Ίσως έτσι να ήταν καλύτερα, όπως σκέφτονταν και ενεργούσαν οι Ρωμαίοι, σε αντίθεση με μας. Εμείς ως Ελληνικός λαός συνήθως εκλέγουμε τους ηγέτες μας, με βάση την οικογενειοκρατία, το όνομα που φέρει κάποιος. Δεν είναι καθόλου τυχαία η επιλογή των: Παπανδρέου, Καραμανλή, Γεννηματά, Αλευρά, Ζαΐμη, Βαρβιτσιώτη, Μητσοτάκη, Βενιζέλου και τόσα άλλα ονόματα, που σήμερα αλλά και στο παρελθόν, αποτελούσαν και αποτελούν τη σύνθεση του ελληνικού κοινοβουλίου.
Ήταν και είναι επιβεβλημένη αυτή η κίνηση, ανεξάρτητα της αξίας και της πορείας των διαδόχων. Φαίνεται πως έτσι πρέπει να γίνεται... Όμως στη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία οι άρχοντες όχι μόνο δεν φρόντισαν να εξασφαλίσουν θέσεις και αξιώματα για τους απογόνους τους, αλλά έδωσαν και τα ονόματά τους στους μήνες.
Για παράδειγμα, ο Οκταβιανός Αύγουστος διαδέχθηκε στην κεφαλή της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας τον Ιούλιο Καίσαρα, όπως και ο μήνας Αύγουστος που διαδέχθηκε τον Ιούλιο. Ο Αύγουστος πράγματι υπήρξε σπουδαίος αυτοκράτορας. Ήταν ο ηγέτης που μεγάλωσε γεωγραφικά την αυτοκρατορία του και αυτός που εξασφάλισε την περίφημη Pax Romana, τη λεγόμενη Ρωμαϊκή Ειρήνη.
Μεγάλος όμως ηγεμόνας υπήρξε και ο Ιούλιος, γι αυτό οι Ρωμαίοι φέρθηκαν απλόχερα και τους τίμησαν, ονοματίζοντας δυο διαδοχικούς μήνες, Ιούλιο και Αύγουστο. Πάντα όμως τα προβλήματα δεν λείπουν. Οχι προβλήματα που αντιμετωπίζουμε σήμερα εμείς σχετικά με την αναδιάρθρωση και το κούρεμα του χρέους ή της καταβολής των δόσεων ή της εκπαραθύρωσης από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Αυτούς τους απασχολούσαν άλλα, πιο ήπια και μικρότερης βαρύτητας φυσικά.
Σύμφωνα με το Ρωμαϊκό ημερολόγιο ο Ιούλιος είχε 31 μέρες ενώ ο Αύγουστος είχε μόνο 30. Ομολογουμένως αυτό ήταν μια αδικία και σήμαινε μειωμένη τιμή για τον Αυτοκράτορα Αύγουστο. Γιατί ο δικός του μήνας να έχει μια μέρα λιγότερη; Και όπως πάντα οι μικροί και οι ανίσχυροι την πληρώνουν, έτσι και στην προκείμενη περίπτωση βρέθηκε θύμα να είναι ο μήνας Φεβρουάριος. Από τις 29 μέρες που είχε, του πήραν τη μία, δίνοντάς την στον Αύγουστο, ο οποίος τελικά βρέθηκε με 31 ημέρες. Ετσι, ο Φεβρουάριος εσωμίκρανε και από τότε έγινε Κουτσοφλέβαρος.
Όμως... ο Αύγουστος για το λαό μας είναι ο καλύτερος μήνας του χρόνου και αυτό επιβεβαιώνεται και με τα παρακάτω λαϊκά δίστιχα:
«Αύγουστε καλέ μου μήνα,
να ‘σουν τρεις φορές το χρόνο», ή
«Μακάρι σαν τον Αύγουστο
να ‘ταν οι μήνες όλοι».
Πολλοί είναι εκείνοι που τον θέλουν να γίνεται κορόιδο τρέφοντας τους υπόλοιπους έντεκα μήνες, αφού οι μέρες του υποδηλώνουν μέρες αφθονίας. Παλιότερα ειδικά, πριν ξεσπάσει το φαινόμενο αυτό της καθολικής εισαγωγής, σ’ όλους ανεξαίρετα τους τομείς (από νύφες μέχρι γαμπρούς, αλλά και από σιτηρά μέχρι φρούτα και λαχανικά και ό,τι άλλο «αγαθό» υπάρχει), τότε λοιπόν το σιτάρι είχε μπει τέτοιο καιρό στις αποθήκες, το καλαμπόκι τέτοιες μέρες το μάζευαν (ειδικά στα ορεινά μέρη), το ίδιο και τη σταφίδα, που το εισόδημά της τόνωνε την αγορά. Οι περιοχές του Μαλεβιζίου και αργότερα της Μεσαράς προσδοκούσαν πολλά απ’ το «χρυσάφι» ‘όπως την αποκαλούσαν. Η τιμή της βέβαια ήταν αξιοπρεπέστατη. Εχω ακούσει από μεγαλύτερους να λένε ότι με ένα κιλό σταφίδα έτρωγες στην ταβέρνα μια μπριζόλα και φυσικά και μία κούπα κρασί. Και άλλα όμως αγαθά αυτό το μήνα αφθονούν. Φρούτα και λαχανικά που έχουν δώσει στον Αύγουστο την προσωνυμία του «τραπεζοφόρου».
Για τον Αύγουστο υπάρχουν κι άλλες παροιμίες που τον συνδέουν με τις προετοιμασίες για το χειμώνα, αλλά και πολλοί είναι εκείνοι που τον θεωρούν νοσοφόρο μήνα, μήνα των ασθενειών.
«Επάτησεν ο Αύγουστος η άκρη του χειμώνα,
παύει ο φτωχός το δειλινό κι ο άρχοντας τον ύπνο».
Πώς όλα αυτά εξηγούνται; Προφανώς οι μέρες αρχίζουν να μικραίνουν. Ο φτωχός για λόγους οικονομίας καταργεί το φαγητό του δειλινού, πράγμα που δεν το έκανε τους προηγούμενους δύο μήνες. Επίσης, οι πλούσιοι παύουν να κοιμούνται τα μεσημέρια και καταργείται η λεγόμενη σιέστα. Οπως προαναφέραμε στον Αύγουστο μπορεί να καταλογισθεί και η ανάποδη όψη, αυτή του νοσοφόρου μήνα. Πράγματι προς το τέλος του, κυρίως όταν αρχίζουν οι βροχές, παρουσιάζονταν έξαρση στους πυρετούς της ελονοσίας, αλλά και στις δυσεντερίες του καλοκαιριού οι οποίες εξελίσσονταν σε τυφοειδείς πυρετούς. Μια βυζαντινή παροιμία που ο Πολίτης αναφέρει στις παροιμίες του λέει: «Περί της υγείας σου τον Αύγουστο ερώτα». Φυσικά όλα διορθώνονται και οι ασθένειες καταπολεμούνται με τη Θεία Χάρη, όπως πίστευσαν και πιστεύουν οι άνθρωποι. Σύμφωνα με τη λαογραφία, ο άγιος που πολεμάει τους πυρετούς του Αυγούστου είναι ο Αϊ Γιάννης ο αποκεφαλιστής ή Ριγολόγος.
Ο Αύγουστος όμως είναι γνωστός για τις δρίμες και τα μερομήνια.
Τις δρίμες του Αυγούστου, που διαρκούν κατά τόπους, τρεις, οκτώ ή και δώδεκα μέρες, τις λένε μερομήνια. Μαντεύουν οι άνθρωποι δηλαδή από τον καιρό που κάνει την κάθε μέρα, τι καιρό πρόκειται να κάνει τον κάθε μήνα του επόμενου χρόνου. Σε πολλά μέρη της πατρίδας μας, δρίμες και μερομήνια λένε τις έξι πρώτες μέρες του Αυγούστου, τις οποίες μοιράζουν στα δύο:
π.χ. πρώτη μέρα είναι για τον πρώτο μήνα, το Γενάρη, η άλλη μισή για το Φλεβάρη• και μ’ αυτόν τον τρόπο μετρούν όλους τους μήνες. Ό,τι καιροί φυσήξουνε στα μερομήνια τους, τέτοιοι καιροί - αλλά από την ανάποδη - θα φυσήξουν και στους αντίστοιχους μήνες.
Παρόμοια πρόγνωση του καιρού (με τα μερομήνια δηλαδή, όπου μία μέρα ολόκληρη η μισή μέρα ή μία ώρα της ημέρας αντιστοιχεί προς ένα μήνα - γι’ αυτό λέγονται και μερομήνια) εντοπίζεται και σε άλλες μέρες ή εποχές του έτους: την Πρωτοχρονιά, τα Θεοφάνια, του προφήτη Ηλία και στο Δωδεκάμερο των Χριστουγέννων. Οι δοξασίες αυτές, παρατηρεί ο Νικόλαος Πολίτης, είναι λείψανα αρχαίων προγνωστικών του καιρού που έχουν σχέση με παρατηρήσεις αστρολογικές: Πώς, δηλαδή, τα ουράνια σώματα επηρεάζουν την ατμόσφαιρα της Γης.
Αυτός είναι ο Αύγουστος. Ο μήνας που ξεχωρίζει από τους υπόλοιπους, ο μήνας των διακοπών, της Παναγίας, αλλά και των άλλων εορτών. Ο μήνας που ανταμώνει τους ανθρώπους, ο τόσο παραγωγικός και καρποφόρος. Ας ευχηθούμε να μας φέρει υγεία, χαρά και κάθε ευτυχία.
