Του Αντώνη Καρανικολή*
Η τέχνη του τζόγου, τα παιχνίδια της τύχης και η “ευκαιρία του κέρδους” μάγευαν και φυσικά εξακολουθούν να μαγεύουν τους ανθρώπους. Η οικονομική κρίση στην Ελλάδα οδήγησε ολοένα και περισσότερους ανθρώπους στα τυχερά παιχνίδια. Όσο πλησιάζει η ώρα να μπουν επίσημα στην ζωή μας τα «φρουτάκια», το κράτος με τον σχεδιασμό αυτό θα εντείνει ένα είδη οξύτατο πρόβλημα, αυτό της εξάρτησης από τον τζόγο. Είναι καλό οι οικονομικοί παράγοντες να εκτιμώνται όχι βραχυπρόθεσμα αλλά μακροπρόθεσμα. Δηλαδή μήπως το κράτος από την προσδοκία εσόδων από τα « φρουτάκια» χρειαστεί μελλοντικά να δαπανήσει ένα μεγάλο ποσό για να θεραπεύσει ανθρώπους που θα έχουν καταστραφεί κοινωνικά και οικονομικά από αυτά;
Σύμφωνα με δημοσκόπηση της AlCO, την περίοδο της κρίσης, μετά το 2010 δηλαδή, 4 στους 10 άντρες και 2 στις 10 γυναίκες προσπαθούν να ξεχάσουν τα προβλήματα τους ή κυνηγούν την τύχη τους στα παιχνίδια του ΟΠΑΠ. Σε αυτή τηΝ περίοδο παρατηρήθηκε αύξηση στα παιχνίδια που για να συμμετέχεις σε αυτά δε χρειάζεσαι πάνω από μισό ή ένα ευρώ και αντιθέτως μειώθηκε η συμμετοχή σε παιχνίδια που χρειάζεται κανείς μεγάλα χρηματικά ποσά (γι’ αυτό το λόγο οι τζίροι στα καζίνο σημείωσαν πτώση).
Ο λόγος της συμμετοχής κάποιου σε ένα τυχερό παιχνίδι διαφέρει από άτομο σε άτομο. Η ένταση, το ρίσκο, η απασχόληση είναι κάποιοι από τους λόγους που ένας άνθρωπος μπορεί να ασχοληθεί με ένα ή περισσότερα τυχερά παιχνίδια.
Πότε όμως η ενασχόληση αυτή είναι προβληματική; προβληματική ενασχόληση με τον τζόγο αποκτά κάποιος ο οποίος συνεχίζει να ασχολείται με αυτό παρά τις αρνητικές συνέπειες που μπορεί να έχει για τον ίδιο και για τους κοντινούς του ανθρώπους η ενασχόληση αυτή. Δηλαδή, με απλά λόγια, κάποιος έχει εξάρτηση από τον τζόγο όταν ξοδεύει περισσότερα χρήματα από αυτά που έχει προϋπολογίσει για τα τυχερά παιχνίδια, αδιαφορεί για τις συνέπειες της συμπεριφοράς του στους κοντινούς του ανθρώπους, σπαταλά πάρα πολύ χρόνο για να τζογάρει και αυτό τον αποσπά από την εργασία του ή την οικογένεια του κ.α. Σύμφωνα με μελέτες, ο κίνδυνος εθισμού κάποιου αυξάνεται όσο αυξάνονται τα ποσά που παίζει. Αυξάνεται επίσης όσο περισσότερο χρόνο έχει πρόσβαση σε τυχερά παιχνίδια ακόμη και με μικρά ποσά. Όσοι ασχολούνται συστηματικά με τα τυχερά παιχνίδια χρησιμοποιούν και μια συγκεκριμένη φρασεολογία. Κάποιες χαρακτηριστικές φράσεις είναι: «ήθελα να ρεφάρω», «σχεδόν κέρδισα», «έχασα το στοίχημα για ένα γκολ».
Ο εθισμός στον τζόγο ονομάζεται και ως “κρυμμένη ασθένεια” γιατί δεν έχει εμφανή χαρακτηριστικά όπως η εξάρτηση στο αλκοόλ ή στα ναρκωτικά. Όταν διαπιστώσουμε ότι κάποιο δικό μας άτομο έχει αποκτήσει κάποια χαρακτηριστικά της ασθένειας αυτής, δεν πρέπει να μείνουμε άπραγοι. Πρέπει να τον βοηθήσουμε να θεραπευτεί. Με ποιο τρόπο μπορείς να βοηθήσεις κάποιο δικό σου που παίζει πάρα πολύ; Σύμφωνα με τον κ. Πέτρο Σκαπινάκη, Επίκουρο Καθηγητή Ψυχιατρικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, επειδή αυτός που Δεν παίζει βλέπει περισσότερα και γρηγορότερα κάποια πράγματα απ’ ότι ο ίδιος ο παίκτης πρέπει να κάνεις τα εξής:
-Πρέπει να αφήσεις τον παίκτη να λύσει μόνος του τα προβλήματα τα οποία δημιουργεί. Δεν βοηθάς δανείζοντας χρήματα για να πληρώσει τα χρέη του από τον τζόγο.
-Πρέπει να συζητήσεις μαζί του τις επιπτώσεις που έχει η συμπεριφορά του σε σένα. Κατέστησε σαφές ότι η συμπεριφορά του έχει πολύ αρνητικό αντίκτυπο σε σένα.
-Δείξε κατανόηση. Είτε είσαι πολύ θυμωμένος μαζί του είτε όχι, δεν πρέπει να τον επικρίνεις. Το να μαλώνεις μόνο με τον άλλο δεν φέρνει κανένα αποτέλεσμα.
-Πρέπει να φτιάξεις κανόνες και να βάλεις όρια. Βασικές εκφράσεις γι αυτό είναι: «θέλω να είσαι ειλικρινής», «θέλω να κρατάς τις υποσχέσεις σου», « μην ξαναχρεωθείς για τον τζόγο» κ.ά.
-Πάρε προφυλάξεις. Δώσε στο άτομο που παίζει συγκεκριμένα χρήματα.
Όλα τα παραπάνω είναι πολύ σημαντικά για να βοηθήσουμε κάποιον που έχει εθιστεί στον τζόγο. Όταν όμως δεν έχουν αποτέλεσμα αυτές οι δράσεις ή όταν κάποιος εθισμένος συνειδητοποιήσει το πρόβλημα του και χρειαστεί βοήθεια πού μπορεί να την αναζητήσει; Πρόσφατα έχει δημιουργηθεί η γραμμή στήριξης ατόμων που έχουν εθιστεί από τον τζόγο και είναι το 1114. Επίσης μπορεί να απευθυνθεί κανείς στο ΚΕΘΕΑ τις καθημερινές σε ώρες γραφείου στο τηλέφωνο 210- 9237-777.
Όπως έλεγε ο Εμ. Κάντ “τα τυχερά παιχνίδια πρέπει να απαγορευτούν, γιατί δημιουργούν περισσότερους φτωχούς απ’ ό,τι πλούσιους”. Είναι δεδομένο ότι το ελληνικό κράτος θα πρέπει να αλλάξει την στάση του απέναντι στα τυχερά παιχνίδια ούτως ώστε να προστατεύσει τους πολίτες από την μέθη του τζόγου. Πρέπει να γίνει θέμα συζήτησης στα σχολεία από το γυμνάσιο η εξάρτηση από τα τυχερά παιχνίδια και οι επιπτώσεις που αυτή έχει στο άτομο. Όσο κι αν πιστεύει κανείς στην επιδεξιότητα του, αλλά και στην εύνοια της θεάς Τύχης, οι πιθανότητες να βγει κερδισμένος από τον τζόγο είναι ελάχιστες και θα καταλήξει λέγοντας πως όσο κι αν ήταν συστηματικός ήταν άτυχος.
*Ο Αντώνης Καρανικολής είναι Πολιτικός Επιστήμονας

