Της Ευγενίας Π. Τσατσάκη

«-Δεν την αγαπάς λοιπόν την πατρίδα; ρώτησε εκείνη.

-Την κατοικώ.

-Για να μπορείς καλύτερα να την κατηγορείς.

-Θέλεις λοιπόν να περιοριστώ στην ετυμηγορία της Ευρώπης γι’ αυτήν; Ρώτησε ο λόρδος Χάρρυ.

-Τι λένε εκεί για μας1;»

Δε λένε, αποφάσισαν. Κατά τον ίδιο μεσαιωνικό τρόπο του κατακερματισμού. Άνθρωποι στη θάλασσα, άνθρωποι που τρέχουν να γλυτώσουν τη ζωή τους, επειδή η Ευρώπη (Γερμανία, Αγγλία, Γαλλία) φτιάχνει πολιτισμό πουλώντας θάνατο: στην Ελλάδα μνημόνια ανάπτυξης, στη Συρία χημικά όπλα. Μετά κλείνει τις πόρτες της σε όσους έχουν το δικαίωμα να προστατεύσουν τη ζωή τους και αυτή των παιδιών τους. Η Ευρώπη των λαών, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, του πολιτισμού.

Πέρυσι, τέτοιο καιρό, η Ευρώπη με τις Η.Π.Α. αυτοχειροκροτούνταν. Τάχα κατάφεραν να αφοπλίσουν τον Άσαντ. Υδρόλυσαν (;) στη Μεσόγειο στο ίδιο μας το σπίτι, τα χημικά όπλα που οι ίδιοι κατασκεύασαν. Φέτος η γενοκτονία των λαών συνεχίζεται… Τρέχουν, πλέουν, πνίγονται. Στη Μεσόγειο. Στο λίκνο του πολιτισμού, των πολιτισμών. Η γεωγραφία της φρίκης.

Σε μια σταγόνα χωροχρόνου προσπαθώ να χωρέσω τον πόνο και την απελπισία τους. Την ελπίδα που τους κοροϊδεύει. Φαντάζομαι μέσα σε μια νύχτα να αφήσω την εστία μου, τον τόπο μου, ό, τι αγκάλιαζε το μάτι κι η καρδιά μου, ό, τι ανάστησε η ανάσα μου. Κυνηγημένη. Επειδή με δηλητηριάζουν με όπλα χημικά, με σκοτώνουν. Επειδή κάποιοι ξαναμοιράζουν τον κόσμο. Δεν το αντέχω.

«-Δεν είναι ανάγκη να ανησυχείς καθόλου. Οι συμπατριώτες μας δεν μπορούν ποτέ να γνωρίσουν μιαν αλληγορία.

-Είναι πρακτικοί άνθρωποι.

-Είναι περισσότερο πονηροί παρά πρακτικοί. Όταν κάνουν τον ισολογισμό στα κατάστιχά τους, εξισώνουν τη βλακεία με τα λεπτά τους και τις αμαρτίες τους με την υποκρισία. [...]

-Έχω πίστη για τη φυλή μας, φώναξε.

-Ναι, αποδείχνει πως ζει ακόμα η κερδοσκοπία2.»

Πτυχία, σπουδές και μάλιστα ανθρωπιστικές. Σπουδάζουμε τον άνθρωπο. Να συμπεριληφθεί στην επιστήμη η τωρινή αξία της ανθρώπινης ζωής. Ακαδημαϊκοί: πως μεταφράζεται η έννοια στην κοινωνία; Ποιο το στίγμα στην καθημερινότητα; Ποιο είναι το αποτέλεσμα στην καμπύλη της ανθρωπιάς; Μέτρα τα μη μετρήσιμα και θα δεις πως χάνεις εσένα. Κάθε μέρα στη γυάλινη συνήθειά σου, την άχρωμη, την άοσμη. Στους εγωιστικούς σου στόχους παραδίδεις άνευ όρων εσένα στους «άλλους», εκείνους τους μισανθρώπους.

Θα σε ξανάβρω στα εκλογικά κέντρα 20 του Σεπτέμβρη να ψηφάς, να νομίζεις πως αυτή η μοναδική πολιτική πράξη που σου έχουν επιτρέψει να ασκείς, θα μετρήσει. Να ψηφάς και να ονειρεύεσαι ηλίθια, θανάσιμα ηλίθια πως θα ξημερώσει το αύριο που λαχταράς. Όπως εγώ… Να ευγνωμονείς αυτούς που σε πρόδωσαν, αυτούς που σε πόνεσαν. Εκείνους που σου έδωσαν βήμα να πεις το μεγάλο σου ΝΑΙ και το ακόμα μεγαλύτερό σου ΟΧΙ. Έτσι τουλάχιστον θεωρούν, ότι εκείνοι σου έδωσαν βήμα. Μα αυτό το ξέρεις χρόνια τώρα. Δεν έχεις ανάγκη να σου δώσουν τίποτα, επειδή το δίκιο σου το παίρνεις μόνος σου. Δεν έχεις ανάγκη να υποταχτείς ούτε σε αυτούς, ούτε σε κανέναν. Δεν σου επέτρεψαν ούτε αυτοί να έχεις ανάγκες. Και κατάλαβες ένα πράγμα: ότι παρόλα αυτά είσαι δυνατός. Μπορείς ακόμα να αρθρώνεις το «ΟΧΙ».

Το «όχι» μου δεν έχει επεξηγήσεις, διευκρινίσεις, υποσημειώσεις ή συμπληρώσεις. Δεν έχει ανάγκη να οριστεί και να προσδιοριστεί. Το «όχι» μου δεν εξαντλήθηκε και δεν γεννήθηκε σε ένα δημοψήφισμα. Το «όχι» μου ανδρώνεται μέρα τη μέρα, τρέφεται από την κάθε μέρα μου, από όλα αυτά που με λιγοστεύουν ως άνθρωπο, από το είναι μου. Το «όχι» μου δεν αραίωσε στο «ναι». Κι ο τόπος μου χτυπάει στα μηλίγγια μου πάλλοντας το «όχι». Κανείς, μα κανείς θνητός, ημίθεος, θεός δε μπορεί να με γελάσει, να μου κλέψει αυτό το «όχι» γιατί αυτό το «όχι» με πάει στο «ναι» του Ανθρώπου. Και δεν υπάρχει καμία συμφωνία, καμία θεωρία, καμία απόφαση που θα με λυγίσει. Αποκηρύσσω οτιδήποτε και οποιονδήποτε βάλλει εναντίον του είδους μου. Αποκηρύσσω το «ο άνθρωπος για τον άνθρωπο λύκος.» Το ΟΧΙ μου προκρίνω ως ΝΟΜΟ και εσείς οι «άλλοι», οι υποσχέσεις, δημοκρατία και δικαιοσύνη κομίζοντες δεν μπορείτε να επιβληθείτε και δεν πρέπει «γιατί όπου δεν υπάρχει φως στους τρόπους του καθενός αλλά σκοτάδι, κανείς ποτέ δεν θα απολαύσει την τιμή που του αξίζει, ούτε η τυχόν πρέπουσα τιμωρία θα του επιβληθεί 3.»

Μα σας το υπόσχομαι θα σας φέρω στο φως. «Κανένας άνθρωπος στον κόσμο δεν είναι μόνος του ένα Νησί ακέραιο και ξεχωριστό. Ο κάθε άνθρωπος είναι ένα κομμάτι από την Ήπειρο, ένα κομμάτι από την απέραντη στεριά! Αν η θάλασσα πάρει μαζί της ένα σβώλο χώμα, η Ευρώπη λιγοστεύει, σα να ήταν ένα ακρωτήρι, ή σαν να ήταν ένας Πύργος φίλων σου ή δικός σου. Ο θάνατος του κάθε ανθρώπου με λιγοστεύει εμένα, γιατί είμαι δεμένος με ολάκερη την ανθρωπότητα. Γι’ αυτό, μη στέλνεις ποτέ να ρωτήσεις για ποιον χτυπάει η καμπάνα. Η καμπάνα χτυπάει για σένα4.» Η καμπάνα χτυπάει για εσάς τους ζητώντες την ψήφο μας και αποζητώντες μια φτιασιδωμένη αλήθεια να μας αποκοιμήσετε. Η καμπάνα χτυπάει για εσάς… και δεν χτυπάει χαρμόσυνα.

1. Όσκαρ Ουάιλντ,

Το πορτρέτο

του Ντόριαν Γκρέυ.

2. ό. π.

3.Πλάτων, Νόμοι

4. John Donne