Της Στέλλας Κουσκουμπεκάκη, φιλολόγου, πρώην Γυμνασιάρχου

Η μοίρα μας κλήρωσε να βιώσουμε μια από τις δραματικότερες και κρισιμότερες περιόδους του ελληνισμού με αναμφισβήτητη ευθύνη του φθαρμένου πολιτικού συστήματος, αλλά και της αδιαλλαξίας των Ευρωπαίων «εταίρων(;)» που σαν αρπακτικά θέλουν να μας κατασπαράξουν.

Η πατρίδα μας κλυδωνίζεται επικίνδυνα καθώς απειλείται από μια λαίλαπα καταιγιστικών εξελίξεων με απρόβλεπτες συνέπειες και είναι είναι εμφανή τα διχαστικά φαινόμενα στον κοινωνικό ιστό που μας ταλανίζουν αιώνες τώρα.

Αβίαστα ανακαλούνται στη μνήμη μας εμφύλιοι πόλεμοι της νεότερης αλλά και της αρχαίας ελληνικής ιστορίας. Θα εστιάσουμε, όμως, σε μία κορυφαία εμφύλια διαμάχη της αρχαίας ιστορίας (αφού η χρονική απόσταση μας εξασφαλίζει περισσότερη αντικειμενικότητα), όπως είναι ο Πελοποννησιακός πόλεμος (431-404 π.Χ.) που οδήγησε στο κατάπτυστο τυραννικό καθεστώς των τριάκοντα τυράννων το οποίο κατέλυσε την αθηναϊκή δημοκρατία.

Ο σπουδαιότερος και αντικειμενικότερος ιστορικός της αρχαίας Ελλάδας, ο Αθηναίος Θουκυδίδης έχει καταγράψει το μεγαλύτερο μέρος του εμφύλιου αυτού σπαραγμού ανάμεσα στις ελληνικές πόλεις (τον συνεχίζει ο, επίσης, Αθηναίος και σημαντικός Ξενοφών, που πάντως θυμίζει περισσότερο ικανό ρεπόρτερ).

Ορθολογιστής, αλλά και βαθύς γνώστης της ανθρώπινης ψυχολογίας γράφει χαρακτηριστικά σε ένα κεφάλαιο των Ιστοριών του, γνωστό και ως «Παθολογία του πολέμου»: « …οι εμφύλιες συγκρούσεις έφεραν μεγάλες και αμέτρητες συμφορές στις πολιτείες, συμφορές που γίνονται και θα γίνονται πάντα όσο δεν αλλάζει η φύση του ανθρώπου (υπογράμμιση της γράφουσας), συμφορές που μπορεί να είναι βαρύτερες ή ελαφρότερες και έχουν διαφορετική μορφή ανάλογα με τις περιστάσεις» και παρακάτω «…για να δικαιολογήσουν τις πράξεις τους άλλαζαν ακόμα και τη σημασία των λέξεων. Η παράλογη τόλμη θεωρήθηκε ανδρεία και αφοσίωση στο κόμμα, η προσωπική διστακτικότητα θεωρήθηκε δειλία που κρύβεται πίσω από εύλογες προφάσεις και η σωφροσύνη προσωπίδα της ανανδρείας. Η παραφροσύνη θεωρήθηκε ανδρική αρετή ενώ η τάση να εξετάζονται προσεκτικά όλες οι όψεις ενός ζητήματος θεωρήθηκε πρόφαση για υπεκφυγή. Όποιος ήταν έξαλλος γινόταν ξακουστός, ενώ όποιος έφερνε αντιρρήσεις γινόταν ύποπτος….όποιος ήταν αρκετά προνοητικός θεωρούσαν ότι διαλύει το κόμμα…. Αλλά και η συγγένεια θεωρήθηκε χαλαρότερος δεσμός από την κομματική αλληλεγγύη, γιατί οι ομοϊδεάτες ήσαν έτοιμοι να επιχειρήσουν οτιδήποτε, χωρίς δισταγμό».

Ο νοών νοείτω…