Της Κατερίνας Μυλωνά

Πιο προσιτή, πιο ανθρώπινη και πιο ερωτευμένη είναι η Μήδεια στην παράσταση «Μήδειας απόπειρα», βασισμένη στη «Μήδεια» του Ευριπίδη που παρουσιάζει το θεατρικό εργαστήρι του Λυκείου Ελληνίδων σήμερα στις 9 το βράδυ στην Πύλη Βηθλεέμ.
«Το πιο φρικτό όλων, είναι αποκλειστικά ανθρώπινο δημιούργημα. Μόνο ο άνθρωπος μπορεί να το σκεφτεί και να το πράξει. Δεν θα ήμασταν άνθρωποι, χωρίς αυτό», λέει, σε συνέντευξή της στην «Π» η σκηνοθέτιδα της παράστασης, κ. Σοφία Δερμιτζάκη.
Τι διαφορετικό βρίσκουμε στην παράσταση «Μήδειας απόπειρα» από το έργο του Ευριπίδη;
«Η ιστορία της Μήδειας του Ευριπίδη είναι γνωστή και χιλιοειπωμένη. Μέσα από την παράστασή μας «Μήδειας απόπειρα»… επιχειρήσαμε να αποδώσουμε τις διαφορετικές κι εναλλασσόμενες πτυχές της Μήδειας – τη διαδρομή της μέσα στον έρωτα, τη μοναξιά, την εκδίκηση, το θρήνο, την τρέλα. Από την προδοσία μέχρι το αποτρόπαιο έγκλημα… Απέναντι στον Άντρα… τον Άντρα – Εξουσία, τον Άντρα – Αρσενικό… Καταδικασμένη σ’ αυτήν την ατέρμονη μάχη, παραδομένη στα αρχέγονα ένστικτά της…Στην παράστασή μας η Μήδεια, είναι 7 γυναίκες μαζί, εφτά Μήδειες, που συμπυκνώνουν την πολυπλοκότητα της γυναικείας φύσης και φωτίζουν τα βήματα του θυμικού της, μέχρι να φτάσει στο φόνο. Η δική μας Μήδεια, είναι πιο προσιτή, πιο ανθρώπινη, πιο ερωτευμένη. Ναι μεν…εργάζεται με ακρίβεια για το έγκλημα, με στυγνούς υπολογισμούς, αλλά είναι πιο εμφανής, η ταλάντευσή της, ο διχασμός της, η εσωτερική της πάλη. Επιπλέον, υπάρχει μόνο μια αντρική παρουσία, που συμβολίζει την εξουσία (Κρέοντας), το αρσενικό (Ιάσων)».
Γίνεται μια προσπάθεια να δικαιολογηθεί η πράξη της Μήδειας, η οποία αντιστάθηκε με αυτό τον τρόπο στον Άντρα- Εξουσία;
«Η Μήδεια του Ευριπίδη, ήταν πάντα ένα κείμενο, που με γοήτευε ιδιαίτερα, από τα πρώτα χρόνια στη δραματική σχολή, όχι μόνο γιατί είναι ένα κείμενο που ασχολείται και εμβαθύνει στη γυναικεία φύση και στην αέναη πάλη των δύο φύλων, αλλά γιατί διαπραγματεύεται και το πιο φρικτό έγκλημα. Όταν όμως έγινα μητέρα και ξαναδιάβασα τη Μήδεια, συγκλονίστηκα. Δεν μπορούσα να διανοηθώ ότι μια μάνα θα μπορούσε να σκοτώσει τα παιδιά της. Είναι μια πράξη αποτρόπαια και μόνο αυτός που το κάνει θα μπορούσε να δικαιολογήσει τον εαυτό του. Άλλωστε το πιο φρικτό όλων, είναι αποκλειστικά ανθρώπινο δημιούργημα. Μόνο ο άνθρωπος μπορεί να το σκεφτεί και να το πράξει. Δεν θα ήμασταν άνθρωποι, χωρίς αυτό….».
Γιατί υπάρχει η ανάγκη να γυρνάμε συνεχώς στους αρχαίους τραγικούς;
«Τα κείμενα αυτά αποτυπώνουν στο έπακρο την ανθρώπινη φύση, σε όλες τις εκφάνσεις της. Είναι κείμενα, που εμπεριέχουν όλη την ανθρώπινη δυστυχία, τον πόνο, κείμενα που διαπραγματεύονται την εξουσία, τη δικαιοσύνη και όλες εκείνες τις αξίες, που είναι διαχρονικές και συνεπώς αναγκαίες, σε οποιοδήποτε χρόνο και τόπο».
Ποια θεωρείτε πως είναι η σχέση των Ηρακλειωτών με το θέατρο;
«Είμαι σχεδόν τέσσερα χρόνια στο Ηράκλειο και συνειδητοποιώ, πόσες θεατρικές ομάδες, είτε επαγγελματικές, είτε ερασιτεχνικές υπάρχουν! Βλέπω μια τεράστια ανάγκη του κόσμου να μυηθεί στην τέχνη του θεάτρου, όχι μόνο ως θεατής, αλλά και ως ενεργό μέλος μιας θεατρικής ομάδας. Αυτό είναι κάτι αρκετά ελπιδοφόρο. Από την άλλη όμως, αν πρέπει να μιλήσουμε και για το θεατρικό κοινό που διαμορφώνεται, παρατηρώ πως υπάρχει μια σύγχυση. Εξαιτίας του μεγάλου αριθμού των ερασιτεχνικών ομάδων, το κοινό δεν έχει μάθει να ξεχωρίζει μια αμιγώς επαγγελματική θεατρική παράσταση, από μια ερασιτεχνική. Και ίσως ακόμα να μην έχει καταφέρει να βάλει πολύ ψηλά τον πήχυ, σ’ ένα καλλιτεχνικό αποτέλεσμα. Για να είμαι δίκαιη όμως, θα πρέπει να πω, πως υπάρχουν και πολύ αξιόλογες ερασιτεχνικές ομάδες στο Ηράκλειο. Πολλές φορές καλύτερης αισθητικής, από επαγγελματικές. Επιπλέον, τα τελευταία χρόνια, συμβαίνουν αρκετά ενδιαφέροντα καλλιτεχνικά δρώμενα, στην πόλη μας, όχι μόνο θεατρικά, που χτίζουν σιγά σιγά, ένα πιο υποψιασμένο και απαιτητικό κοινό».

“Με τη θεατρική ομάδα του Λυκείου Ελληνίδων θα συνεχίσουμε να δημιουργούμε”

Πώς συμμετέχουν τα μέλη του Λυκείου Ελληνίδων στην οργάνωση της παράστασης;
«Με τα μέλη και το Διοικητικό Συμβούλιο και με την πρόεδρο του Λυκείου Ελληνίδων κα Καλογεροπούλου υπάρχει μια σχέση αμοιβαίας εμπιστοσύνης. Εγώ έχω αναλάβει το καλλιτεχνικό κομμάτι στο θεατρικό εργαστήρι, με απόλυτη ελευθερία, κάτι που με χαροποιεί ιδιαιτέρως, και το Λύκειο Ελληνίδων αναλαμβάνει τα πρακτικά θέματα για τη διοργάνωση των εκάστοτε εκδηλώσεων».
Είστε αισιόδοξη για το αύριο του θεάτρου στη χώρα μας;
«Είμαι αισιόδοξη και για το…σήμερα του θεάτρου στη χώρα μας, από την πλευρά της δημιουργικής υφής. Στην Ελλάδα το πρωτογενές υλικό, η ψυχή δηλαδή, βρίσκεται σε πλεόνασμα. Οι Έλληνες ηθοποιοί και σκηνοθέτες, έχουν ένα ταμπεραμέντο, που δεν το βρίσκεις εύκολα στους ηθοποιούς άλλων χωρών. Και για μένα αυτή η ψυχή είναι η τροφή του θεάτρου, αλλά και οποιασδήποτε τέχνης. Το πρόβλημα είναι όταν το πρωτογενές αυτό υλικό είναι ακατέργαστο. Σε άλλες χώρες, όπως στην Αμερική για παράδειγμα, οι ηθοποιοί έχουν μάθει να δουλεύουν σκληρά, για να ανακαλύψουν τον πλούτο αυτόν, το υλικό τους. Έχουν μέθοδο. Η προσέγγιση ενός ρόλου, επιτυγχάνεται με σχεδόν «επιστημονικούς» τρόπους. Στην Ελλάδα, δεν έχουμε μάθει να δουλεύουμε έτσι. Δε προωθείται κι από τις σχολές αυτή η διαδικασία τόσο πολύ. Από την άλλη, υπάρχουν πολλοί αξιόλογοι άνθρωποι στο χώρο, που με τη δουλειά τους, τη φλόγα και την αισθητική τους έχουν προχωρήσει πολύ το θέατρο κι έχουν αναδειχθεί και εκτός συνόρων. Και δε αναφέρομαι μόνο σε φτασμένους, μεγάλους καλλιτέχνες, που βρίσκονται χρόνια στο θέατρο, αλλά και σε διαμαντάκια, που τώρα γεννιούνται και ξεπετάγονται. Το θέμα όμως είναι η πολιτεία πια, να αναγνωρίσει αυτές τις αξίες κι αυτό είναι ένα θέμα, που χωράει πολλή συζήτηση».
Ποια είναι τα προσωπικά σας επόμενα σχέδια;
«Υπάρχουν διάφορα σχέδια και πολλές σκέψεις, για τα επόμενα σχέδια. Συζητάω με κάποιους συναδέλφους και το μόνο που μπορώ να πω αυτή τη στιγμή είναι ότι η επόμενη χρονιά θα είναι καλλιτεχνικά πλούσια και σίγουρα με τη θεατρική ομάδα του Λυκείου Ελληνίδων, θα συνεχίσουμε να δημιουργούμε».

“Επιχειρήσαμε ν’ αποδώσουμε διαφορετικές πτυχές της Μήδειας”

«Προχωρώ εύθραυστη πάνω στα θρύψαλα του παρελθόντος. Η καθαρότητα, η τελειότητα του εγκλήματος. Είναι φρικτές όλες οι αναμνήσεις μου. Είμαι η πιο ένοχη κι η πιο δυστυχισμένη. Καμιά συγχώρεση για μένα. Τι άλλο έκανα από το να αγαπώ αυτόν που δε μ’ αγάπησε;»
Jean-René Lemoine
Η κ. Σοφία Δερμιτζάκη αναφέρει πως «η ιστορία της Μήδειας του Ευριπίδη είναι γνωστή και χιλιοειπωμένη. Μέσα από την παράστασή μας «Μήδειας απόπειρα»… επιχειρήσαμε να αποδώσουμε τις διαφορετικές κι εναλλασσόμενες πτυχές της Μήδειας – τη διαδρομή της μέσα στον έρωτα, τη μοναξιά, την εκδίκηση, το θρήνο, την τρέλα. Από την προδοσία μέχρι το αποτρόπαιο έγκλημα… Απέναντι στον Άντρα… τον Άντρα – Εξουσία, τον Άντρα – Αρσενικό… Καταδικασμένη σ’ αυτήν την ατέρμονη μάχη, παραδομένη στα αρχέγονα ένστικτά της…
Αλλά το ξέρετε, πως ποτέ δε σωζόμαστε και πως όλα ξαναρχίζουνε πάντα…»
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ:
Διασκευή - Σκηνοθεσία: Σοφία Δερμιτζάκη. Β. Σκηνοθέτη: Στέλλα Κουφάκη. Σκηνικό – Κοστούμια: Αγγελική Πανουτσοπούλου, Δώρα Κονιωτάκη.
Επιμέλεια μουσικής: Σοφία Δερμιτζάκη, Στέλλα Κουφάκη. Σχεδιασμός φωτισμών: Κώστας Μεταξάκης. Επιμέλεια αφίσας: Μάνος Πατεράκης. Φωτογραφικό Υλικό: Γιάννα Καραγιώργου.
Στο τραγούδι ακούγεται η Μαρία Καστρινογιάννη.Το ράψιμο των κοστουμιών ανέλαβε η βιοτεχνία PLS.
Παίζουν οι: Μήδειες: Μυρτώ Βουλγαράκη, Καλιάννα Γιγουρτσή, Μαίρη Ζηνόζη, Κατερίνα Κλώνου, Στέλλα Κουφάκη, Εύα Χαριτάκη, Ελένη Χριστοδουλάκη, Κρέων - Ιάσονας: Νίκος Καραδάκης και η μικρή Έλλη Μισιχρόνη.
Στην παράσταση ακούγονται αποσπάσματα από τη «Μήδεια» του Ευριπίδη, το «Μήδειας Υλικό» του Heiner Müller και το «Μήδεια, η έξοδος» του Γιάννη Κοντραφούρη.
Γενική είσοδος: 5 ευρώ.