Της Κατερίνας Μυλωνά
Ο Νομπελίστας καθηγητής για τα βλαστοκύτταρα μιλά στην “Π”
Ο Sir John Gurdon στις διαλέξεις Ωνάση
"Θα μιλήσω και για τη δουλειά που έχει οδηγήσει σε αυτό το σημείο, την αντικατάσταση παλιών, φθαρμένων κυττάρων σε άλλους ιστούς, και πώς μπορείς να μετατρέψεις κύτταρα ενηλίκων σε ανάλογα κύτταρα
εμβρυϊκού σταδίου»"
Κύτταρα από έμβρυα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να αντικαταστήσουν φθαρμένα κύτταρα σε ιστούς ενηλίκων.
Για το παραπάνω επιστημονικό επίτευγμα θα μιλήσει απόψε στις 8 στο Αμφιθέατρο του ΙΤΕ , ο παγκοσμίου φήμης Βρετανός Νομπελίστας, Sir John Gurdon, στον οποίο απενεμήθη το Βραβείο Νόμπελ Φυσιολογίας -Ιατρικής 2012, για το ερευνητικό έργο του στο πεδίο των βλαστοκυττάρων.
Η ομιλία θα δοθεί στο πλαίσιο των Σεμιναριακών Διαλέξεων Ωνάση 2015 στη Βιολογία που ολοκληρώνονται την ερχόμενη Παρασκευή 10 Ιουλίου.
Η συνέντευξη που ο νομπελίστας έδωσε στην «Π» έχει ως εξής:
Σε τι αφορά η σημερινή σας ομιλία;
«Θα δώσω μία γενική ομιλία για την αντικατάσταση των φθαρμένων κυττάρων σε έναν ιστό. Δηλαδή, σήμερα έχουμε τη δυνατότητα να πάρουμε κύτταρα, όπως από το δέρμα ενός ατόμου και να τα μετατρέψουμε σε κύτταρα για άλλα μέρη του ίδιου σώματος. Για παράδειγμα, και αυτό δεν είναι αποτέλεσμα δικής μου εργασίας, μπορείς να λάβεις κύτταρα από το δέρμα και να τα χρησιμοποιήσεις για να διορθώσεις προβλήματα των ματιών, όπως της ωχράς κηλίδας στον αμφιβληστροειδή. Αυτό είναι χρήσιμο για ανθρώπους που πάσχουν από αυτή την πάθηση, που χάνουν σταδιακά την όρασή τους, κι έτσι αποτρέπουμε την πλήρη απώλεια της όρασής τους.
Θα μιλήσω και για τη δουλειά που έχει οδηγήσει σε αυτό το σημείο, την αντικατάσταση παλιών, φθαρμένων κυττάρων σε άλλους ιστούς, και πώς μπορείς να μετατρέψεις κύτταρα ενηλίκων σε ανάλογα κύτταρα εμβρυϊκού σταδίου».
Ποια είναι τα ηθικά και τα νομικά προβλήματα που προκύπτουν;
«Αν τα κύτταρα προέρχονται από ένα έμβρυο, ορισμένοι, ίσως και με το δίκιο τους εγείρουν ηθικά διλήμματα. Αλλά, τεχνικώς, είναι πιο εύκολο να λάβεις κύτταρα απευθείας από ένα έμβρυο από ό,τι να μετατρέψεις κύτταρα από δέρμα ενήλικου ανθρώπου.
Παράλληλα, προκύπτουν και νομικά προβλήματα. Αν ένας γιατρός τοποθετήσει τα κύτταρα στο μάτι ενός ασθενή και ο ασθενής θεωρεί ότι η εγχείρηση δεν είχε αποτέλεσμα, μπορεί να μηνύσει το γιατρό. Το πρόβλημα είναι ότι οι δικηγόροι και οι δικαστές μπορεί να ζητήσουν μεγάλη οικονομική αποζημίωση από το γιατρό, κι έτσι ο γιατρός δε θα θέλει να προχωρήσει στην εγχείρηση. Το πρόβλημα σε αυτή την περίπτωση δεν είναι οι γιατροί αλλά οι δικηγόροι.
Ξέρω πολλά άτομα με αυτή την πάθηση του ματιού που πρόθυμα υπογράφουν ότι αν κάτι πάει στραβά, δε θα προχωρήσουν σε μηνύσεις. Όμως, δικηγόροι υποστηρίζουν ότι ακόμα κι έτσι, μπορούν να διεκδικήσουν αποζημίωση από το γιατρό».
Ποια είναι η άποψή σας για τα βλαστοκύτταρα από τον ομφάλιο λώρο; Θα συνιστούσατε σε νέους γονείς να τα κρατήσουν;
«Τα κύτταρα που υπάρχουν στο αίμα του ομφάλιου λώρου είναι ήδη σε προχωρημένο στάδιο διαφοροποίησης . Έτσι, δεν μπορείς από εκεί να παράγεις όλων των ειδών τα κύτταρα, όπως αυτά που χρειάζονται για τη διόρθωση της ωχράς κηλίδας.
Θεωρώ, πάντως, πως αν δε στοιχίζει πολύ και δε σε ενοχλεί, αυτό μπορείς να το κάνεις. Αλλά οι πιθανότητες για να έχουν εφαρμογές σε πολλές περιπτώσεις μικραίνουν ενώ αν πάρεις κύτταρα από τον ίδιο τον ασθενή και τα αναδιαφοροποιήσεις, δεν υπάρχουν προβλήματα ανασοσυμβατότητας. Κατά τη γνώμη μου, η μία τεχνολογία έρχεται και η άλλη παροδικώς αντικαθίσταται».
Ποια είναι η εικόνα που έχετε στο εξωτερικό για την επιστημονική έρευνα που παράγεται στην Ελλάδα;
«Όλοι τρέφουν απεριόριστο σεβασμό για το Φώτη Καφάτο, ο οποίος εργαζόταν στον ίδιο τομέα με εμένα. Υπάρχουν και πολλοί άλλοι ερευνητές από την Ελλάδα που παράγουν σημαντικό επιστημονικό έργο. Τα οικονομικά προβλήματα της χώρας, δυσκολεύουν πολύ νέα άτομα να προχωρήσουν στην καριέρα τους».
Είναι η πρώτη φορά που έρχεστε στην Ελλάδα;
«Όχι, είχα συμμετάσχει σε ένα συνέδριο που είχε οργανώνει ο Φ. Καφάτος. Η Ελλάδα προσφέρεται και για διακοπές, λόγω της φύσης, του περιβάλλοντος, αν και ο ήλιος είναι πολύ δυνατός για το δικό μου, ευαίσθητο δέρμα».
