Το οδυνηρό άγγελμα του παντοτινού μισεμού ενός ακριβού φίλου έκανε μέσα μου να χυθούν σαν κύματα και να με παρασύρουν στη δίνη τους τα πιο συγκλονιστικά συναισθήματα που κουβαλούν στην ψυχή τους οι ώριμοι άνθρωποι, μέσα στο χρόνο που κυλά ανελέητος: Οι αναθυμιές της νιότης.
Ακριβός φίλος αυτής της νιότης και συσπουδαστής μου στην Παιδαγωγική Ακαδημία Ηρακλείου, στα τέλη της 10ετίας του ‘50, ο νεαρός διανοούμενος και στοχαστικός ποιητής του “τότε”, ο πολυγραφότερος και εξόχως επιτυχημένος συγγραφέας και μεγαλοεκδότης του “μετά”, Γιάννης Σμυρνιωτάκης, γνωστός και πέραν των ελλαδικών ορίων, αλλά πάντα ο δικός μας Γιάννης.
Με τον Γιάννη μάς συνέδεε μια από εκείνες τις φιλίες, που αντιστέκονται πεισματικά στη δίνη των καιρών και στο πέρασμα του καταλύτη χρόνου. Στα ξανθά χρόνια της νιότης, μας έφερε κοντά το κοινό μας πάθος για την ποίηση, αλλά και άλλα κοινά.
Φτωχόπαιδα και οι δυο μας, όπως και οι περισσότεροι τότε σπουδαστές της Παιδ. Ακαδημίας, στερημένοι από κάθε υλικό αγαθό, αλλά γεμάτοι προσδοκίες και οράματα.
Η εξελικτική πορεία του Γιάννη θριαμβική και πρωτόφαντη. Εγώ παρέμεινα μια απλή δασκάλα, αλλά η απόσταση αυτή δεν στάθηκε ικανή να σπάσει τον συνδετικό μας κρίκο, που παρέμεινε άρρηκτος, σφυρηλατημένος από τα κοινά μας βιώματα. Τις μαγευτικές κι ανεπανάληπτες μνήμες των σπουδαστικών μας χρόνων.
Με δάκρυα στα μάτια ανεστορούμαι την απόλυτη φτώχεια μας “τότε”, αλλά και την απόλυτη ομορφιά των είκοσι χρόνων μας.
Και τώρα, καλέ μου φίλε, πώς να σου πω το φοβερό “αντίο”; Συνηθίζεται να υμνούμε εκείνους που “φεύγουν” για την προσωπικότητα και το έργο τους. Αλλά πώς να χωρέσει σε λέξεις η δική σου πληθωρική και χαρισματική ύπαρξη; Η εκπληκτική σου δραστηριότητα, συγγραφική, εκδοτική και κοινωνική; Λίγα ψήγματα μόνο μπορώ ν’ αραδιάσω, από εκείνο το αμύθητο λογάρι, που συγκροτούσε τ’ όνομα, το γραμμένο σε χιλιάδες βιβλία. Το δικό σου, αγαπημένε μου φίλε.
Ως δάσκαλος υπηρέτησες για μια 15ετία εξαιρετικά ευδόκιμα, δοσμένος ολόψυχα στο λειτούργημά σου.
Αλλά το ανήσυχο πνεύμα σου, που διψούσε για τα μεγάλα, σε ώθησε σε πανεπιστημιακή επιμόρφωση και παρακολούθηση σχολών λογοτεχνίας. Στη συνέχεια ρίχτηκες με πραγματικό πάθος στο μεγάλο μεράκι της ζωής σου.
Τη συγγραφή σχολικών βοηθημάτων. Ένας πλούτος πολύτιμων διδακτικών εμπειριών, ένα αστείρευτο απόθεμα γνώσεων, μετουσιώθηκε σε σχολικά βοηθήματα. Απόσταγμα ψυχής ενός ανεπανάληπτου δασκάλου, ένα έργο μεγίστης παιδαγωγικής σημασίας, με την πληρότητα του ορθού λόγου και του επαγωγικού τρόπου μαθησιακής βοήθειας.
Τρακόσια (300) σχολικά βοηθήματα, ανθολόγια και παιδικά αναγνώσματα συνέγραψες και εξέδωσες προσωπικά. Τα μεγέθη πραγματικά προκαλούν ίλιγγο!
Κι ένας ακόμη 5τομος άθλος, που αποτελεί μοναδική συγγραφή και έκδοση σ’ όλη την ελληνική επικράτεια.
Τα βιβλία σχολικών εορτών. Πέντε τόμοι των εξακοσίων σελίδων έκαστος, στις οποίες παρελαύνουν όλες οι εθνικές, θρησκευτικές και σχολικές εορτές. Μια συσσωρευμένη αποθησαύριση του καταλληλότερου υλικού, ένα εργαλείο μακράς πνοής, μοναδικό και πολύτιμο βοήθημα για όλους τους Έλληνες εκπαιδευτικούς.
Μα δεν αρνήθηκες, ακαταπόνητε Γιάννη, και τις δυό μεγάλες σου αγάπες. Πεζογραφία και ποίηση.
Τα πεζογραφήματά σου ξεχωρίζουν για την αμεσότητα και καθαρότητα του μεστού λόγου, τη διαύγεια των νοημάτων, τη θεματική πρωτοτυπία και την ευρηματικότητα. Όσο για τον ποιητικό σου λόγο, είναι δροσιά γεμάτος, λυρική διάθεση, στοχασμό κι ευαισθησία, που αγγίζουν την ψυχή. Επάξια επαινέθηκες και βραβεύθηκες επανειλημμένα.
Δεν μπορώ, όμως, να μην αναφερθώ στη μεγάλη προσφορά σου στις σχολικές βιβλιοθήκες του νησιού μας. Από το χώρο που ξεκίνησες, το Δημοτικό Σχολείο της γενέθλιας γης σου, αυτόν τον ίδιο χώρο σ’ όλη την Κρήτη, πλούτισες απλόχερα με πολύτιμα δώρα, τα βιβλία σου.
Αξέχαστε φίλε της νιότης και της ωριμότητας, σ’ ευχαριστώ για την ουσιαστική παρουσία σου στο δικό μου μικρό κόσμο, σ’ ευχαριστώ για την εκδοτική σου σφραγίδα στα βιβλία μου, σ’ ευχαριστώ για το μεγαλόψυχο και συγκλονιστικό σου κείμενο, που καταχώρησες στο οπισθόφυλλο του τελευταίου μου βιβλίου “Αναθυμιές”.
Όσο υπάρχω θα ζεις μέσα μου άφθαρτος, ακατάλυτος, σεμνός και Μεγάλος.
Ελένη Πλαγιωτάκη
-Σαατσάκη

