξεκινάει να ερευνά τη δολοφονία του φίλου και συνεργάτη του, Στέργιου, με αποτέλεσμα να γίνει ο ίδιος ο επόμενος στόχος μιας μυστηριώδους εγκληματικής οργάνωσης.

Θρίλερ μυστηρίου, τουλάχιστον στην πρόθεση, αφού στην εκτέλεση είναι μία από τις χειρότερες ταινίες της χρονιάς, απ’ αυτές που είναι τόσο προφανές ότι οι συντελεστές της προσπάθησαν ν’ αντιγράψουν ξένα πρότυπα, και μάλιστα χωρίς να διαθέτουν την έμπνευση ή τη δεξιοτεχνία να τ’ αναπαράγουν πιστά, πόσο μάλλον να τ’ αφομοιώσουν και να τα παραλλάξουν ευφάνταστα και δημιουργικά.

Ένα σενάριο βουτηγμένο στη στερεοτυπία, την κοινοτοπία και την ασυναρτησία, εκτελεσμένο με πρόχειρη, φτωχή, και παιδαριώδη σκηνοθεσία, που αμελεί βασικά στοιχεία των σκηνών δράσης όπως η χορογραφία και το ηχητικό μοντάζ (π.χ. η επίθεση στον Φίλιππο μέσα στην πολυκατοικία), κι έχει ως αποτέλεσμα ερμηνείες ακούσια αστείες, κυρίως από τον Σακελλαρίου και τον Κιμούλη.

Μια σκηνοθετική λεπτομέρεια που προδίδει τον δευτερογενή χαρακτήρα του φιλμ, το άγχος του δηλαδή να μοιάσει σε κάτι άλλο, παρά να φροντίσει για τη δική του εσωτερική συνέπεια, είναι η στιγμή που ο Φίλιππος σκίζει με μαχαίρι έναν πίνακα της Αλίκης μπροστά της, ψάχνοντας κρυμμένα στοιχεία. Αντί να τον σκίσει απ’ την πίσω πλευρά, τον ανοίγει χωρίς δισταγμό από την μπροστινή καταστρέφοντάς τον, από τη μεριά του χωρίς να υπολογίζει την αντίδραση της ζωγράφου, κι από τη δική της χωρίς να δείχνει την παραμικρή ενόχληση, σε μία από τις πιο χιουμοριστικά αδέξιες πράξεις του φιλμ. Το παρήγορο κοσμικό ‘μήνυμα’ του σεναρίου δυστυχώς δεν αρκεί ν’ αποζημιώσει για τα παραπάνω.