Του Κώστα Μπογδανίδη

Μεγάλα και κομβικά έργα της Κρήτης κινδυνεύουν να μείνουν εκτός νυμφώνος- “ΕΣΠΑ δηλαδή καθώς δεν επαρκούν πλέον τα κονδύλια για να καλύψουν ούτε τις “γέφυρες” ούτε και τα νέα έργα που προγραμματίζονταν. Στην πραγματικότητα, παρά τις διαβεβαιώσεις του υπουργού, οι καθυστερήσεις, η ύφεση και τα κάπιταλ κοντρόλς έχουν προκαλέσει τεράστια προβλήματα τόσο στο τωρινό ΕΣΠΑ όσο και στο…ΣΕΣ το οποίο άνοιξε και επίσημα χθες με τις ανακοινώσεις Σταθάκη- Χαρίτση.

Κατά 4 δισ. ευρώ λιγότερα θα είναι τα χρήματα από το ΕΣΠΑ της προγραμματικής περιόδου 2014-2020 που θα κατευθυνθούν σε νέα έργα. Και αυτό γιατί η "προίκα" που αφήνει πίσω του το παλαιό ΕΣΠΑ 2007-2013 αποτελεί τροχοπέδη μια και υπάρχει μια…υστέρηση 3,5- 4 δισ το οποίο πρέπει να καλυφθεί και πάλι δεν είναι εύκολο, όπως παραδέθηκε χθες ο υπουργός Υποδομών κ .Σταθάκης που είπε ότι θα απενταχθούν κάποιες δράσεις.

Δυστυχώς σ’αυτές τις δράσεις είναι πολύ πιθανόν να είναι και έργα που μέχρι πρότινος θεωρούνταν σίγουρα, όπως οι δρόμοι στη Μεσαρά και το Πάνορμο Εξάντη τα οποία εάν δεν ξεμπλοκάρουν γρήγορα από το υπουργείο, όπως έχει γράψει η “Π” δεν θα είναι στο ΣΕΣ, της νέας περιόδου. Ή για να είμαστε πιο ακριβείς πρέπει να δοθεί μάχη για να είναι μέσα.Από τους συνολικούς πόρους του νέου ΕΣΠΑ για την προγραμματική περίοδο 2014-2020 που ανέρχονται στα 20,8 δισ. ευρώ, 4 δισ. ευρώ θα δεσμευθούν προκειμένου να καλυφθούν έργα από την προγραμματική περίοδο 2007-2013, τα οποία δεν έχουν ολοκληρωθεί και θα μεταφερθούν στη νέα.

Όπως είπε ο κ. Σταθάκης, το σύνολο των δεσμεύσεων ανέρχεται σε 4,6 δισ. ευρώ, ενώ τα διαθέσιμα κονδύλια από την ΕΕ είναι μόνο 1,1 δισ. ευρώ. Ως εκ τούτου, επιδιώκεται καταρχάς η απένταξη επενδύσεων που δεν έχουν προχωρήσει καθόλου, καθώς και η μεταφορά (σε συμφωνία με τους επενδυτές) σε άλλα κίνητρα, όπως για παράδειγμα, φορολογικά. Εξετάζεται, επίσης, το ενδεχόμενο εξεύρεσης αύξησης του δανεισμού από ευρωπαϊκή επενδυτική τράπεζα.

Σε ό,τι αφορά τη διαδικασία απλοποίησης των αδειοδοτήσεων, η οποία επιβάλλεται και από τη συμφωνία με τους πιστωτές, ο κ. Σταθάκης ανακοίνωσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία ανάθεσης μελετών αξιολόγησης των παρεμβάσεων που έχουν γίνει μέχρι σήμερα, αλλά και των παρεμβάσεων που πρέπει να γίνουν, προκειμένου να ακολουθήσουν διορθωτικές κινήσεις. Οι μελέτες θα ανατεθούν σε μελετητικά κέντρα αναγνωρισμένου κύρους, όπως το ΚΕΠΕ και το ΙΟΒΕ.

Το νέο ΕΣΠΑ

Ο υφυπουργός Επενδύσεων και ΕΣΠΑ Αλέξης Χαρίτσης ανακοίνωσε την προδημοσίευση - ξεκίνησε η διαβούλευση - τεσσάρων δράσεων συνολικού προϋπολογισμού 350 εκατ ευρώ.

Συγκεκριμένα, πρόκειται για:

- Ενίσχυση της αυτοαπασχόλησης πτυχιούχων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης γεννημένων πριν το 1991 συνολικού προϋπολογισμού 50 εκατ. ευρώ. Μέσω του προγράμματος, αναμένεται να ενισχυθούν 2200 πτυχιούχοι για την πραγματοποίηση επενδύσεων προϋπολογισμού 5.000 με 25.000 ευρώ. Η χρηματοδότηση αφορά το 100% της επένδυσης.

- Ενίσχυση νεοφυών επιχείρησεων, προϋπολογισμού 120 εκατ. ευρώ και αφορά επενδύσεις έως 60.000 ευρώ για το 100% της επένδυσης. Στοχεύει σε αξιοποίηση από 2.500 επιχειρήσεις.

- Αναβάθμιση επιχειρήσεων που αναπτύσσονται σε νέες αγορές, με έμφαση στην εξωστρέφεια, προϋπολογισμού 130 εκατ. ευρώ. Αφορά έως 1800 επιχειρήσεις και ενίσχυση των μικρών τουριστικών επιχειρήσεων συνολικού προϋπολογισμού 50 εκατ. ευρώ που αφορά επενδύσεις από 15.000-150.000 ευρώ και στοχεύει στην ενίσχυση έως 700 επιχειρήσεων.

Ο κ. Σταθάκης, απαντώντας στη φημολογία του τελευταίου διαστήματος ότι δεν έχει ενεργοποιηθεί ακόμη το νέο ΕΣΠΑ 2014-2020, είπε ότι ήδη προγράμματα του Ευρωπαϊκόυ Κοινωνικού Ταμειου τρέχουν από τον περασμένο Ιούνιο με δράσεις ύψους 500 εκατ. ευρώ για παιδικούς σταθμούς, την πρόσληψη αναπληρωτών καθηγητών και την κοινωφελή εργασία, ενώ επιπλέον 500 εκατ. ευρώ θα διατεθούν το επόμενο διάστημα για τη δημιουργία 30 κέντρων εξυπηρέτησης δανειοληπτών, για προγράμματα πρακτικής άσκησης φοιτητών και για προγράμματα κοινωνικής και συνεταιριστικής οικονομίας.

Ο κ. Σταθάκης υποστήριξε ότι δεν υπάρχουν εμπόδια για την πραγματοποίηση επενδύσεων μάλιστα λόγω των capital controls.

Τόνισε ότι τον επανασχεδιασμό όλων των εργαλείων που έχει στη διάθεσή της η κυβέρνηση, για να προωθήσει τις επενδύσεις και την ανάπτυξη, προωθεί το υπουργείο. Συγκεκριμένα, έως το τέλος του χρόνου θα καταθέσει νέο αναπτυξιακό νομοσχέδιο που θα έχει αναδρομική ισχύ από την πρώτη Οκτωβρίου 2015 και θα προχωρήσει στην ίδρυση αναπτυξιακού συμβουλίου, το οποίο έως το Μάρτιο του 2016 θα παρουσίασει ολοκληρωμένο στρατηγικό σχέδιο ανάπτυξης της χώρας.

Όπως ανακοίνωσε, πολύ σύντομα θα προχωρήσει σε αλλαγές στα κριτήρια χαρακτηρισμού των επενδύσεων ως "στρατηγικές", μειώνοντας το ύψος από τα 100 εκατ. ευρώ που είναι σήμερα και δίνοντας έμφαση σε επενδύσεις ξένων ομίλων για τη δημιουργία επιχειρηματικών και ερευνητικών κέντρων, αλλά και μεγάλες τουριστικές επενδύσεις με θετικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα και θετικές επιπτώσεις στην απασχόληση. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη "ξεκαθάρισμα" των επενδύσεων που είχαν ενταχθεί στους δύο προηγούμενους αναπτυξιακούς νόμους.

Αυτοκινητόδρομοι

Βρίσκεται σε εξέλιξη συζήτηση με τους παραχωρησιούχους και την ΕΕ η οποία δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη. Σε ό,τι αφορά στο υπουργείο, είπε ο υπουργός ότι το νέο ΕΣΠΑ έχει πολύ περιορισμένα κονδύλια για μεγάλες επενδύσεις υποδομών, συνεπώς η χρηματοδότηση των αυτοκινητοδρόμων από το νέο ΕΣΠΑ θα σήμαινε ότι θα κάλυπτε πλήρως το συγκεκριμένο κομμάτι του προγράμματος. Ακόμη, λοιπόν, είπε ο κ. Σταθάκης, δεν υπάρχει εικόνα για την κάλυψη 600 εκατ. ευρώ που είναι το συνολικό ανεκτέλεστο των έργων.