Σε κάθε ανακοίνωση για την ανεργία στη χώρα μας τονίζεται ότι η ανεργία των νέων (της ομάδας ηλικιών 15-24 ετών) έχει εκτοξευθεί στα ύψη εξαιτίας των μέτρων των Μνημονίων, δηλαδή της σκληρότερης εκδοχής της δημοσιονομικής πειθαρχίας που έχει επιβάλει η Γερμανία σε όλα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. Δεν είναι, όμως, μόνο οι νέοι της χώρας μας τα θύματα της πολιτικής αυτής.
Το ίδιο ισχύει και για τους νέους των άλλων νότιων κρατών-πρώτων μελών της Ε.Ε (Ε.Ε.15). Επιπλέον, εξαιτίας της ανεργίας, υπάρχει μετανάστευση προσοντούχων νέων από τα κράτη αυτά προς άλλα κράτη-μέλη της Ε.Ε., τις Η.Π.Α., τον Καναδά, την Αυστραλία και άλλες χώρες. Ταυτόχρονα, στα νότια κράτη υπάρχει μεγάλη μείωση της ομάδας αυτής ηλικιών του πληθυσμού λόγω του οξύτερου δημογραφικού προβλήματος, δηλαδή της μείωσης των γεννήσεων που αντιμετωπίζουν. Η μείωση αυτή στη χώρα μας επιδεινώθηκε λόγω των μέτρων των Μνημονίων.
Στο άρθρο αυτό εξετάζουμε τις εξελίξεις στον πληθυσμό και στο εργατικό δυναμικό της ομάδας ηλικιών 15-24 ετών στα 4 νότια κράτη-πρώτα μέλη της Ε.Ε. (Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία και Πορτογαλία, ομαδοποιημένα ως ΝΟΤΙΑ) σε σχέση με εκείνες στα υπόλοιπα 11 (Βέλγιο, Δανία, Γερμανία, Ιρλανδία, Γαλλία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Αυστρία, Φινλανδία, Σουηδία και Ηνωμένο Βασίλειο, ομαδοποιημένα ως ΒΟΡΕΙΑ). Τα στοιχεία που χρησιμοποιούμε είναι από τη βάση δεδομένων της Στατιστικής Υπηρεσίας της Ε.Ε., της Eurostat.
Στο πρώτο μέρος του Πίνακα δίνουμε τον πληθυσμό, το εργατικό δυναμικό και τους άνεργους της ομάδας ηλικιών 15-24 ετών σε χιλιάδες καθώς και το ποσοστό που ο πληθυσμός της ομάδας ηλικιών 15-24 ετών αντιπροσωπεύει στο συνολικό πληθυσμό και οι άνεργοι της ίδιας ομάδας ηλικιών στο εργατικό δυναμικό των ΝΌΤΙΩΝ κρατών τα έτη 2009 και 2014 και την ποσοστιαία μεταβολή τους το 2014 σε σχέση με το 2009. Στο δεύτερο μέρος του Πίνακα δίνονται τα αντίστοιχα στοιχεία των ΒΟΡΕΙΩΝ κρατών.
Από τη σύγκριση της 3ης στήλης του πρώτου μέρους του Πίνακα με την ίδια στήλη του δεύτερου μέρους του φαίνεται ότι το στην ομάδα ηλικιών 15-24 ετών το 2014 σε σχέση με το 2009:
Ο πληθυσμός των ΝΟΤΙΩΝ κρατών σημείωσε διπλάσια μείωση και το ποσοστό που αυτός αντιπροσωπεύει στο συνολικό πληθυσμό 1,5 φορά μεγαλύτερη μείωση από τις αντίστοιχες μειώσεις στα ΒΟΡΕΙΑ κράτη. Η διαφορά αυτή οφείλεται στους λόγους που προαναφέρθηκαν που είναι εντονότεροι στα ΝΟΤΙΑ απʼ ό, τα στα ΒΟΡΕΙΑ κράτη.
Το εργατικό δυναμικό των ΝΟΤΙΩΝ κρατών σημείωσε υπερδιπλάσια μείωση σε σχέση με εκείνο των ΒΟΡΕΙΩΝ. Η μεγαλύτερη αυτή μείωση οφείλεται, ανάμεσα στα άλλα, και στη μετανάστευση προσοντούχων νέων, όπως προαναφέρθηκε.
Ο αριθμός των ανέργων στα ΝΟΤΙΑ κράτη σημείωσε μεγάλη αύξηση και το ποσοστό τους υπερδιπλάσια, ενώ, αντίθετα στα ΒΟΡΕΙΑ κράτη μειώθηκε σημαντικά ο αριθμός των ανέργων της ομάδας αυτής ηλικιών καθώς και το ποσοστό της ανεργίας τους.
Από τις παραπάνω συγκρίσεις στις εξελίξεις στον πληθυσμό και στο εργατικό δυναμικό ηλικίας 15-24 ετών στις δύο ομάδες κρατών την πενταετία 2010-2014 φαίνεται ότι τα μεγάλα θύματα της πολιτικής της δημοσιονομικής πειθαρχίας και των Μνημονίων είναι οι νέοι των ΝΟΤΙΩΝ κρατών-πρώτων μελών της Ε.Ε. Πιο συγκεκριμένα:
Η μείωση της ομάδας αυτής ηλικιών του πληθυσμού, εκτός από την επιδείνωση του ήδη σοβαρού δημογραφικού τους προβλήματος, σημαίνι ότι τα κράτη αυτά θα έχουν λιγότερο ανθρώπινο δυναμικό για την ανάπτυξή τους. Η μεγαλύτερη, μάλιστα, μείωση του εργατικού δυναμικού, λόγω της μετανάστευσης προσοντούχων νέων, υποβαθμίζει και το μέσο επίπεδο εκπαίδευσης και κατάρτισης του πληθυσμού των κρατών αυτών.
Η μείωση του πληθυσμού των νέων και του επιπέδου κατάρτισής του έχει πολύ σοβαρές μακροχρόνιες επιπτώσεις και στο τεράστιο ασφαλιστικό πρόβλημα της χώρας, δεδομένης της γήρανσης του πληθυσμού και της ανάγκης αφιέρωσης πόρων τόσο για τις συντάξεις όσο και για τη ιατροφαρμακευτική και νοσοκομειακή των ηλικιωμένων.
Η εκτίναξη, όμως, στα ύψη της ανεργίας και του ποσοστού της στην ομάδα αυτή των νέων στα ΝΟΤΙΑ κράτη-μέλη της Ε.Ε. έχει και σοβαρότατες επιπτώσεις στη ζωή τους και στο μέλλον τους. Εκτός από τα προφανή οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα και τη μετανάστευση, η ανεργία προκαλεί σοβαρά ψυχικά προβλήματα που οδηγούν πολλούς νέους σε αδιέξοδους δρόμους και μερικούς στην αυτοκτονία. Πρόκειται για μια πραγματική τραγωδία της νέας γενιάς των Νότιων κρατών-μελών της Ε.Ε., η οποία αφήνει παγερά αδιάφορους τους ηγέτες των Βόρειων κρατών και ιδιαίτερα της Γερμανίας.
* Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι πρώην: Αντιπρόεδρος της Βουλής, Υπουργός και Καθηγητής της ΑΣΟΕΕ.
