Η χώρα βίωσε επί σειρά ετών τις συνέπειες μιας κρίσης. Σήμερα βιώνει την ευνόητη, τη φυσική, τραγική εξέλιξή της, τα αίτια της οποίας είναι βαθύτατα, διαχρονικά.
Το πολιτικό σύστημα διαχρονικά λειτούργησε απαράδεκτα, καθόλου σωστά.
Ζήσαμε πολλές δημοκρατίες,ιδεολογίες. Όλες διέφεραν αρχικά ως προς το γλωσσικόλογο χαρακτήρα, όλες ήσαν σωτήριες. Τελικά όλες απέβησαν ταυτόσημες όμαιμες και ομοιοκατάληκτες. Δημοκρατικές στην αρχή ως πρός τον τρόπο εκλογής, τα μετέπειτα, ας τα αφήσουμε αξεκαθάριστα.
Η λέξη δημοκρατία ερμηνεύτηκε ως ασυδοσία, χρησιμοποιηθηκε κατά κόρο με πολλή προχειρότητα, χωρίς κανένα σεβασμό ή επιφύλαξη, την κατεχράσθηκαν, την κακοποίησαν, την εκμεταλλεύτηκαν, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, δηλαδή με τα δεινά που βιώνουμε σήμερα.
Το πολιτικό σύστημα διαχρονικά προτίμησε την εύκολη οδό, την κατηφόρα. Δηλαδή την εξουσία, την καρέκλα, τα συμφέροντα, τα δανεικά, το πελατειακό κράτος και τα σαθρά ψηφοθηρικά νομοθετήματα. Κατέστησε το ρουσφέτι,σαν ανάγκη στους πολίτες, τους οποίους κακοανέθρεψε και οι οποίοι βέβαια με τη σειρά τους δεν είναι άμοιροι ευθυνών.
Συγκροτούσε εκάστοτε πέραν από τον κεντρικό πυρήνα εξουσίας,προεκτάσεις, σε όλο το αιρετό φάσμα με απεριόριστες και ασύδοτες εξουσίες. Κομματικοί στρατοί, μαχόμενοι εναντίον αλλήλων.
Οι επικρατέστεροι και κατά το δοκούν εξασφάλιζαν οτιδήποτε, επίδομα συσσιτίου, σκάλας, φακέλου, επίδομα ενίσχυσης του έργου επιβλέψεως κλπ. κλπ. Όλα ευτράπελα και τραγικά.
Τα γραφεία άδειασαν, άδειες διαρκείας, άπαντες ανέλεγκτοι με πολιτικές, κομματικές, αρχηγικές δραστηριότητες.
Οι επίμαχες προϊστάμενες θέσεις σε άσχετους. Το πλείστον δεκάρικοι, αγράμματοι, κύμβαλα αλαλάζοντα. Όλοι δημοκράτες με ένα κούτελο θείο, λίγο πλατύ, γένια και τρίχες εδώ κί εκεί, τουτέστιν επιφανείς κουραδόμαγκες. Όλοι αυτοί ρύθμιζαν τις τύχες των αξίων, των ευπρεπών, πλήρης εκμαυλισμός. Όλα με την συγκατάθεση της εκάστοτε εξουσίας.
Ο Γιαγκούλας έγινε επιθεωρητής ανώτατης εκπαίδευσης., Καθ'ότι αγράμματος, είχε άσχημα σουσούμια. Κρατούσε με το ένα χέρι μία αγγούρα ακαθάριστη και με το άλλο κεφαλοτύρι, τα οποία κατεβρόχθιζε εναλλάξ, με τα θρουλιά επί μεγαλοπρεπούς γραφείου και με μία χοντρή καθαρίστρια δίπλα του, ανελλιπώς να τον συγυρίζει.
Εκλογές; Μην συζητάτε. Κομματικός οίστρος, μεγάφωνα, εμβατήρια, ιαχές, σύθρηνος, συχάλαβρο, βρούχος μέγας. Προς τι όλα αυτά; Χάριν της εξουσίας, της καρέκλας, των συμφερόντων, εν ονόματι της δημοκρατίας.
Πλήρης χαλάρωση,τερτίπια γελοία χαμηλού επιπέδου, όνειδος.
Τα χωριά χωρίς κίνητρα άδειασαν. Κάθοδος των μυρίων. Το σύστημα τους έφερε όλους στις πόλεις. Στα άντρα του πολιτισμού, του φωτός, των ονείρων, του ρουσφετιού, της αποκατάστασης, για να απολαύσουν όλοι τα αγαθά τΗς, των δανεικών, ευδαιμονίας, της ψεύτικης ευημερίας.
Έτσι σε γενικές γραμμές είχαν τα πράγματα, ακυβερνησία, αναξιότητα, εξαθλίωση. Έτσι διαιωνίστηκε το σύστημα. Έτσι χορεύτηκε το ταγκό της χρεοκοπίας.
Όλα ήσαν εναργέστατα, προφανή. Μηνύματα εύγλωττα, καθαρά για το σίγουρο τέλος μας. Πόσους και πόσο άγγιξαν όλα αυτά; Όλοι σωτήρες. Μήπως παραφρονήσαμε;
«Το τέλος εμοί ήδη πάρεστι εκ πολλών τούτο γιγνώσκω».
Ο Ξενοφών διέβλεψε το τέλος του. Εμείς τι προείδαμε; Το αμείλικτο ερώτημα είναι. Ενώ διαγράφοταν με ευκρίνεια αυτή η ζοφερή πορεία και πραγματικότητα, γιατί το πολιτικό σύστημα διαχρονικά δεν είδε τίποτε; Γιατί δεν έπραξε τα δέοντα αποτρέποντας τον όλεθρο; Γιατί υπήρξε θεατής, συνεχιστής της ακυβερνησίας; Γιατί με τόση ευκολία προέβαινε σε αχαλίνωτο δανεισμό; Τα επονείδιστα αυτά χρέη είναι ευνόητον ότι δεν πήγαν ούτε στην υγεία,ούτε στην παιδεία. Υπηρέτησαν την εξουσία, την καρέκλα, τα συμφέροντα. Κληροδοτήθηκαν ανερυθρίαστα στους πολίτες και δεν αφήνουν κανένα περιθώριο προοπτικής άσπρης μέρας.
Τώρα εξαιτίας αυτού του μη βιώσιμου χρέους και όλων των προειρημένων, αγόμαστε και φερόμαστε από τους ξένους με τη θηλιά στο λαιμό λοιδορούμενοι.
Οι λόγοι αυτοί μετέφεραν διαχρονικά την εξουσία της χώρας στους δανειστές. Καταλύθηκε ουσιαστικά η δημοκρατία, η βούληση του λαού, το Σύνταγμα. Η διακυβέρνηση της χώρας, άπαντα απεμπολήθηκαν σε ξένα κέντρα αποφάσεων. Αυτοί καθορίζουν κυβερνήσεις και κανόνες. Πλήρης υποταγή, ταπείνωση και ευτέλεια.
Μάθαμε να είμαστε υπερήφανοι για τους προγόνους μας οι οποίοι μας κληροδότησαν μία πλούσια παρακαταθήκη. Το αμείλικτο ερώτημα είναι. Εμείς τι έχουμε να παραδώσουμε στους μεταγενέστερους;
Οι νέοι, οι οποίοι θα μας διαδεχτούν,η χρυσή του έθνους ελπίδα, καθώς και τόσος άλλος ευρεπής με αξιοπρέπεια κόσμος,ευρίσκονται εξουθενωμένοι, χωρίς ελπίδα, προοπτική, χωρίς αύριο, χωρίς δουλειά, χωρίς οικογένεια (υπογεννητικότητα), δεν έχουν να πιουν ένα καφέ, επαιτούν απελπισμένοι. Μήπως, ούτως εχόντων των πραγμάτων, απειλείται η ταυτότητά μας;
Πριν πεθάνει και το πιατάκι φαγητού των γερόντων, που μοιράζεται αξιέπαινα, αξιοπρεπώς η οικογένεια με τα παιδόγγονα, φοβάμαι τα χειρότερα. Χρειάζεται έπαινος στην ελληνική οικογένεια, που με τόση αλληλεγγύη και ευλάβεια τηρεί ακόμη, αλλά δεν ξέρω μέχρι πότε, τον οικογενειακό αυτό θεσμό. Ένα μεγαλείο, το οποίο οι επιβαλλόμενες σήμερα σε μας ψυχρές χώρες στερούνται,γιατί δεν έχουν ούτε ιστορία, ούτε πολιτισμό. Αποδομήθηκαν η αξιοκρατία, η αξιοπρέπεια, συστατικά βαρύτιμα. Ευνοήθηκε η αναξιότητα, η οποία με το σύστημα, λειτούργησε ανάξια σε βάρος των αξίων.
Με όλα τα προειρημένα τεκμηριώνονται αίτια και ευθύνες, πολύπλευρες, συλλογικές, οι πολίτες δεν είναι άμοιροι ευθυνών, ευθύνες ένθεν και ένθεν, ενδογενείς και εξωγενείς.
Η κυρίαρχη όμως ευθύνη αναλογεί διαχρονικά στο πολιτικό σύστημα, στους ιθύνοντες,γιατί αυτοί σφραγίζουν, νομοθετούν, άρχουν, διδάσκουν και ανατρέφουν. Η ώρα δεν είναι για επιμερισμό ή καταλογισμό ευθυνών.
Εξάλλου, πρός θεού, μιλάμε με την καλή έννοια της συμμόρφωσης,όχι της τιμωρίας.Κριτές σ' αυτά θα είναι η αέναη ιστορία, η πραγματικότητα, οι άσβεστες μνήμες και συνειδήσεις των επιγιγνομένων, των αγέννητων, οι οποίοι θα καταγράφουν εσαεί την πραγματικότητα, με βάση το αψευδές τεκμήριο, δηλαδή με το τι κληροδοτήθηκε σ’αυτούς.
Όσον αφορά τη γνωστή προϊστάμενη χώρα της Ευρώπης με τους δορυφόρους της, αυτοαπαξιώθηκαν. Αναδείχθηκε ότι δεν έχουν ιστορία, πολιτισμό,αλληλεγγύη, σεβασμό. Επίσης η πρώτη έκαμε μία σαφή επιβεβαίωση της ιστορίας της. Αναδείχθηκε επίσης οτι δεν είναι η Ευρώπη που οραματισθήκαμε, που νομίζαμε. Εντελώς εκφυλίστηκε από τις αρχές των ιδρυτών της. Η όλη συμπεριφορά στη χώρα μας καταδείχθηκε απαράδεκτη, καταγεγραμμένη, αρνητικά, με τα μελανότερα χρώματα στις συνειδήσεις του πολιτισμένου κόσμου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Η Ελλάδα υπήρξε η κοιτίδα, το λίκνο του πραγματικού πολιτισμού και της Δημοκρατίας. Εδώ ήκμασαν τα γράμματα,οι τέχνες, η σοφία, οι μεγάλες αλήθειες, τα αληθινά πρότυπα,οι αρετές,οι μεγάλες αξίες, τα ιδεώδη, τα οποία μεταλαμπαδεύτηκαν σε όλο τον κόσμο και έμαθαν τη ανθρωπότητα να σκέφτεται και σαν τηλαυγής φάρος φώτισαν τον πλανήτη.
Είναι απόλυτα τεκμηριωμένο ότι χωρίς αυτές τις αξίες, δεν μπορεί να σταθεί όρθια μιά κοινωνία. Τρανή απόδειξη τα δεινά, που τόσο εύγλωττα μιλούν και βιώνουμε σήμερα.
Εν τούτοις, όλες αυτές οι προαναφερθείσες αξίες, απαξιώθηκαν, αποδομήθηκαν, αποσυνδέθηκαν απο την παιδεία,τα σχολεία,την οικογένεια, “την κοινωνία, με απόρροια την δεινή πραγματικότητα που βιώνουμε σήμερα.
Τώρα σέρνε στραβέ τον αλλήθωρο, γιατί απορρίψαμε τους εαυτούς μας, την ιστορία μας και τα τόσα άξια έχουν σμιλευτεί σ' αυτόν τον τόπο.
Για όλα αυτά, που με δυσκολία αναφέρονται ορρωδεί και ωχριά η σκέψη.
Το ηφαίστειο προ πολλού καραδοκούσε, προειδοποιούσε, εκόχλαζε, εξέπεμπε ηχηρούς, επικίνδυνους καπνούς, κραδασμούς και ρωγμές. Τώρα εκρήγνυται. Αυτό ήταν επόμενο. Ήταν ένα φυσικό επακόλουθο. Δεν χρειαζόταν θεογνωσία. Οπωσδήποτε, αφού ανέμους σπείραμε, θύελλες θα θερίσουμε.
Παρ' όλα αυτά πρέπει να ελπίζουμε αλλά υπό πολλές προϋποθέσεις και προσπάθειες. Είμαστε ένας προνομιακός, έξυπνος λαός με μια προικισμένη γεωγραφικά, πλούσια χώρα, γι' αυτό μας ζηλεύουν. Βρισκόμαστε στο σταυροδρόμι, στη δίνη των γεγονότων, ενώπιον μεγάλων ευθυνών, αποστολών και περίσκεψης, είναι καθοριστικές οι επιλογές μας.
Τώρα ! Επέστη η στιγμή, πολιτικοί και πολίτες, σαφώς συνυπεύθυνοι,να ομονοήσουν,να φιλοσοφήσουν. Είναι αδήριτη η ανάγκη να εκλείψουν τα κόμματα, οι κομματισμοί, οι διαιρέσεις, τα συμφέροντα, τα σκυλοφαγώματα. Οι περιστάσεις απαιτούν σοβαρότητα, σωφροσύνη, σύμπνοια, ομοψυχία, πολλή δουλειά, και να μην είμαστε επιλήσμονες των μεγάλων αξιών μας, που σφυρηλατήθηκαν σ' αυτόν τον τόπο. Να πάψουμε επι τέλους να μαχόμαστε εναντίον αλλήλων. Η διχόνοια είναι το αιώνιο ελάττωμά μας, το τίμημα της οποίας, διαχρονικά, ιστορικά πολύ ακριβά έχουμε πληρώσει.
"Ο ήλιος στα γυρίσματα πεζούς δεν περιμένει".
Αν υπακούσουμε σ αυτά, έστω και αργά, με πολλή προσπάθεια θα τα καταφέρουμε.
Άλλως το μέλλον μας διαγράφεται ερεβώδες.
Πιο απλά θα ζωστούμε τη βουρλιά.
Πράγματα τα οποία απευχόμαστε, γιατί δεν συνάδουν με την ιστορία, το μεγαλείο, την αξιοπρέπεια αυτού του τόπου.
*Ο Πέτρος Ζωάκης είναι συνταξιούχος.
