Τα τελευταία χρόνια στις τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές εκπομπές ως και στα δημοσιεύματα εφημερίδων που αφορούν τους Έλληνες πολιτικούς του 20ου αιώνα εκ συστήματος παραλείπεται ν’ αναφερθεί η μεγάλη προσφορά στην Πατρίδα ενός άξιου τέκνου της, του Σοφοκλή Ελ. Βενιζέλου, άξιου τέκνου του μεγαλουργού Κυβερνήτου Ελευθερίου Βενιζέλου.
Αφορμή του παρόντος που αποσκοπεί στην απόδοση δικαιοσύνης και αποκατάσταση της αλήθειας, μου έδωσε το εξαίρετο άρθρο διαπρεπούς ιστορικού και δημοσιογράφου των Αθηνών – συντοπίτου μας – που εδημοσίευσε η έγκριτος εφημερίδα σας την 19/6/2015 με τίτλον «Ύφος και ήθος της εξουσίας...» στο οποίο όμως και πάλι λησμονείται η μεγάλη προσφορά του Σοφοκλή Βενιζέλου ο οποίος επί δέκα σχεδόν έτη (1943 – 1952) υπήρξε η προσωπικότης – κλειδί της ελληνικής σκηνής που χωρίς την συμμετοχήν, υποστήριξη ή ανοχή του ήτο αδύνατον να σχηματισθεί ή να διατηρηθεί εις την εξουσία κυβέρνησης. Κατά το χρονικό αυτό διάστημα έγινε πέντε φορές Πρωθυπουργός, τέσσερις Αντιπρόεδρος κυβερνήσεως και τρεις ως συνεργαζόμενος Αρχηγός εις κυβερνήσεις συνασπισμού, Υπουργός. Διηύθυνε επί 20 μήνες το Υπουργείον Εξωτερικών και αναγνωρίσθηκε ως ο καλλίτερος μεταπολεμικός χειριστής των εξωτερικών μας θεμάτων, χαράξας και τας βασικάς γραμμάς της εξωτερικής μας πολιτικής, τας οποίας και σήμερον η Ελλάς ακολουθεί. Είχε κληθεί να παίξει το ρόλον του ως δημοσίου ανδρός εις μίαν από τας πλέον δυσχερείς περιόδους της ιστορίας της συγχρόνου Ελλάδος.
Αδικήθηκε από τα Μ.Μ.Ε. ο Σοφοκλής Βενιζέλος, σε αντίθεση με πολιτικούς που οι γονείς τους διετέλεσαν κυβερνήτες επί γερμανικής κατοχής και απ’ τους οποίους είχε αφαιρεθεί η ελληνική ιθαγένεια, και άλλους άκαπνους, μακράν των πεδίων των μαχών, όταν γραφόταν το έπος του 1940 και της αντίστασης κατά της Γερμανικής κατοχής (ορισμένοι ξημεροβραδιαζότανε στα ξενοδοχεία της οδού Αθηνάς τότε), οι οποίοι μάλιστα σε ψηφοφορία τηλεοπτικού σταθμού, προ ετών υπερτέρησαν του Ελευθέριου Βενιζέλου και του Ιωαν. Καποδίστρια, αλλά και του Αριστοτέλη και του Πλάτωνα σε καμπάνια για την ανακήρυξη των μεγάλων Ελλήνων.
Προ ετών στην TV μεγάλο πολιτικό στέλεχος για να υποστηρίξει τον Αρχηγόν του επικαλέσθηκε ότι «ίδρυσε τον Ο.Γ.Α.». Μα, τι να πρωτοπεί κάποιος για τα επιτεύγματα του Σοφοκλή Βενιζέλου που είναι πάμπολλα και θα τολμήσω να τα καταγράψω – όσα γνωρίζω – αν και πιστεύω πως και εγώ θα τον αδικήσω:
Συμμετείχε στην Α’ Γραμμή και στους δύο Βαλκανικούς πολέμους εξελθών την Σχολής Ευελπίδων με τον βαθμό του Λοχίου – εθελοντής κατετάγη και ο αδελφός του Κυριάκος παρ’ ότι υπέφερε απ’ το πόδι του – και μάλιστα και τα δύο αδέλφια τα εξεπαίδευε και εγύμναζε προ ενάρξεως των πολέμων, ο συντοπίτης μας ανθυπολοχαγός τότε Ιωάν. Σ. Αλεξάκης, εις το 7ον Πεζικόν Σύνταγμα που έκτοτε συνεδέθησαν με στενήν φιλίαν.
Στον Α’ Παγκόσμιον Πόλεμον και επειδή αρχικώς ο Στρατός Εθνικής Αμύνης δεν είχε πυροβολικό, εζήτησε ο Σοφοκλής, και ανέλαβε Διοίκηση λόχου πεζικού στο 3ον Σύνταγμα της Μεραρχίας Σερρών.
• Ο Σοφοκλής, επίσης συμμετείχε στη μάχη του Σκρά ντί λέγκεν, ως λοχαγός διοικητής Μοίρας Πεδινού Πυροβολικού, και μάλιστα παρασημοφορήθηκε με το ανώτατο χρυσό Σερβικό μετάλλιο ανδρείας.
• Τον Ιούνιον του 1919 μετατέθηκε στη Σμύρνη, συμμετείχε στις επιχειρήσεις της Προύσας και μάλιστα η έγκυρη αγγλική εφημερίδα «Daily mail» σε φωτογραφία του μπροστά στα πυροβόλα, έγραφε «… ενώ ο πατέρας αγωνίζεται στη Δύση, ο γιός … μάχεται στην Ανατολή …, στην πρώτη γραμμή».
Την 28 Οκτωβρίου 1940 ευρισκόμενος στις Η.Π.Α. λόγω της δικτατορίας Μεταξά παρουσιάσθηκε στον Γενικό Πρόξενο της Ελλάδος και ζήτησε να ανακληθεί στην ενέργεια και να αναλάβει στρατιωτική υπηρεσία στο μέτωπον της Αλβανίας. Ο Ι. Μεταξάς για προσωπικούς – πολιτικούς του λόγους δεν έκανε δεκτή ούτε ανακοίνωσε την αίτηση του Σοφοκλή. Αργότερα, όμως επί κυβερνήσεως Ι. Τσουδερού ανεκλήθη από την εφεδρεία και τοποθετήθηκε στρατιωτικός ακόλουθος στις Η.Π.Α.
Το 1943 άμα τη αφίξει του στο Κάιρο κατέστειλε την ανταρσία των αξιωματικών και υπαξιωματικών του Ελληνικού Στρατού αλλά και ως υπουργός Ναυτικών κατέστειλε άλλες εξεγέρσεις κομμουνιστών, κυρίως της 2ας Ταξιαρχίας και το πραξικόπημα – στάση του Ναυτικού το 1943 ότε και ανέλαβε την πρωθυπουργίαν για να την αντιμετωπίσει. Είναι γνωστόν ότι οι Άγγλοι ειδοποίησαν ότι αν δεν κατέστειλλε το πραξικόπημα η Ελληνική Κυβέρνησης, θα εβούλιαζαν τον στόλο. Τα συγχαρητήρια των συμμάχων ήσαν εγκάρδια και απ’ τον ίδιον τον Τσώρτσιλ, στον οποίο ο Σοφοκλής Βενιζέλος εισηγήθηκε τη συμμετοχή του Ελληνικού Στρατού στις πολεμικές επιχειρήσεις της Ιταλίας (Ρίμινι κλπ), αίτημα που έγινε δεκτό.
• Το 1946 επικεφαλής αντιπροσωπείας επισκέφθηκε τις Η.Π.Α. και εξασφάλισε την παροχή βοήθειας, την παραχώρηση 100 πλοίων Liberty Victory, την πώληση των καπνών μας, της δωρεάν ενίσχυση μας με βαμβακερά προϊόντα κλπ.
Ο Σοφοκλής ως γνήσιος αντικομμουνιστής αντιμετώπισε με πάθος τους κομμουνιστοσυμμορίτες, ενώ με πρωτοβουλία του ανετέθη η αρχιστρατηγία στον Αλ. Παπάγο παρά τις αντιρρήσεις των Αμερικανών και του Λαϊκού Κόμματος, γι’ αυτό και την 19 Μαρτίου 1948 στην περιοχή Ρεθύμνου (Μπάμπαλη Χάνι – Νιο Χωριό) δέχθηκε επίθεση με καταιγιστικά πυρά κομμουνιστοσυμμορίτων και διεσώθη ως εκ θαύματος απ’ την ηρωική επέμβαση των ανδρών της ασφαλείας του, επικεφαλής της οποίας ήτο ο καπετάν Γιάννης Μπαντουβάς. Μέλη της ίδιας ασφαλείας του τραυματίστηκαν. Δυστυχώς την ίδια τύχη δεν είχε ο υπουργός Δικαιοσύνης (κόμμα Φιλελευθέρων) Χρήστος Λαδάς που δολοφονήθηκε έξω απ’ την εκκλησία Αγίου Γεωργίου Καρύτση την 1η Μαΐου 1948.
Ο ίδιος, ως πρωθυπουργός, αποκατέστησε τις σχέσεις της Ελλάδας με την Ιταλία, την Τουρκία και τη Γιουγκοσλαβία και διευθέτησε το θέμα επανόδου στη χώρα των παιδιών του παιδομαζώματος, ενώ αποφάσισε την αποστολή τμήματος του Ελληνικού Στρατού στην Κορέα, ως μονάδας του Ο.Η.Ε. και το 1952 πέτυχε την είσοδο της Ελλάδας στο Βορειοατλαντικό Σύμφωνο (ΝΑΤΟ) και την εκλογή της Ελλάδας ως μη μόνιμου μέλους του συμβουλίου ασφαλείας Ο.Η.Ε. για πρώτη φορά. Ο Σοφοκλής Βενιζέλος υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής της αυτοδιάθεσης της Κύπρου και γι’ αυτό με φανατισμό καταδίκασε τις συνθήκες Λονδίνου και Ζυρίχης μέχρι τέλος, και συναντήθηκε με τον Νικ. Χρουτσώφ, στη Μόσχα, για να προωθήσει τα εθνικά μας προβλήματα και να του καταστήσει σαφές ότι η ΕΛΛΑΣ είναι σύμμαχος των Η.Π.Α. αλλά όχι και δορυφόρος.
Υπήρξε ο πρωτεργάτης – εμπνευστής της ενοποίησης των κομμάτων του κέντρου, πρώτος αμφισβήτησε το εκλογικό αποτέλεσμα του 1961 ως νόθον (βία και νοθεία), χαρακτήρισε την κυβέρνηση παράνομη και εισηγήθηκε να λογοδοτήσει η υπηρεσιακή κυβέρνηση ενώπιον του Ειδικού Δικαστηρίου. Έτσι άρχισε ο ανένδοτος αγώνας.
Ακόμη και το 1963 με την διπλωματική του μαεστρία κατάφερε – Αντιπρόεδρος και Υπουργός Εξωτερικών τότε – να θέσει υπό ενιαία διοίκηση τις δυνάμεις των εγγυητριών χωρών της ανεξαρτησίας της Κύπρου (ΕΛ.ΔΥ.Κ. - ΤΟΥΡ.ΔΥ.Κ. και τις αγγλικές βάσεις) ώστε να αποσοβηθεί η σύρραξη μεταξύ των στρατιωτικών αυτών τμημάτων και η ολοκληρωτική σύγκρουση Ελλάδος – Τουρκίας.
Ο Σοφοκλής Βενιζέλος αναγνωρίζετο από εχθρούς και φίλους (και φίλους μάλιστα είχε πολλούς, αξιόλογους, φανατικούς, πιστούς γιατί ήτο μπεσαλής …). Αρκεί ένα περιστατικό: Το 1963 υπηρετούσα ως υπολοχαγός πεζικού στην Σχολή Ευελπίδων όπου Διοικητής του Τάγματος Ευελπίδων ήτο ο Αντ/ρχης Ιωάν. Ντάβος, ο οποίος στην μεταπολίτευση επί Κ. Καραμανλή ανήλθε στο ύπατο στρατιωτικό αξίωμα του Αρχηγού των Ενόπλων Δυνάμεων. Τα ξημερώματα της 07 Φεβρουαρίου 1963 ξύπνησα – διέμενα στην πλατεία Κάνιγγος – από τους εφημεριδοπώλες που με έκτακτα παραρτήματα ανήγγειλλαν τον θάνατον του ιδρυτού της Ένωσης Κέντρου, εξήλθα του διαμερίσματός μου και προσπαθούσα να πληροφορηθώ τα όσα είχαν συμβεί, από τις εφημερίδες και τα «πηγαδάκια» των «πάντα ενημερωμένων». Έτσι καθυστέρησα να μεταβώ στην Σχολή Ευελπίδων και απουσίασα απ’ την αναφορά του Λόχου μου. Κατόπιν τούτου οι συνάδελφοί με αναζήτησαν για να «… παρουσιασθώ στον Ντάβο …» που με αναζητούσε, υποθέτοντας ότι θα με τιμωρούσε για την πρωινή μου απουσία. Έμεινα έκπληκτος διότι παρά τις υποθέσεις μου ο Ι. Ντάβος με συλλυπήθηκε εγκαρδίως για την αδόκητη απώλεια του Σοφοκλή Βενιζέλου και μου εκμυστηρεύθηκε τις ανησυχίες του για τις πολιτικές εξελίξεις και για την πορεία των εθνικών μας θεμάτων – Κυπριακού – χωρίς τον τιμονιέρη Σοφοκλή Βενιζέλο.
Έχω την γνώμη πως ένας τόσο πολύ ανιδιοτελής πατριώτης δεν αξίζει της λησμονιάς αλλά απεναντίας πρέπει να υπενθυμίζεται σαν παράδειγμα προς μίμηση. Και επειδή σε πολλές εκλογικές αναμετρήσεις αντιπροσώπευσε και τον νομό μας τον νομό Ηρακλείου, ως υποψήφιος βουλευτής, προτείνω στον Δήμο ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ όπως σε αναγνώριση της προσφοράς του στην Πατρίδα να στήσει ορειχάλκινη προτομή πλησίον του μεγάλου πατρός του.
*Ο Ιωάννης Αλ. Αλεξάκης είναι επίτιμος Αντιστράτηγος
