Του Γιάννη Ζωράκη

Βούλιαξε τις επιχειρήσεις το “λουκέτο” στις τράπεζες

Ολοκληρωτική η καταστροφή - Σταμάτησαν οι συναλλαγές

Σε κατάρρευση έχει οδηγθεί η αγορά από τις κλειστές τράπεζες και τον περιορισμό στην κίνηση χρημάτων.

Τα μεγαλύτερα προβλήματα αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις που πρέπει να πραγματοποιούν καθημερινές προμήθειες (τέτοιες είναι οι επιχειρήσεις εστίασης κατά κανόνα), αφού οι προμηθευτές ζητούν πλέον μόνο μετρητά ενώ οι καταναλωτές χρησιμοποιούν κατά βάση κάρτες.

Το κυριότερο αγκάθι στη λειτουργία των επιχειρήσεων είναι οι επιταγές, αφού ούτε μπορούν να εισπραχθούν από τους κατόχους τους, αλλά ούτε και να πληρωθούν από τους εκδότες. Η αγορά επιχειρεί να βρει ενδιάμεσες λύσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος που δεν οδηγούν ωστόσο στην πλήρη επίλυση του. Την ίδια στιγμή, σοβαρά προβληματικές είναι και οι πληρωμές εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα, αφού για να γίνει μια διατραπεζική ηλεκτρονική πληρωμή θα πρέπει η επιχείρηση και να έχει πλήρως ασφαλισμένο τον εργαζόμενο, αλλά και να δηλώνει ακριβώς τα χρήματα που του προσφέρει.

“Αυτή τη στιγμή οι περισσότερες συναλλαγές στις επιχειρήσεις γίνονται με μετρητά” αναφέρει ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Ηρακλείου Μανώλης Αλιφιεράκης για να προσθέσει:

“Υπάρχουν σοβαρά προβλήματα αναφορικά με τις πληρωμές των επιταγών, ωστόσο είναι γνωστό στους επιχειρηματικούς κύκλους το γενικότερο πρόβλημα, οπότε υπάρχει και μια ανοχή. Περιμένουμε να προχωρήσουν οι διαδικασίες και να υπάρξουν οι σχετικές ρυθμίσεις που θα επιλύουν το πρόβλημα”.

Σε σχέση με τις ηλεκτρονικές συναλλαγές, ο κ. Αλιφιεράκης αναφέρει πως οι επιχειρηματίες έχουν τη δυνατότητα να καταθέτουν μετρητά στις τράπεζες, ή να κάνουν όσες συναλλαγές επιθυμούν με ηλεκτρονικό τρόπο μέσω e banking, εφόσον βέβαια στους λογαριασμούς όψεως τους υπάρχουν τα απαιτούμενα αποθεματικά.

Οι τρεις κλασικές

περιπτώσεις

Τρεις είναι οι βασικές και πραγματικές περιπτώσεις κινήσεων επιταγών στην αγορά, μέσα σε καθεστώς Capital Controls.

Η πρώτη περίπτωση αφορά επιχειρηματίες που έχουν καταθέσει επιταγές στην τράπεζα. Αυτή η πρακτική εφαρμόζεται από επιχειρηματίες για παροχή άμεσης ρευστότητας. Τι συμβαίνει στην περίπτωση κατάθεσης; Εφόσον ένας επιχειρηματίας πάρει επιταγή π.χ. τριμήνου, την καταθέτει σε συμβεβλημένες τράπεζες, λαμβάνει μια μεγάλη προκαταβολή της επιταγής της τάξεως του 70% - 80% κι όταν η επιταγή πληρωθεί, η τράπεζα λαμβάνει μία προμήθεια, ενώ ο δικαιούχος παίρνει το υπόλοιπο του ποσού της επιταγής. Σʼ αυτή την περίπτωση όσοι έχουν καταθέσει επιταγές, δεν μπορούν να περιμένουν ότι θα πάρουν άμεσα το επιπρόσθετο ποσό πέραν της υψηλής προκαταβολής που τους έδωσε η τράπεζα.

Στη δεύτερη περίπτωση, οι κάτοχοι των επιταγών τις επιστρέφουν σε εκείνους που της εξέδωσαν προκειμένου να λάβουν μετρητά, αντί της επιταγής. Αυτή η πρακτική ωστόσο δεν έχει πολλούς αποδέκτες, πρώτον διότι δεν υπάρχουν αρκετά μετρητά και δεύτερον γιατί για να δώσει χρήματα ένας επιχειρηματίας, θα πρέπει - αν αυτά είναι πάνω από 500 ευρώ - να το κάνει μέσω διατραπεζικής συναλλαγής. Η ρευστότητα όμως στους λογαριασμούς όψεως των επιχειρήσεων είναι πολύ μικρή και η εξεύρεση πρόσθετης ρευστότητας υπερβολικά δύσκολη ή αδύνατη.

Πριν τα Capital Controls, εάν ένας κάτοχος επιταγής δεν τη σφράγιζε μέσα σε 8 ημέρες, δεν μπορούσε να τη σφραγίσει στη συνέχεια. Με δεδομένες τις νέες συνθήκες, εκτιμάται ότι θα υπάρξει είτε κάποια διάταξη νόμου, είτε κάποια Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου που να καλύπτει αυτό το κενό. Μέχρι τότε όμως, οι κάτοχοι επιταγών προσπαθούν να βρουν μια φόρμουλα με τους εκδότες των επιταγών, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η πολύ δύσκολη κατάσταση.

Πώς κινείται η αγορά

Στις περισσότερες των περιπτώσεων όμως η αγορά πλέον κινείται με μετρητά όσα φυσικά υπάρχουν. Οι προμηθευτές στην πλειοψηφία τους δεν πωλούν τίποτα, εφόσον δεν πάρουν “ζεστό” χρήμα, ενώ αντίστοιχα και οι επιχειρηματίες προτιμούν τα μετρητά. Βέβαια, από την άλλη πλευρά οι περισσότεροι καταναλωτές, με δεδομένο ότι πολλοί από αυτούς παραμένουν απλήρωτοι, επιλέγουν οι συναλλαγές τους να γίνονται με πιστωτική κάρτα. Αυτό δημιουργεί προβλήματα στην αγορά, τα οποία όμως μέχρι στιγμής δεν είναι ανυπέρβλητα.

Σημαντικά προβλήματα δημιουργούνται σε περιπτώσεις π.χ. γάμων ή άλλων κοινωνικών εκδηλώσεων, όπου τα ποσά είναι πάρα πολύ μεγάλα, ωστόσο και πάλι βρίσκεται μια φόρμουλα μεταφοράς μετρητών μέσω e banking.

Πρέπει να διευκρινιστεί ότι μετά από τις πρώτες ημέρες της αναστάτωσης, οι τράπεζες ήδη δέχονται καταθέσεις μετρητών, που γίνονται κατά κανόνα σε προσωπικούς λογαριασμούς. Από κει ο κάθε ιδιώτης ή επιχειρηματίας προχωρά σε μεταφορά χρημάτων μέσω e banking και η ροή του χρήματος γίνεται με αυτό τον τρόπο. Με δεδομένο βέβαια το όριο αναλήψεων στα 60 ευρώ σε ημερήσια βάση, γίνεται κατανοητό πως οι επιχειρήσεις που έχουν καθημερινές ανάγκες σε προμήθειες χιλιάδων ευρώ, αντιμετωπίζουν αρκετά προβλήματα, τα οποία και προσπαθούν να επιλύσουν. Οπωσδήποτε η κατάσταση στην αγορά έχει γίνει υπερβολικά δυσκολότερη, αλλά αυτό δε σημαίνει πως δεν υπάρχουν, έστω και έμμεσες λύσεις, για να αντιμετωπιστούν τουλάχιστον κάποια βασικά προβλήματα.

Εκτός βέβαια από τις προμήθειες, ένα άλλο θέμα είναι και η μισθοδοσία του προσωπικού, η οποία πρέπει να γίνει επίσης μέσω web banking. Αυτή η πρακτική θεωρητικά δεν έχει προβλήματα, αλλά στην εφαρμογή της παρουσιάζει. Και τα προβλήματα δημιουργούνται πρώτον από τους ανασφάλιστους εργαζόμενους (όπου η επιχείρηση δεν μπορεί να μεταφέρει χρήματα στο λογαριασμό τους) και δεύτερον από τους εργαζόμενους που ενώ φαίνεται λογιστικά να λαμβάνουν ένα μικρό ποσό, η εταιρία τους αποδίδει μεγαλύτερο σε μια προσπάθεια να αποφύγει φόρους.

Γενικά πάντως η αγορά βρίσκεται σε αναβρασμό και είναι απορίας άξιο το πώς θα μπορέσει να συνεχίσει, αφού τα πρώτα δείγματα του σχεδίου νόμου για τις επιχειρήσεις είναι υπερβολικά αποθαρρυντικά.