Μεγάλη μείωση της απασχόλησης και αύξηση της ανεργίας και στην Κρήτη
Το μεγαλύτερο πρόβλημα της χώρας, μετά το δημογραφικό, είναι σήμερα η εκτίναξη του αριθμού των ανέργων σε πάνω από 1.200.000 ή το πάνω από το 25% του εργατικού δυναμικού εξαιτίας της καθίζησης της απασχόλησης του πληθυσμού. Η καθίζηση αυτή οφείλεται στη μείωση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) σχεδόν κατά το ένα τέταρτο η οποία προκλήθηκε από την εφαρμογή των μέτρων των Μνημονίων (μείωση των επενδύσεων, πρωτοφανή μείωση μισθών και συντάξεων, μείωση των δαπανών για την υγεία, παιδεία κλπ), με αποτέλεσμα το κλείσιμο εκατοντάδων χιλιάδων επιχειρήσεων, τη μείωση του απασχολούμενου προσωπικού σε επιχειρήσεις που συνεχίζουν να λειτουργούν με πολύ, όμως, χαμηλότερο τζίρο.
Τόσο, όμως, η μείωση της απασχόλησης όσο και η αύξηση της ανεργίας δεν ήταν ομοιόμορφες στις 13 Περιφέρειες της χώρας λόγω των διαφορών που υπάρχουν στη δομή των οικονομιών τους και τη διαφορετική ένταση με την οποία έπληξαν τα μέτρα αυτά τη γεωργία, τη μεταποίηση και τις υπηρεσίες. Μεγάλες είναι, επίσης, οι διαφορές στα ποσοστά αυτά ανάμεσα στους άνδρες και στις γυναίκες. Προκειμένου να εξετάσουμε τις διαφορές είναι αναγκαίο να χρησιμοποιήσουμε τα ποσοστά απασχόλησης και ανεργίας, διότι μόνο με αυτά, (και όχι με αριθμούς των απασχολουμένων και των ανέργων) μπορεί να γίνει σύγκριση των 13 Περιφερειών. Για το σκοπό χρησιμοποιούμε τα ποσοστά απασχόλησης και ανεργίας τους πληθυσμού (χωριστά ανδρών και γυναικών) ηλικίας 15 ετών και άνω τα έτη 2009 (το τελευταίο πριν από τα Μνημόνια έτος) και το 2014 (στο οποίο συμπληρώθηκαν 5 χρόνια μνημονιακής πολιτικής) για τις 13 Περιφέρειες και Σύνολο Χώρας. Τα σχετικά στοιχεία είναι από τη βάση δεδομένων της Στατιστικής Υπηρεσίας της Ε.Ε., η Eurostat.
Ι. ΤΑ ΠΟΣΟΣΤΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
Στις δύο πρώτες στήλες του Πίνακα 1 δίνονται τα ποσοστά απασχόλησης των ανδρών στις 13 Περιφέρειες και στο Σύνολο Χώρας τα έτη 2009 και 2014, στις δύο επόμενες τα αντίστοιχα ποσοστά απασχόλησης των γυναικών και στις τρεις τελευταίες τις διαφορές των ποσοστών απασχόλησης των γυναικών από εκείνα των ανδρών.
Από τη σύγκριση των ποσοστών απασχόλησης τόσο ανδρών όσο και των γυναικών στις 4 πρώτες στήλες του Πίνακα φαίνεται ότι το 2014 σε σχέση με το 2009:
• Και τα δύο ποσοστά και τα δύο έτη στην Κρήτη υψηλότερα από εκείνα στο Σύνολο Χώρας.
• Μειώθηκαν σε όλες τις Περιφέρειες και στο Σύνολο Χώρας. Η μείωσή τους στους άνδρες ήταν μεγαλύτερη απ’ ό, τι στις γυναίκες. Στους άνδρες η μεγαλύτερη μείωση σημειώθηκε στην Ήπειρο και μικρότερη στο Βόρειο Αιγαίο, και στις γυναίκες η μεγαλύτερη στη Δυτική Μακεδονία και η μικρότερη στο Νότιο Αιγαίο. Η μείωση στην Κρήτη ήταν 5η σε ύψος στο άνδρες και 8η στις γυναίκες.
Εξαιτίας των διαφορών στη μεταβολή των ποσοστών υπήρξαν ανακατατάξεις στις Περιφέρειες σε ό, τι αφορά τη σειρά τους στο ύψος των ποσοστών απασχόλησης. Την 1η θέση με το μεγαλύτερο ποσοστό στους άνδρες τόσο το 2009 όσο και το 2014 είχε το Νότιο Αιγαίο (η Κρήτη κατείχε 2η θέση το 2009 και την 3η το 2014). Την 1η θέση στις γυναίκες το 2009 κατείχε η Κρήτη και το 2014 το Νότιο Αιγαίο (η Κρήτη κατείχε τη 2η θέση το έτος αυτό). Το χαμηλότερο ποσοστό απασχόλησης στους άνδρες το 2009 είχε η Δυτική Μακεδονία και το 2014 η Ήπειρος και στις γυναίκες το τόσο το 2009 όσο και το 2014 το Βόρειο Αιγαίο.
• Και τα δύο έτη τα ποσοστά απασχόλησης των γυναικών ήταν πολύ μικρότερα από εκείνα των ανδρών και η μείωση τους στις γυναίκες ήταν μικρότερη απ’ ό, τι εκείνη των ανδρών, με αποτέλεσμα οι διαφορές που υπήρχαν να μειωθούν (βλέπε τις δύο τελευταίες στήλες του Πίνακα). Η μεγαλύτερη διαφορά των ποσοστών των γυναικών από εκείνα των ανδρών τόσο το 2009 όσο και το 2014 είχε το Βόρειο Αιγαίο και το και τη μικρότερη το 2009 η Αττική και το 2014 η Ήπειρος. Η Κρήτη είχε την 11η σε ύψος διαφορά τόσο το 2009 όσο και το 2014.
Η μεγάλη μείωση των ποσοστών απασχόλησης είχε ως άμεση συνέπεια την αύξηση των ποσοστών ανεργίας. Όπως, όμως, και η μείωση των ποσοστών απασχόλησης έτσι και η αύξηση των ποσοστών ανεργίας δεν ήταν ομοιόμορφη στις 13 Περιφέρειες Τα σχετικά στοιχεία δίνονται στον Πίνακα 2.
Στις δύο πρώτες στήλες του Πίνακα 1 δίνονται τα ποσοστά ανεργίας των ανδρών στις 13 Περιφέρειες και στο Σύνολο Χώρας τα έτη 2009 και 2014, στις δύο επόμενες τα αντίστοιχα ποσοστά ανεργίας των γυναικών και στις τρεις τελευταίες τις διαφορές των ποσοστών ανεργίας των γυναικών από εκείνα των ανδρών.
Από τη σύγκριση των ποσοστών ανεργίας τόσο ανδρών όσο και των γυναικών στις 4 πρώτες στήλες του Πίνακα φαίνεται ότι το 2014 σε σχέση με το 2009:
• Και τα δύο ποσοστά και τα δύο έτη στην Κρήτη χαμηλότερα από εκείνα στο Σύνολο Χώρας.
• Αυξήθηκαν σε όλες τις Περιφέρειες και στο Σύνολο Χώρας, αλλά οι αυξήσεις στους άνδρες ήταν πολύ μεγαλύτερες από εκείνες των γυναικών. Στους άνδρες η μεγαλύτερη αύξηση του ποσοστού ανεργίας σημειώθηκε στο Βόρειο Αιγαίο (εξαπλασιασμός) και η μικρότερη στο Νότιο Αιγαίο (λίγο πάνω από διπλασιασμός). Σε αντίθεση, στις γυναίκες η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε στην Αττική (1,5 φορά) και η μικρότερη στο Νότιο Αιγαίο (μόλις κατά το1/5). Στην Κρήτη η αύξηση στους άνδρες ήταν η 8η σε ύψος και στις γυναίκες η 4η.
•Εξαιτίας των διαφορών αυτών υπήρξαν ανακατατάξεις στις Περιφέρειες σε ό, τι αφορά τη σειρά τους στο ύψος των ποσοστών ανεργίας. Στους άνδρες το υψηλότερο ποσοστό το 2009 είχε η Δυτική Μακεδονία και στο 2014 τα Ιόνια Νησιά. Στις γυναίκες το υψηλότερο ποσοστό το 2009 είχε το Βόρειο Αιγαίο και το 2014 η Θεσσαλία. Η Κρήτη στους άνδρες το 2009 είχε την 6η θέση σε ύψος και το 2014 τη 2η (λόγω της μεγάλης αύξησης) και στις γυναίκες το 2009 τη 2η και το 2014 την 4η (λόγω μικρότερης αύξησης).
•Και τα δύο έτη τα ποσοστά ανεργίας των γυναικών ήταν μεγαλύτερα από εκείνα των ανδρών, αλλά λόγω του ότι η αύξησή τους ήταν πολύ μικρότερη από εκείνη των ανδρών οι διαφορές που υπήρχαν να μειώθηκαν (βλέπε τις δύο τελευταίες στήλες του Πίνακα). Η μεγαλύτερη διαφορά το 2009 είχε η Ήπειρος και το 2014 τα Ιόνια Νησιά. Η Κρήτη είχε τη 2η σε ύψος διαφορά το 2009 και την 4η το 2014.
Τόσο εφέτος όσο και το 2016, προβλέπεται, δυστυχώς, συνέχιση της ύφεσης με συνέπεια να μην προβλέπεται αύξηση των ποσοστών απασχόλησης και μείωση των ποσοστών ανεργίας. Το γεγονός, αυτό, αυξάνει την ανάγκη συνέχισης, με όσο το δυνατόν εντατικότερους ρυθμούς, της αλληλεγγύης που, έχουν επιδείξει όσοι διαθέτουν κάποια μικρή ή μεγαλύτερη ευχέρεια, με πρωτοστατούντες τους ενορίτες που μετέχουν στην ποικιλόμορφη βοήθεια (συσσίτια, ρούχα, φάρμακα, πληρωμή λογαριασμών ρεύματος κλπ) που παρέχει μεγάλος αριθμός ενοριών σε δεινοπαθούντες και πάσχοντες συνανθρώπους μας σε όλη την Ελλάδα.
*Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι πρώην αντιπρόεδρος της Βουλής, υπουργός και καθηγητής της ΑΣΟΕΕ.
