Του Γιάννη Παπαδάκη*

Ο ιστορικός του μέλλοντος έχει πολύ δρόμο μπροστά του για να ανακαλύψει και να εξηγήσει τα βαθύτερα αίτια που ώθησαν τον κ. Τσίπρα και τη ομάδα του να «τραβήξει την πρίζα» από τις διαπραγματεύσεις, όταν μάλιστα οι εκατέρωθεν διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών ήταν μικρές και η διάχυτη αίσθηση που έδιναν κυβερνητικοί αλλά και ευρωπαίοι αξιωματούχοι, μέχρι την τελευταία στιγμή, ήταν ότι βαδίζαμε προς μια δύσκολη αλλά αποδεκτή συμφωνία. Ελάχιστοι δυστυχώς γνωρίζουν όλη την αλήθεια και αυτό δεν μπορεί παρά να είναι ανασταλτικός παράγοντας στη λήψη σωστών αποφάσεων, ακόμα και σε ατομικό επίπεδο.

Οι ραγδαίες εξελίξεις του Σαββατοκύριακου, οι αντιφάσεις, οι δημόσιες ανακοινώσεις Γιούνκερ και άλλων Ευρωπαίων ηγετών ύψωσαν τείχη που απομονώνουν τον κ. Τσίπρα. Με ποια λογική θα κάνει η κυβέρνηση «καμπάνια» για ένα νέο «ηρωικό ΟΧΙ» όταν πλέον είναι φως φανάρι ότι αυτό θα ερμηνευτεί ως όχι στο ευρώ, κάτι το οποίο δεν εμπίπτει στην εντολή διακυβέρνησης που έχει ο κ. Τσίπρας ως πρωθυπουργός;

Η πεντάμηνη προσπάθειά του να υποδείξει στους Ευρωπαίους το πρόβλημα αλλά και τη λύση με όρους δικούς του, όχι μόνο δεν πέτυχε αλλά γκρέμισε γέφυρες φιλίας και διακρατικών σχέσεων με πρωτοφανείς ρυθμούς. Αντέχει (συνειδησιακά) ο κ. Τσίπρας να ηγηθεί ενός νέου «ανένδοτου αγώνα» και να τα δώσει όλα για το ΟΧΙ; Αν το πίστευε αυτό θα έπρεπε ήδη να περιοδεύει ανά την Ελλάδα.

Απορεί κανείς με ποια λογική ο κ. Τσίπρας δεν έχει υιοθετήσει το μέτωπο της δραχμής εντός του κόμματός του. Στα χαρτιά τουλάχιστον, και κούρεμα του χρέους θα φέρει αυτό αλλά και ανάπτυξη μέσω αυξημένης ανταγωνιστικότητας, και θα συνεχίσει η Ελλάδα να είναι εντός της Ευρώπης (πχ. Βρετανία).

Βέβαια η αλήθεια είναι ότι η αλλαγή νομίσματος θα είναι καταστροφική με βιβλικές προδιαγραφές. Απουσία όμως αυτού και δεδομένης της μονομερούς αποχώρησής του κ. Τσίπρα από τις Βρυξέλλες, αυτό που η λογική επίτασσε ήταν να αποταθεί στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και να ζητήσει να ηγηθεί μια εθνικής προσπάθειας για να σπάσουν τα όποια αδιέξοδα στην επίτευξη συμφωνίας. Θα έπρεπε έμμεσα ή άμεσα να βρει τη δύναμη για να διαχωρίσει τη θέση από τους δραχμιστές εντός και εκτός της κυβέρνησης αλλά και των συνιστωσών του κόμματός του.

Όμως δεν το έπραξε αυτό. Αντίθετα, επέλεξε να συσπειρώσει και να συσπειρωθεί πίσω από το κόμμα του και να υπεραμυνθεί θέσεων που οδηγούν σε λογικές αντιφάσεις. Η Ιστορία, έστω και αν του αναγνωρίσει τις καλύτερες των προθέσεων για την επίτευξη μιας δικαιότερης συμφωνίας για τη χώρα, μάλλον θα σταθεί κριτικά απέναντι στις τακτικές και στρατηγικές του επιλογές τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό της χώρας σε αυτές τις κρίσιμες ώρες. Τα ερωτήματα είναι πολλά και καταιγιστικά αλλά όχι του παρόντος.

Αυτές τις κρίσιμες ώρες, η σκυτάλη της ευθύνης περνάει στους φιλοευρωπαϊκούς εκπροσώπους των ΣΥΡΙΖΑ- ΑΝΕΛ στην ελληνική βουλή και στο ευρωκοινοβούλιο. Αντέχουν οι συνειδήσεις τους την παραμονή τους σε έναν σχηματισμό που υιοθετεί μια πορεία η οποία οδηγεί την χώρα de facto εκτός ευρώ;

Αντέχουν να βλέπουν τον αρχηγό τους να προτρέπει τους Έλληνες να πουν ένα ηρωικό ΟΧΙ σε κάτι που και ο ίδιος γνωρίζει ότι δεν έχει δικαίωμα να οδηγήσει τη χώρα; Είναι διατεθειμένοι να παίξουν το μέλλον της χώρας κορώνα- γράμματα στο όνομα μιας ιδεολογικής αντίληψης για μια πορεία εκτός Ευρωζώνης; Θα υπάρξουν άραγε συνειδησιακά ρήγματα στην κυβερνητική πλειοψηφία τις επόμενες μέρες; Η αρχή φαίνεται πως έγινε με τον κ. Χρυσόγονο. Θα ακολουθήσουν άλλοι;

Πάνω από όλα, απαιτείται σεβασμός στη Δημοκρατία, στη συνειδησιακή ελευθερία των πολιτών και των εκπροσώπων τους ώστε να εκφραστούν όλοι χωρίς φόβο και πάθος. Δίχως ιδεολογικά καπακώματα ή πολωτικές πράξεις.

Με αυτή την ατυχή, αλλά μάλλον τελευταία πράξη, ο Ελληνικός λαός έχει πια ξεπεράσει σε ωριμότητα σύσσωμη την πολιτική του ηγεσία. Πολλοί το αναγνωρίζουν αυτό και το παραδέχονται δημόσια (πχ. δηλώσεις Παυλόπουλου για δημοψήφισμα) ίσως όμως δεν έχουν κατανοήσει τι σημαίνει αυτό και για τους ίδιους. Η πορεία από εδώ και πέρα είναι μια πορεία κάθαρσης, σκληρής δουλειάς και επαναπροσδιορισμού του τι ακριβώς σημαίνει να είναι κάποιος Έλληνας πολίτης της ενωμένης Ευρώπης.

Ούτως ή άλλως, υπαρξιακό θέμα για την Ελλάδα δεν τίθεται. Η Ευρώπη και η Δύση χρειάζονται την Ελλάδα διότι μόνον η Ελλάδα, με τη μοναδική ιστορία και τον πολιτισμό της μπορεί να αρθρώσει ένα αξιόπιστο εναλλακτικό παράδειγμα με διαχρονική και παγκόσμια εμβέλεια απέναντι στην άφραγη επέλαση του καταναλωτισμού και της χρήσης ως αξίας που ήδη σαρώνει τον πλανήτη.

Η Ελλάδα μπορεί να προβάλει τις υγιείς αξίες και τις άμυνες εκείνες που απαιτούνται για να αντιμετωπιστεί η βαθιά κρίση ανθρωπισμού που η άκρατη χρήση και ο καταναλωτισμός έχουν επιφέρει. Χωρίς ιδεοληψίες ή ξενόφερτα καλούπια του μακρινού παρελθόντος. Με πίστη στον Ανθρωπο και τις υψηλές ελληνικές αξίες (Ελευθερία, Δημοκρατία, Ευθύνη, Μέτρο, Τόλμη, Λόγος) που η ίδια η Ελλάδα έχει ανακαλύψει και τελειοποιήσει.

Σε βάθος πολλών αιώνων, οι'Ελληνες ήταν πάντα ανοιχτοί σε ιδέες και τρόπους άλλων λαών, αποδείχτηκαν δε ικανοί να τους αφομοιώνουν με επιτυχία και με τον δικό τους μοναδικό τρόπο να τους επιστρέφουν ως λάμψεις μοναδικές, ως ύψιστα κοινά και παγκόσμια αγαθά.

Αυτός ο μοναδικός ρόλος στον οποίο η Ιστορία έχει τάξει αιώνες τώρα την Ελλάδα απαιτεί μεν θυσίες αλλά παρέχει μια ισχυρή και διαχρονική απάντηση στο υπαρκτικό ερώτημα που θέσαμε παραπάνω. Είναι ο σωκρατικός «δαίμων» που ο καθένας από εμάς πρέπει να ακούσει προσεκτικά για να μπορέσει η Ελλάδα, όχι μόνο να επιβιώσει οικονομικά στο μέλλον, όπως της αξίζει, αλλά να λάμψει πολιτισμικά.

Για το καλό της Ελλάδας, της Ευρώπης και της Δύσης γενικότερα.

* Ο Γιάννης Παπαδάκης κατάγεται από το Ηράκλειο της Κρήτης. Είναι ηλ/γος μηχανικός (ΡΗd) και εργάζεται στις ΗΠΑ.