Η εκλογική αναμέτρηση της 20ης Σεπτεμβρίου θα είναι η 26η από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, με πρώτη εξ αυτών την εκλογή της 31ης Μαρτίου 1946.
Από τις εκλογικές αναμετρήσεις της περιόδου 1946 - 2015:
•Πέντε κέρδισε ο Κων. Καραμανλής ως ηγέτης των κομμάτων ΕΡΕ (1956, 1958 και 1961) και Νέας Δημοκρατίας (1974 και 1977). Και στις πέντε περιπτώσεις οι κυβερνήσεις που σχηματίστηκαν μετά τις εκλογές ήταν μονοκομματικές.
•Τρεις κέρδισε ο Ανδρέας Παπανδρέου, ως ηγέτης του ΠΑΣΟΚ (1981, 1985 και 1993) και σχημάτισε επίσης μονοκομματικές κυβερνήσεις.
•Τρεις εκλογικές αναμετρήσεις κέρδισε και ο Κων. Μητσοτάκης (Ιούνιος 1989, Νοέμβριος 1989 και Απρίλιος 1990).
•Στις δύο πρώτες όμως (Ιούνιος 1989 και Νοέμβριος 1989) το κόμμα του δεν μπόρεσε να συγκεντρώσει την απόλυτη πλειοψηφία και στην πρώτη περίπτωση σχηματίστηκε κυβέρνηση συνεργασίας «ειδικού σκοπού» «Νέας Δημοκρατίας» και «Συνασπισμού της Αριστεράς» στην οποία μετείχε και το ΚΚΕ. Πρωθυπουργός της κυβέρνησης εκείνης ήταν ο Τζαννής Τζανετάκης. Ενώ μετά τις εκλογές του Νοεμβρίου 1989 σχηματίστηκε Οικουμενική Κυβέρνηση των κομμάτων ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και Συνασπισμού, με εξωκοινοβουλευτικό πρωθυπουργό τον καθηγητή Ξενοφώντα Ζολώτα.
•Αυτοδύναμη κυβέρνηση, αν και ισχνής πλειοψηφίας (152 έδρες), σχημάτισε ο Κων. Μητσοτάκης μετά τις εκλογές του Απριλίου 1990.
•Από δύο εκλογικές αναμετρήσεις κατά την περίοδο 1946 – 2015, κέρδισαν:
•Ο Γεώργιος Παπανδρέου, ως αρχηγός της Ενώσεως Κέντρου, το Νοέμβριο του 1963 και τον Φεβρουάριο του 1964. Στην πρώτη περίπτωση ο Γ. Παπανδρέου δεν μπόρεσε να αποκτήσει την απόλυτη πλειοψηφία. Το κόμμα του όμως ήλθε πρώτο και ο βασιλιάς Παύλος του έδωσε εντολή σχηματισμού κυβέρνησης και το δικαίωμα διάλυσης της Βουλής και προσφυγής εκ νέου στις κάλπες, με συνέπεια η Ε.Κ. να κερδίσει με μεγάλη διαφορά την εκλογή του Φεβρουαρίου 1964.
•Ο Κώστας Σημίτης ως ηγέτης του ΠΑΣΟΚ κέρδισε την εκλογική μάχη του Σεπτεμβρίου 1996 και του Απριλίου 2000 και σχημάτισε και στις δύο περιπτώσεις αυτοδύναμες κυβερνήσεις.
•Ο Κώστας Καραμανλής ως ηγέτης της ΝΔ κέρδισε την εκλογική μάχη του Μαρτίου 2004 και Σεπτεμβρίου 2007 και σχημάτισε και αυτός αυτοδύναμες κυβερνήσεις και στις δύο περιπτώσεις.
•Δύο εκλογικές αναμετρήσεις, με σχετική όμως πλειοψηφία, κέρδισε και ο Αντώνης Σαμαράς, ως αρχηγός της ΝΔ (Μάιος 2012 και Ιούνιος 2012). Μετά την εκλογή της 6ης Μαΐου όμως δεν κατέστη δυνατός ο σχηματισμός κυβέρνησης και η χώρα οδηγήθηκε σε νέες εκλογές την 17η Ιουνίου 2012, μετά τις οποίες σχηματίστηκε κυβέρνηση συνεργασίας ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜ.ΑΡ αρχικά και μετά μόνο μεταξύ ΝΔ και ΠΑΣΟΚ με πρωθυπουργό τον Αντώνη Σαμαρά από την 21η Ιουνίου 2012.
Το ρεκόρ
σε ποσοστά
•Το υψηλότερο ποσοστό σε ψήφους της περιόδου 1946 - 2015 πέτυχε η Ενωμένη Παράταξη Εθνικοφρόνων (55,12%) στις εκλογές της 31ης Μαρτίου το 1946. Η ΕΠΕ ήταν συνασπισμός κομμάτων, με επικεφαλής το Λαϊκό Κόμμα, αρχηγός του οποίου ήταν ο Κων. Τσαλδάρης, ο οποίος έγινε πρωθυπουργός. Η ΕΠΕ εξασφάλισε 206 από τις 353 έδρες. Από τις 206 έδρες, οι 156 ανήκαν στο Λαϊκό Κόμμα.
•Ενιαίο κόμμα που εξασφάλισε το υψηλότερο ποσοστό σε ψήφους υπήρξε η ΝΔ υπό τον Κων. Καραμανλή στις εκλογές της 17ης Νοεμβρίου 1974 (54,37%).
•Ακολουθούν, ανάλογα με το ύψος του ποσοστού επιτυχίας τους:
•Η Ένωση Κέντρου, υπό την ηγεσία του Γεωργίου Παπανδρέου, με ποσοστό 52,72%, στις εκλογές της 16ης Φεβρουαρίου 1964.
•Η ΕΡΕ, υπό την αρχηγία του Κων. Καραμανλή, με ποσοστό 50,80%, στις εκλογές της 29ης Οκτωβρίου 1961, οι οποίες όμως καταγγέλθηκαν από τους αντίπαλους του κόμματος αυτού ως εκλογές «βίας και νοθείας».
•Ο Ελληνικός Συναγερμός με αρχηγό τον Αλέξανδρο Παπάγο, με ποσοστό 49,22%, στις εκλογές της 16ης Νοεμβρίου 1952.
•Η Δημοκρατική Ένωσις (συνασπισμός κομμάτων υπό την ηγεσία του Γ. Παπανδρέου, ποσοστό 48,15%) στις εκλογές της 19ης Φεβρουαρίου 1956.
•Το ΠΑΣΟΚ, με αρχηγό τον Ανδρέα Παπανδρέου (ποσοστό 48,06%) στις εκλογές της 18ης Οκτωβρίου 1981.
•Η ΝΔ, υπό την ηγεσία του Κων. Μητσοτάκη, με ποσοστό 46,89% στις εκλογές της 8ης Απριλίου 1990.
Τα χαρακτηριστικά των εκλογών
Κάθε εκλογική αναμέτρηση από τις 25 που διεξήχθησαν μεταξύ Μαρτίου 1946 και Ιανουαρίου 2015 περνάει στην πολιτική ιστορία της χώρας όχι μόνο για το αποτέλεσμά της, αλλά και για ορισμένα άλλα στοιχεία που τη χαρακτηρίζουν. Έτσι:
•Οι εκλογές του 1946, εκτός του ότι είναι οι πρώτες μετά τον πόλεμο είναι και οι πρώτες μετά πάροδο δεκαετίας. Οι προηγούμενες είχαν διεξαχθεί την 26η Ιανουαρίου 1936.
Επειδή όμως στις εκλογές του 1936 κανένα κόμμα δεν εξασφάλισε την απόλυτη πλειοψηφία, συνέχισε να παραμένει στην εξουσία η υπηρεσιακή κυβέρνηση Δεμερτζή που είχε διενεργήσει τις εκλογές του Ιανουαρίου 1936. Στις 13 Απριλίου 1936 όμως πέθανε ο Δεμερτζής και ο βασιλιάς Γεώργιος Β΄ έδωσε εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον αρχηγό του κόμματος των Ελευθεροφρόνων Ιω. Μεταξά, παρότι διέθετε στη Βουλή 7 έδρες μόνο. Παραδόξως, ο Μεταξάς πήρε ψήφο εμπιστοσύνης και στις 4 Αυγούστου 1936 διέλυσε τη Βουλή και επέβαλε δικτατορία.
Οι εκλογές, κατά συνέπεια, της 31ης Μαρτίου 1946, ήταν οι πρώτες μετά την κήρυξη της δικτατορίας Μεταξά.
Ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά των εκλογών του 1946 είναι ότι δεν μετείχε σ’ αυτές το ΚΚΕ, έχοντας λάβει ήδη την απόφαση, σε μυστική συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του, για εξέγερση. Η μη συμμετοχή του ΚΚΕ στις εκλογές εκείνες θεωρήθηκε μεγάλο λάθος και από το ίδιο το κόμμα, μετά την ήττα του στον εμφύλιο.
Άλλο χαρακτηριστικό είναι η επίθεση κατά του Τμήματος Χωροφυλακής, του Λιτόχωρου Πιερίας, μιας ομάδας ενόπλων κομμουνιστών, τα ξημερώματα της ημέρας των εκλογών (31 Μαρτίου 1946). Η επίθεση αυτή θεωρείται συμβολικά ως απαρχή της εμφύλιας σύγκρουσης που έληξε στο Γράμμο και στο Βίτσι με την ήττα του ΚΚΕ, τον Αύγουστο του 1949.
Χαρακτηριστικό των εκλογών της 5ης Μαρτίου 1950 και της 9ης Σεπτεμβρίου 1951 είναι ότι και στις δυο την πρώτη θέση κατέλαβαν δεξιά κόμματα (το Λαϊκό το 1950 και ο Ελληνικός Συναγερμός το 1951), αλλά επειδή δεν διέθεταν την απόλυτη πλειοψηφία, οι κυβερνήσεις που σχηματίστηκαν ήταν κεντρογενείς, με την πρωθυπουργία να ασκείται κατά διαστήματα από τον Σοφοκλή Βενιζέλο και τον Νικόλαο Πλαστήρα.
Η κυριαρχία
του Καραμανλή
Αν οι εκλογές του 1946, 1950 και 1951 διεξήχθησαν με το σύστημα της απλής αναλογικής, αυτές της 16ης Νοεμβρίου 1952 έγιναν με το πλειοψηφικό σύστημα, γεγονός που επέτρεψε στον Ελληνικό Συναγερμό του Αλέξ. Παπάγου, με ποσοστό 49,22% να κυριαρχήσει στο Κοινοβούλιο, εκλέγοντας 247 από τις 300 έδρες και να θέσει έτσι τα θεμέλια για την επικράτηση, επί 11 χρόνια, της κεντροδεξιάς, που μετά το θάνατο του Παπάγου, την 4η Οκτωβρίου 1955, είχε ως ηγέτη της τον Κων. Καραμανλή.
Οι πρώτες εκλογές που ανέδειξαν νικητή τον Κων. Καραμανλή ήταν της 19ης Φεβρουαρίου 1956. Σ’ αυτές το κόμμα του (ΕΡΕ) έλαβε 26.000 ψήφους λιγότερες από τη Δημοκρατική Ένωση (συνασπισμός Κομμάτων Φιλελευθέρων, ΦΔΕ, ΕΠΕΚ, Λαϊκού και ΕΔΑ). Σε ποσοστό, η ΕΡΕ πήρε 47,38% και η Δ.Ε 48,15%. Η ΕΡΕ όμως εξέλεξε περισσότερες έδρες (165, έναντι 139 της ΔΕ), λόγω του «τριφασικού» εκλογικού συστήματος (πλειοψηφικό για ορισμένες περιφέρειες, ενισχυμένο αναλογικό για άλλες και αναλογικό για τις υπόλοιπες). Έτσι η κυβέρνηση Καρμανλή που σχηματίστηκε το 1956 ήταν αυτοδύναμη.
Χαρακτηριστικό των εκλογών της 11ης Μαΐου του 1958 ήταν ότι διενεργήθηκαν μετά την απώλεια της πλειοψηφίας που διέθετε ο Κων. Καραμανλής, λόγω της αποχώρησης από την ΕΡΕ 15 βουλευτών του, μεταξύ των οποίων και κορυφαίοι υπουργοί του όπως οι Γ. Ράλλης και Π. Παπαληγούρας.
Αιτία της διαφωνίας προβλήθηκε ότι ήταν ο εκλογικό νόμος. Η πραγματικό-τητα όμως ήταν ότι τα Ανάκτορα επεδίωκαν να απαλλαγούν του Καραμανλή. Αλλο χαρακτηριστικό των εκλογών του 1958, κατά τις οποίες πλειοψήφισε η ΕΡΕ με 41,16% και 171 έδρες, ήταν ότι η ΕΔΑ (Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά) ήλθε δεύτερο κόμμα (με ποσοστό 24,42% και 79 έδρες και το κόμμα των Φιλελευθέρων (υπό τους Γ. Παπανδρέου και Σοφοκλή Βενιζέλο) τρίτο με 20,67% και 36 έδρες.
Οι τελευταίες εκλογές πριν την δικτατορία
Μετά τις εκλογές του 1961 η Ένωση Κέντρου (δεύτερο κόμμα, με ποσοστό 33,66% και 100 έδρες), μπόρεσε να κλονίσει την ισχυρή κυβέρνηση της ΕΡΕ υπό τον Κων. Καραμανλή, με την έναρξη μιας εκστρατείας, εντός και εκτός του Κοινοβουλίου, που απεκλήθη «ανένδοτος αγώνας» και απέβλεπε στην αμφισβήτηση του υπέρ της ΕΡΕ εκλογικού αποτελέσματος.
Ο «ανένδοτος αγώνας» συσπείρωσε πέριξ της Ένωσης Κέντρου όλα τα αντιδεξιά στοιχεία του αστικού κόσμου και στις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου του 1963 (ο Καραμανλής παραιτήθηκε τον Ιούνιο του 1963 γιατί διαφώνησε με το ταξίδι του βασιλικού ζεύγους στο Λονδίνο) απετέλεσε την κύρια αιτία της νίκης της κεντρώας παράταξης, με σχετική όμως πλειοψηφία (138 έδρες, έναντι 132 εδρών της ΕΡΕ). Η πλειοψηφία αυτή έγινε απόλυτη (171 έδρες) τρεις μήνες μετά, στις εκλογές της 16ης Φεβρουαρίου 1964, δέκα ημέρες πριν από την διεξαγωγή των οποίων πέθανε ο υπαρχηγός της ΕΚ Σοφοκλής Βενιζέλος.
Η απώλεια του τελευταίου υπήρξε μοιραία για τον τόπο. Κατά την άποψη έγκυρων πολιτικών και ιστορικών προσωπικοτήτων, αν ο Βενιζέλος βρισκόταν εν ζωή το 1965, δεν θα συνέβαινε η κρίση του Ιουλίου του έτους εκείνου και δεν θα ακολουθούσαν τα δραματικά γεγονότα που οδήγησαν στη δικτατορία του 1967, δεδομένων των ικανοτήτων του να εκτονώνει τις κρίσεις και να συμβιβάζει τους θεωρούμενους ασυμβίβαστους αντιπάλους.
Η μεταπολίτευση
Η επιβολή της δικτατορίας το 1967 έθεσε την πολιτική ζωή της χώρας στον γύψο μέχρι το 1974, όταν η σκληρότερη μορφή της (διακυβέρνηση Ιωαννίδη) κατέρρευσε υπό το βάρος των εγκληματικών λαθών της στην Κύπρο. Έτσι οι εκλογές της 17ης Νοεμβρίου 1974 δεν ήταν μόνο οι πρώτες μετά από δέκα χρόνια, αλλά και εκείνες που άνοιξαν το δρόμο σε μια νέου τύπου Δημοκρατία, χωρίς βασιλεία (βάσει δημοψηφίσματος που διεξήχθη στις 8 Δεκεμβρίου 1974), χωρίς περιοριστικά μέτρα αστυνομικού τύπου και με νομιμοποιημένο το ΚΚΕ, 27 χρόνια μετά την εκτός νόμου κήρυξή του (1947).
Χαρακτηριστικό των επόμενων των εκλογών της 20ης Νοεμβρίου 1977 υπήρξε η πτώση της δύναμης της ΝΔ κατά 12,5 μονάδες, εντός τριών ετών (από 54,37% το 1974 σε 41,84% το 1977).
Η πτώση της ΝΔ οφείλονταν σε δύο κυρίως λόγους: Πρώτον, στο ότι το 1974, η ΝΔ υπερψηφίστηκε, λόγω της εμποστοσύνης που ενέπνεε ο Κων. Καραμανλής, ως ο καταλληλότερος μετά την επταετή δικτατορία, για να οδηγήσει τη χώρα στην ομαλότητα, από ευρύτερα και διαφόρων πολιτικών αποχρώσεων τμήματα του λαού (είναι οι εκλογές που ο Μίκης Θεοδωράκης έθεσε το υπέρ του Κων. Καραμανλή δίλημμα «Καραμανλής ή τανκς»). Τώρα, το 1977, ο κίνδυνος επανόδου στη δικτατορία είχε παρέλθει και οι ψηφοφόροι δεν διακατέχονταν από τους φόβους που τους βασάνιζαν στις παραμονές των εκλογών του 1974. Και δεύτερον, στο ότι ο Καραμανλής, το 1977 έχασε το μεγαλύτερο μέρος των οπαδών του που ήταν υπέρ της βασιλείας, οι οποίοι υπό την ηγεσία των Σπ. Θεοτόκη και Στ. Στεφανόπουλου κατήλθαν στις εκλογές εκείνες ως Εθνική Παράταξη και έλαβαν 6,82%. Από τους δύο όμως ηγέτες της εξελέγη μόνο ο Σπύρος Θεοτόκης, με τέσσερις ακόμη βουλευτές, από τους οποίους τρεις αποσκίρτησαν αργότερα και ψήφισαν, το 1980, τον Καραμανλή, ως Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Η άνοδος του ΠΑΣΟΚ
Άλλο χαρακτηριστικό των εκλογών του 1977 υπήρξε η άνοδος του ΠΑΣΟΚ κατά 11,76 μονάδες σε σχέση με το εκλογικό αποτέλεσμα του 1974 και η ανάδειξή του σε αξιωματική αντιπολίτευση, με ποσοστό 25,34%, από το 13,58% των εκλογών του 1974. Στις εκλογές του 1977, η ΕΔΗΚ (από το 20,42% του 1974 που έλαβε ως ΕΚ-ΝΔ έπεσε στο 11,95%).
Χαρακτηριστικό των επόμενων εκλογών, της 18ης Οκτωβρίου 1981 υπήρξε το εντός τετραετίας ανοδικό άλμα του ΠΑΣΟΚ, κατά 22,73 μονάδες (48,06%), σε σχέση με το αποτέλεσμα των εκλογών της 20ης Νοεμβρίου 1977, γεγονός που οφείλεται αφ’ ενός στη συσπείρωση πέριξ αυτού όλων των κεντρώων και κεντροαριστερών δυνάμεων και αφ’ ετέρου στη μετακίνηση σ’ αυτό των στρωμάτων εκείνων του λαού που από εκλογή σε εκλογή μετατίθενται από τη μία παράταξη στην άλλη, ακολουθώντας το πολιτικό ρεύμα της εποχής. Τρίτος λόγος της επιτυχίας του ΠΑΣΟΚ, το 1981, είναι η στροφή προς αυτό των νέων ψηφοφόρων, δεδομένου ότι ο Ανδρέας Παπανδρέου αποτελούσε τότε τον πολιτικό που αμφισβητούσε τον παλιό πολιτικό κόσμο και ευαγγελιζόταν καινοτομίες, στον κοινωνικό τομέα κυρίως, που συγκινούσαν ευρύτερες μάζες του λαού και περισσότερο τους νέους.
Πτώση και επάνοδος του ΠΑΣΟΚ
Η σχετική αδυναμία του ΠΑΣΟΚ να υλοποιήσει μέρος των οραμάτων που το ίδιο καλλιέργησε και η οικονομική κρίση κατά την πρώτη τετραετία του, οδήγησαν σε πτώση της εκλογικής του δύναμης το 1985 κατά 2,25 μονάδες. Ενώ τα σκάνδαλα των στελεχών του και κυρίως αυτό με τον Γ. Κοσκωτά, αλλά και η ασθένεια του Α. Παπανδρέου επέφεραν την περαιτέρω πτώση του ΠΑΣΟΚ και την ανάδειξή του σε δεύτερο κόμμα στις εκλογές της 18ης Ιουνίου 1989 και της 5ης Νοεμβρίου 1989 και σε αξιωματική αντιπολίτευση μετά τις εκλογές της 8ης Απριλίου 1990.
Η επάνοδος του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία τον Οκτώβριο του 1993 με το εντυπωσιακό ποσοστό του 46,88% και 170 έδρες οφείλεται στο εκλογικό σύστημα που είχε καταρτίσει η κυβέρνηση Μητσοτάκη (νόμος Κούβελα) προκειμένου να δίδεται η ευκαιρία στη χώρα να κυβερνάται από το κόμμα που λαμβάνει το υψηλότερο ποσοστό (είδος ενισχυμένης αναλογικής).
Αναφέρεται αυτό, διότι η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, λίγο πριν οδηγηθεί στην ήττα του 1989, επανέφερε το αναλογικό σύστημα με συνέπεια η ΝΔ του Κων. Μητσοτάκη, με το ίδιο περίπου ποσοστό που πήρε το ΠΑΣΟΚ το 1993 (46,19% το Νοέμβριο του 1989), να μην μπορέσει να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση, ενώ και το 1990 με ποσοστό όπως αυτό του ΠΑΣΟΚ το 1993 (46,89%) εξέλεξε 151 μόνο έδρες (απέκτησε άλλη μία μετά μερικές ημέρες με την προσχώρηση σ’ αυτήν του βουλευτή Κατσίκη της ΔΗ. ΑΝΑ).
Άλλο χαρακτηριστικό των εκλογών της 10ης Οκτωβρίου 1993 είναι ότι άνοιξαν το δρόμο για την εδραίωση του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία επί δεκάμιση χρόνια, από τα οποία τα οκτώ χρόνια είχε επικεφαλής του τον Κώστα Σημίτη, ο οποίος διεδέχθη στην πρωθυπουργία τον Ανδρέα Παπανδρέου, μετά την παραίτησή του για λόγους υγείας, την 15η Ιανουαρίου 1996.
Οι χρονικές
αποστάσεις
Μπορεί οι εκλογές να διεξάγονται κάθε τέσσερα χρόνια σύμφωνα με το Σύνταγμα, δύο όμως μόνο από τις 25 εκλογικές αναμετρήσεις της περιόδου 1946 - 2015 απείχαν τετραετία από τις προηγούμενες. Αυτές της 5ης Μαρτίου 1950 που απείχαν σχεδόν τετραετία από τις προηγούμενες εκλογές, της 31ης Μαρτίου 1946. Και αυτές της 18ης Ιουνίου 1989 που απείχαν 4 χρόνια και 16 ημέρες από τις προηγούμενες εκλογές της 2ας Ιουνίου 1985.
Οι εκλογές της 2ας Ιουνίου 1985 απείχαν από τις προηγούμενές τους, της 18ης Οκτωβρίου 1981 τρία χρόνια, 7 μήνες και 14 ημέρες.
Μικρότερης διάρκειας ήταν η απόσταση που χώριζε τις εκλογές της 17ης Ιουνίου 2012 από τις προηγούμενες της 6ης Μαίου 2012: Μόλις 42 ημέρες!
Ακολουθούν οι εκλογές της 5ης Νοεμβρίου 1989 οι οποίες απέχουν από τις προηγούμενες, της 18ης Ιουνίου 1989, τέσσερις μήνες και 17 ημέρες. Και οι εκλογές της 8ης Απριλίου του 1990 που απέχουν από τις προηγούμενές τους, της 5ης Νοεμβρίου 1989, πέντε μήνες και τρεις ημέρες.
Καλοκαιρινές
εκλογές
Οι εκλογές της 20ης Σεπτεμβρίου 2015 θα απέχουν 7 μήνες και 26 ημέρες από τις προηγούμενες εκλογές της 25ης Ιανουαρίου 2015.
Σεπτέμβριο μήνα έχουν γίνει οι εκλογές του 1951 (9 Σεπτεμβρίου), του 1996 (22 Σεπτεμβρίου) και του 2007 (16 Σεπτεμβρίου).
Εκλογές έχουν διεξαχθεί στην Ελλάδα και Αύγουστο. Είναι οι εκλογές της 8ης Αυγούστου 1910 όταν εξελέγη το πρώτον βουλευτής στην Αττικοβοιωτία, ο εκ της αυτονόμου Κρήτης προερχόμενος Ελευθέριος Βενιζέλος. Και της 19ης Αυγούστου του 1928, όταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος κέρδισε την εκλογική μάχη της ημέρας εκείνης, επικεφαλής του Κόμματος των Φιλελευθέρων οπότε και σχημάτισε την τετραετούς διάρκειας, κυβέρνησή του (οι επόμενες εκλογές έγιναν την 26η Σεπτεμβρίου 1932).
Το τέλος του δικομματισμού
Χαρακτηριστικό των εκλογών της 7ης Μαρτίου 2004 είναι η επάνοδος της ΝΔ στην εξουσία, με μια νέα γενιά πολιτικών που είχε επικεφαλής τον Κώστα Καραμανλή. Το ποσοστό της έφθασε το εντυπωσιακό 45,36%. Για να κατρακυλήσει όμως στις εκλογές της 16ης Σεπτεμβρίου 2007 στο 41,84% και να φθάσει στο 33,47% στις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου 2009 (πτώση 11,89 μονάδων σε πεντέμιση χρόνια!). Γεγονός που οφείλεται βέβαια στην οικονομική κρίση που ξέσπασε στο μέσο σχεδόν της πρώτης δεκαετίας του 21ου αιώνα και ταλανίζει και σήμερα τη χώρα και θα την ταλανίζει για πολλά χρόνια ακόμη, δυστυχώς.
Η εκδήλωση της οικονομικής κρίσης ξανάφερε το ΠΑΣΟΚ (υπό τον Γ. Παπανδρέου), στην εξουσία το 2009, με ποσοστό 43,92% και η επιδείνωσή της το συνέτριψε κυριολεκτικά σχεδόν, μετά τρία χρόνια, ρίχνοντάς το (υπό την ηγεσία του Ευάγ. Βενιζέλου) κατά τις εκλογές της 17ης Ιουνίου 2012, στο 12,28%. Κάτω δηλαδή και από το ποσοστό που πέτυχε λίγο μετά την ίδρυσή του, στις εκλογές του 1974 (13,58%).
Πριν από τις εκλογές της 17ης Ιουνίου 2012 διεξήχθη άλλη εκλογική αναμέτρηση, την 6η Μαΐου 2012, μετά την οποία όμως δεν κατέστη δυνατός ο σχηματισμός κυβέρνησης και η Βουλή που λειτούργησε μόνο τρεις ημέρες, διαλύθηκε και προκηρύχτηκαν νέες εκλογές (αυτές του Ιουνίου 2012).
Στις εκλογές της 6ης Μαΐου 2012 πρώτο κόμμα ήλθε η ΝΔ με 18,85% και 108 έδρες, δεύτερο ο ΣΥΡΙΖΑ με 16,78% και 52 έδρες, τρίτο το ΠΑΣΟΚ, με 13,18% και 41 έδρες.
Στις εκλογές της 17ης Ιουνίου 2012 ήλθε μεν πρώτο κόμμα η ΝΔ, αλλά με πολύ χαμηλό ποσοστό (29,66%), γεγονός που σήμαινε (σε συνδυασμό και με το χαμηλό ποσοστό του ΠΑΣΟΚ) την κατάρρευση του δικομματισμού και την άνοδο της ευρύτερης αριστεράς (ΣΥΡΙΖΑ 26,89%).
Το φαινόμενο αυτό επιβεβαιώθηκε στις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου 2015, με τον ΣΥΡΙΖΑ να εξασφαλίζει ποσοστό 36,38%, έναντι 27,81% της ΝΔ και 4,66% του ΠΑΣΟΚ.
Χαρακτηριστικά των εκλογών του Μαΐου και Ιουνίου 2012 και των εκλογών Ιανουαρίου 2015, είναι η πολυδιάσπαση των πολιτικών δυνάμεων, με την είσοδο στη Βουλή νέων κομμάτων (ΠΟΤΑΜΙ και ΑΝ.ΕΛ και του φασιστικού Χρυσή Αυγή).
*Ο Τίτος Ιωαν. Αθανασιάδης είναι δημοσιογράφος
