Του Γιάννη Ζωράκη
Ο χειρότερος σύμμαχος για εκατομμύρια πολίτες έγινε ο φόβος του Grexit και η τρομοκρατία μιας πιθανής χρεοκοπίας της χώρας, μετά από την ανακοίνωση για διεξαγωγή δημοψηφίσματος την ερχόμενη Κυριακή που έκανε ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας.
Δεκάδες χιλιάδες πολίτες από το Σάββατο μέχρι και χθες αργά έτρεχαν στα μηχανήματα αυτόματης ανάληψης για να σηκώσουν όσα χρήματα είχαν δυνατότητα. Την ίδια στιγμή, ουρές σχηματίζονταν εκτός από τα ATM και στα σούπερ μάρκετ, αλλά και στα πρατήρια υγρών καυσίμων, με τον κόσμο πανικόβλητο να προετοιμάζεται για το χειρότερο δυνατό σενάριο στην σύγχρονη ιστορία της χώρας.
Τράπεζες
Ο απόλυτος πανικός επικράτησε στα ATM των τραπεζών με τον κόσμο να συρρέει κατά χιλιάδες σε όλη τη χώρα. Αντίστοιχη ήταν η εικόνα και στο Ηράκλειο, με τους πολίτες να σχηματίζουν τεράστιες ουρές σε όλα τα ATM τραπεζών, σε όλη την πόλη. Μέχρι το μεσημέρι, τα περισσότερα ATM είχαν αδειάσει, ενώ οι Διευθυντές των τραπεζών έλαβαν εντολή για άμεση τοποθέτηση ρευστού στα μηχανήματα.
Αυτό έγινε αργά το απόγευμα του Σαββάτου και αφού η αγωνία είχε κορυφωθεί για τους πολίτες, που έφθαναν στο σημείο να προχωρούν σε αναλήψεις ακόμα και μετά τις 12.00 τα μεσάνυχτα του Σαββάτου.
Αυξημένη ήταν και η κίνηση την Κυριακή, με ουρές να σχηματίζονται έξω από τα καταστήματα των τραπεζών, αλλά όχι τόσο μεγάλες όσο αυτές του Σαββάτου.
Την ίδια στιγμή ωστόσο κάποιες τράπεζες επέβαλαν ανώτατο πιστωτικό όριο αναλήψεων, που δεν ξεπερνούσε τα 300 ή τα 600 ευρώ, ανά τράπεζα, σε μια προσπάθεια να ελέγξουν μια κατάσταση που από τα ξημερώματα του Σαββάτου και μετά είχε γίνει ανεξέλεγκτη.
Σύμφωνα με τους πρώτους υπολογισμούς, από το Ηράκλειο έγιναν αναλήψεις ύψους πολλών εκατομμυρίων ευρώ (αν σκεφθεί κανείς πως σε κάθε μηχάνημα τοποθετούνται από 100.000 έως 250.000 ευρώ, ανάλογα με το μηχάνημα και την τράπεζα), ενώ υπολογίζεται πως μέχρι το απόγευμα του Σαββάτου, πανελλαδικά είχαν γίνει αναλήψεις που άγγιζαν το 1 δις ευρώ.
Πρατήρια υγρών καυσίμων
Πρωτοφανής ήταν η αύξηση της ζήτησης που παρατηρήθηκε στα πρατήρια υγρών καυσίμων καθ’ όλη τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου. Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, η αύξηση ζήτησης για το Σάββατο και την Κυριακή ξεπέρασε το 40 %, ενώ είναι χαρακτηριστικό πως ειδικά την Κυριακή πολλοί πανικόβλητοι πολίτες αναζητούσαν απεγνωσμένα κάποιο πρατήριο για να γεμίσουν το ρεζερβουάρ τους.
Σε κάποια από τα πρατήρια υγρών καυσίμων (ειδικά σε μεγάλα και κεντρικά πρατήρια) η αύξηση της ζήτησης ξεπέρασε το 60%, με τους ιδιοκτήτες να αναγκάζονται να προσθέσουν προσωπικό ή να βοηθούν οι ίδιοι στις τροφοδοσίες.
“Δεν είναι καθόλου υπερβολή να πούμε ότι η αύξηση κατά μέσο όρο το Σαββατοκύριακο ξεπέρασε το 40 %” αναφέρει ο πρόεδρος του Συλλόγου Πωλητών Πετρελαιοειδών Νομού Ηρακλείου Λυκούργος Σαμόλης για να προσθέσει:
“Υπήρξε έντονη ζήτηση και μεγάλη αύξηση στην κίνηση υπό το φόβο των εξελίξεων, όμως δεν υπήρξε κάποιο πρόβλημα σε σχέση με την τροφοδοσία των πρατηρίων ή τις ελλείψεις”.
Σούπερ Μάρκετ
Δεν υπήρξε κάποια μεγάλη αύξηση στη ζήτηση στα σούπερ μάρκετ, λόγω και της σημαντικής έλλειψης ρευστότητας που υπάρχει στην αγορά.
Παρ’ όλα αυτά, όσοι επισκέφθηκαν τα σούπερ μάρκετ το Σάββατο για πρώτη φορά, άδειασαν όλα τα ράφια τα οποία περιείχαν είτε προσφορές, είτε συσκευασμένα τρόφιμα μακράς διάρκειας. Είναι χαρακτηριστικό πως πολύ σύντομα παρατηρήθηκαν ελλείψεις σε χαρτικά και παστεριωμένο γάλα, στα ράφια των σούπερ μάρκετς, ενώ πάρα πολλές συναλλαγές έγιναν με πιστωτικές κάρτες, αφού αρκετοί ήταν οι πολίτες που δεν πρόλαβαν να κάνουν ανάληψη χρημάτων.
Χαρακτηριστικό του πανικού είναι το γεγονός ότι σε μεγάλες αλυσίδες που πωλούν και τσιγάρα μέσα στο χώρο των σούπερ μάρκετς, πολλά από τα πακέτα γνωστών μαρκών είχαν εξανλτηθεί.
Σε κάθε σούπερ μάρκετ επίσης, εκτός από τις ουρές στα ταμεία, που δεν ήταν κατά πολύ μεγαλύτερες από άλλες ημέρες, υπήρχαν παντού ουρές και όπου υπήρχαν μηχανήματα αυτόματων αναλήψεων.