Της Λίλιαν Δαφερμάκη

Έβαλαν λουκέτο τα εργοτάξια στην Κρήτη

Την εξόφληση όσων τους χρωστά το κράτος ζητούν οι εργολάβοι

Τουλάχιστον 60 εργοτάξια σε ολόκληρη την Κρήτη έχουν κατεβάσει ρολά και ακόμα κι αν υπογραφεί αύριο συμφωνία δεν πρόκειται να επαναλειτουργήσουν πριν από τα μέσα του Σεπτέμβρη. Αυτό προκύπτει από τα στοιχεία του Πανελλήνιου Συνδέσμου Τεχνικών Εταιρειών ( Σ.Α.Τ.Ε. ), τα οποία αποτυπώνουν το σκηνικό κατάρρευσης του κατασκευαστικού κλάδου, που σε πανελλαδικό επίπεδο μετρά περισσότερους από 40.000 ανέργους.

Οι εργοληπτικές εταιρείες ξεκαθαρίζουν ότι δεν είναι διατεθειμένες να επιστρέψουν στη θέση τους εάν πρώτα δεν εξοφληθούν οι απλήρωτοι λογαριασμοί που εκκρεμούν διότι κανείς προμηθευτής πρώτων υλών, δομικών προϊόντων, συνεργείων δεν είναι διατεθειμένος να παρέχει στους αναδόχους των έργων τα απαραίτητα υλικά για την ομαλή και ασφαλή εκτέλεση των έργων, χωρίς την προηγούμενη καταβολή μετρητών.

Όπως εξηγεί ο πρόεδρος του ΣΑΤΕ κ.Ζαχαρίας Αθουσάκης, τα έργα τα οποία ήταν ενταγμένα στην τοπική διαχειριστική αρχή της Περιφέρειας Κρήτης το πρώτο τρίμηνο της φετινής χρονιάς εξελίχθηκαν με θετικό τρόπο διότι υπήρξε μια ευελιξία στις πληρωμές τους. Όμως όλα τα υπόλοιπα έργα τα οποία είναι ενταγμένα στα τομεακά προγράμματα των υπουργείων και χρηματοδοτούνται από το ΕΠΕΡΑ ( Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Περιβάλλοντος και Αειφόρος Ανάπτυξη) ή την ΕΕΤΑ ( Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης) δεν έχουν πληρώσει ούτε ένα ευρώ για εργασίες που έχουν γίνει τη φετινή χρονιά, και όλοι οι λογαριασμοί που έχουν εξοφληθεί αφορούν σε πιστοποιημένες εργασίες που έγιναν το 2014.

Η εμπλοκή της χρηματοδότησης όλων των έργων, έχει εξωθήσει τους εργολήπτες να ενεργοποιήσουν τη νόμιμη διαδικασία της διακοπής εργασιών, στην οποία προχώρησαν επικαλούμενοι τους απλήρωτους λογαριασμούς τους. Ωστόσο εδώ ακριβώς είναι που ανακύπτει το τεράστιο θέμα το οποίο θα βρούμε μπροστά μας τους αμέσως επόμενους μήνες, και αφορά στο γεγονός ότι τα χρηματοδοτούμενα από το ΕΣΠΑ έργα έχουν συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης το οποίο λήγει στις 31-12-15.

Τι σημαίνει όμως αυτό; Ότι εάν τα χρηματοδοτούμενα έργα δεν έχουν ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος της χρονιάς, υπάρχει ζήτημα απένταξης τους, κάτι που όλοι απεύχονται, διότι αυτό θα σημάνει ότι η χώρα μας θα πρέπει να επιστρέψει όλα τα χρήματα που διατέθηκαν για την υλοποίηση τους.

Στο πλαίσιο αυτό δύο είναι οι εναλλακτικές λύσεις. Η μία είναι να ολοκληρωθεί η κατασκευή τους με χρήματα του ελληνικού Δημοσίου, πράγμα πρακτικά ανέφικτο με δεδομένη την εφιαλτική κατάσταση της ελληνικής οικονομίας. Άρα η δεύτερη λύση που ουσιαστικά είναι μονόδρομος, είναι τα έργα που σήμερα βρίσκονται σε εκκρεμότητα, να πάρουν μια γέφυρα χρηματοδότησης από την επόμενη χρηματοδοτική περίοδο το νέο ΣΕΣ ( Σύμφωνο Εταιρικής Σχέσης) . Αυτό όμως σηματοδοτεί την οριστική απώλεια τεράστιου αριθμού κονδυλίων τα οποία θα μπορούσαν να έχουν αξιοποιηθεί για νέα έργα τα οποία θα μπορούσαν να καλύψουν σημερινές ανάγκες.

Όπως εξηγεί ο κ. Αθουσάκης, δυστυχώς ο τρόπος που εξελίσσονται τα πράγματα είναι πραγματικά δραματικός για τον κατασκευαστικό κλάδο, διότι εάν τελικά – όπως είναι και το πιθανότερο- γίνει η γέφυρα χρηματοδότησης των έργων που σήμερα εκκρεμούν στο νέο ΣΕΣ, τότε δεν ανοίγουν προοπτικές για νέα έργα. Αυτό θα είναι μια εφιαλτική εξέλιξη για τα μέλη του ΣΑΤΕ που προ τριετίας αριθμούσε 850 μέλη, και σήμερα έχουν φτάσει μόλις 500 τα οποία βρίσκονται σε μια οριακή κατάσταση και για την ακρίβεια στο μεταίχμιο της παύσης λειτουργίας τους. Θα πρέπει όμως να αξιολογηθεί το γεγονός ότι πίσω από κάθε επιχείρηση που καταρρέει βρίσκεται ένας αριθμός εργαζομένων που χάνει τη δουλειά του, και δεν είναι εύκολο να την ξαναβρεί μέσα στον συγκεκριμένο επαγγελματικό κλάδο.

Διακοπή των έργων και στο Δήμο

Ο ένας μετά τον άλλο οι εργολάβοι του Ηρακλείου καταθέτουν αιτήματα για δίμηνη διακοπή των εργασιών, καθώς έχει κλείσει η στρόφιγγα χρηματοδότησης τους αυτή είναι μέσω ΕΣΠΑ είτε μέσω της ΕΕΤΑ (Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Αυτοδιοίκησης) . Όπως προκύπτει, υπάρχουν δεκάδες απλήρωτοι λογαριασμοί, εργασιών που έχουν πιστοποιηθεί, έχουν γίνει όλες οι διαδικασίες για την ενταλματοποίηση τους, οι οποίες όμως προσκρούουν στην πόρτα της Τράπεζας της Ελλάδας που παραμένει κλειστή και έχει βάλει χειρόφρενο στις πληρωμές.

Όπως εξηγεί ο κ.Μαμουλάκης, το “πάγωμα” των έργων μέσα στην πόλη επιτείνει τις κυκλοφοριακές δυσλειτουργίες και ασφαλώς σηματοδοτεί μια αναβλητικότητα που προκαλεί προβληματισμό σε σχέση τα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης των έργων και την ανάγκη περιφρούρησης της έγκαιρης ολοκλήρωσης τους, προκειμένου να αποφευχθούν φαινόμενα απένταξης. Ο ίδιος σημειώνει ότι “δυστυχώς σήμερα πια δεν υπάρχει ούτε ένα εργοτάξιο που να μην έχει μπλοκάρει… Η καθυστέρηση που έχει σημειωθεί -όχι με ευθύνη του Δήμου Ηρακλείου στην πληρωμή των εργολάβων τους δίνει τη δυνατότητα να καταθέσουν αίτημα δίμηνης αναβολής. Έτσι από τη μια οι καθυστερήσεις στις πληρωμές και από την άλλη οι απαιτήσεις των προμηθευτών που ζητούν προπληρωμή προκειμένου να παρέχουν υλικά στους εργολάβους για να δουλέψουν, έχουν δημιουργήσει συνθήκες ασφυξίας, με αποτέλεσμα να κατεβάσουν ρολά όλα τα εργοτάξια στην πόλη.

Από την πλευρά του ο αντιδήμαρχος Χάρης Μαμουλάκης σημειώνει ότι ασφαλώς και υπάρχει κατανόηση από την πλευρά του Δήμου για τη γενικότερη κρίσιμη κατάσταση που βιώνει ο τόπος και είναι κατανοητή η αγωνία των εργολάβων στη δύσκολη οικονομική συγκυρία που βιώνουμε. Ο ίδιος προσθέτει ότι βρίσκεται σε ανοικτή γραμμή με την τοπική διαχειριστική Αρχή του ΕΣΠΑ που έχει δείξει χαρακτηριστική ευελιξία στην αντιμετώπιση δύσκολων καταστάσεων, ωστόσο είναι σαφές ότι η εξέλιξη όλων αυτών των έργων συνολικά είναι απόλυτα εξαρτημένη από το γενικότερο πολιτικό σκηνικό το οποίο παρακολουθεί ολόκληρη η χώρα με κομμένη την ανάσα.

Ο κ.Μαμουλάκης αναφέρει ότι το ίδιο πρόβλημα με τα χρηματοδοτούμενα έργα, έχει ανακύψει και στις παρεμβάσεις αυτεπιστασίας που υλοποιούν οι δημοτικές υπηρεσίες, αφού όπως εξηγεί, πλέον οι προμηθευτές δεν παρέχουν ασφαλτόμιγμα χωρίς προπληρωμή του. Αυτή είναι μια πρωτόγνωρη κατάσταση και για το Δήμο Ηρακλείου, καθώς βρίσκεται αντιμέτωπος με γεγονότα και καταστάσεις που ποτέ μέχρι σήμερα δεν είχε συναντήσει, και οφείλει να δείξει ψυχραιμία και αυτοσυγκράτηση στη διαχείριση τους.