Επιπτώσεις των μνημονίων στον πληθυσμό, το εργατικό δυναμικό και την ανεργία στην Κρήτη σε σύγκριση με τις άλλες περιφέρειες της χώρας
Σε κάθε ανακοίνωση της Στατιστικής Υπηρεσίας της χώρας (την ΕΛΣΤΑΤ) ή εκείνης της Ε.Ε., την Eurostat για την ανεργία τονίζεται ότι στο Σύνολο Χώρας έχει εκτοξευθεί στα ύψη. Δεν εξετάζεται, όμως, τι συνέβη στον πληθυσμό και στο εργατικό δυναμικό της χώρας ούτε και οι διαφορές που υπάρχουν ανάμεσα στις 13 περιφέρειές της. Στο άρθρο αυτό θα εξετάσουμε τις επιπτώσεις της εφαρμογής των μέτρων των Μνημονίων στον πληθυσμό, το εργατικό δυναμικό και την ανεργία στην Κρήτη σε σύγκριση με τις άλλες περιφέρειες και το Σύνολο Χώρας, χρησιμοποιώντας τα σχετικά στοιχεία από τη βάση δεδομένων της Eurostat.
Στις τρείς πρώτες στήλες του Πίνακα δίνεται ο πληθυσμός στις 13 περιφέρειες και στο Σύνολο Χώρας τα έτη 2009 και 2014 και η ποσοστιαία μεταβολή του, στην 4η, 5η και 6η στήλη τα αντίστοιχα στοιχεία για το εργατικό δυναμικό, στην 7η, 8η και 9η ο αριθμός των ανέργων (όλα σε χιλιάδες) και στις τρείς τελευταίες τα ποσοστά ανεργίας και οι ποσοστιαίες μεταβολές τους.
Από την 3η, 6η, 9η και 12η στήλη του Πίνακα φαίνεται ότι το 2014 σε σχέση με το 2009:
- Ο πληθυσμός μειώθηκε σε 11 περιφέρειες και αυξήθηκε ελαφρά σε 2 (στο Νότιο Αιγαίο και στην Κρήτη).. Η μεγαλύτερη μείωση σημειώθηκε στην Αττική και στη Δυτική Μακεδονία και η μικρότερη ση Στερεά Ελλάδα. Από την εξέταση των ετών γέννησης του πληθυσμού των ετών 2009 και 2014 προέκυψε ότι το μεγαλύτερο μέρος της μείωσης του πληθυσμού της χώρας οφείλεται στη μείωση των γεννήσεων. Το υπόλοιπο οφείλεται στην εκροή πληθυσμού, δηλαδή στη μετανάστευση προσοντούχων Ελλήνων και την επιστροφή μεταναστών στις πατρίδες τους. Ένας από τους λόγους στους οποίους οφείλεται η αύξηση του πληθυσμού στην Κρήτη είναι οι ευκαιρίες απασχόλησης λόγω τουρισμού.
- Το εργατικό δυναμικό (δηλαδή οι απασχολούμενοι και οι άνεργοι) μειώθηκε σε 12 περιφέρειες και αυξήθηκε σε 1 (το Βόρειο Αιγαίο). Οι μεγαλύτερες μειώσεις (6% και άνω) σημειώθηκαν, κατά σειρά, στη Θεσσαλία, την Ήπειρό, τη Δυτική Μακεδονία, τα Ιόνια Νησιά και την Κρήτη και οι μικρότερες στη Στερεά Ελλάδα και στο Νότιο Αιγαίο. Οι αιτίες της μείωσής του είναι οι ίδιες με εκείνες του πληθυσμού.
- Ο αριθμός των ανέργων εκτινάχτηκε στα ύψη σε όλες τις περιφέρειες, με την εξαίρεση του Νότιου Αιγαίου, περιφέρεια στην οποία η αύξησή τους ήταν σχετικά μικρή. Σε 11 περιφέρειες ο αριθμός των ανέργων υπερδιπλασιάστηκε και στο Βόρειο Αιγαίο υπερτριπλασιάστηκε. Στην Κρήτη το 2014 ήταν 1,5 φορά μεγαλύτερος απ’ ό, τι το 2009.
- Το ποσοστό ανεργίας εκτινάχτηκε επίσης στα ύψη, με εξαίρεση και σ’ αυτό το Νότιο Αιγαίο. Το ποσοστό αυτό υπερτριπλασιάστηκε στο Βόρειο Αιγαίο, τριπλασιάστηκε στην Αττική και σχεδόν τριπλασιάστηκε στην Πελοπόννησο και στη Δυτική Ελλάδα. Στην Κρήτη το 2014 ήταν πάνω από 1,5 φορά μεγαλύτερο απ’ ό, τι το 2009.
- Εξαιτίας των διαφορών στην αύξηση των ποσοστών ανεργίας των νέων στις περιφέρειες σημειώθηκαν ανακατατάξεις σε ό, τι αφορά τη σειρά τους με βάση το ύψος του. Η σειρά 7 περιφερειών χειροτέρευσε και 6 βελτιώθηκε. Η μεγαλύτερη χειροτέρευση σημειώθηκε στην Αττική (από τη 10η θέση το 2009, στην 4η το 2014), στη Δυτική Ελλάδα (από την 7η στη 2η) και στην Κεντρική Μακεδονία (από την 6η στην 1η). Η μεγαλύτερη βελτίωση σημειώθηκε στο Νότιο Αιγαίο (από τη 2η το 2009 στην 13η το 2014), στην Ανατολική Μακεδονία & Θράκη (από την 4η στην 8η) και στα Ιόνια Νησιά (από την 8η στη 12η). Η θέση της Κρήτης χειροτέρευσε (από την 11η θέση το 2009 στην 9η το 2014). Το 2009 την 1η θέση, με το υψηλότερο ποσοστό ανεργίας, κατείχε η Δυτική Μακεδονία και την 13η με το χαμηλότερο το Βόρειο Αιγαίο. Το 2014 το υψηλότερο ποσοστό κατείχε η Κεντρική Μακεδονία και το χαμηλότερο το Νότιο Αιγαίο.
Η μείωση του πληθυσμού της χώρας και των περιφερειών της, εξαιτίας της μείωσης των γεννήσεων, εκτός του ότι επιδεινώνει το ήδη σοβαρό δημογραφικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η χώρα μας, σημαίνει ότι στο άμεσο μέλλον θα υπάρχει λιγότερο εργατικό δυναμικό για την ανάπτυξή τους. Το γεγονός, επιπλέον, ότι η μείωση του οφείλεται, σε κάποιο βαθμό, στη μετανάστευση προσοντούχων νέων, σημαίνει ότι το μέσο επίπεδο εκπαίδευσης και κατάρτισης του πληθυσμού της χώρας υποβαθμίζει, με ό, τι αυτό συνεπάγεται.
Η μεγάλη ποσοστιαία αύξηση του αριθμού των ανέργων (163% στο Σύνολο Χώρας) και η ακόμα μεγαλύτερη αύξηση του ποσοστού ανεργίας (176% στο Σύνολο Χώρας) οφείλεται στην καταστροφική πολιτική που επέβαλε στη χώρα μας η Γερμανία και την οποία εφάρμοσαν πιστά οι διαδοχικές, πειθήνιες σ’ αυτήν, κυβερνήσεις της πενταετίας.
Η εκτίναξη, αυτή στα ύψη του αριθμού των ανέργων και του ποσοστού ανεργίας αποτελεί, βραχυπρόθεσμα, σοβαρότερο πλήγμα, δεδομένων των επιπτώσεων που έχει η μάστιγα αυτή στη ζωή των κατοίκων της χώρας και ιδιαίτερα εκείνων που έχουν παιδιά. Εκτός από τα προφανή οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα, η ανεργία προκαλεί σοβαρά ψυχικά προβλήματα που οδηγούν ορισμένους σε αδιέξοδους δρόμους και μερικούς στην αυτοκτονία.
Το πρόβλημα της ανεργίας είναι δυσεπίλυτο τόσο εξαιτίας του μεγάλου αριθμού των ανέργων όσο και του γεγονότος ότι ένα πολύ μεγάλο ποσοστό τους (οι 937 χιλιάδες το 2014, δηλαδή το 74% του συνόλου των 1.274 χιλιάδων) είναι μακροχρόνια (πάνω από 12 μήνες) άνεργοι. Πρόκειται για μια πραγματική τραγωδία για τη χώρα μας (αλλά και για άλλες χώρες-μέλη της Ε.Ε με παρόμοιο ύψος ανεργίας), η οποία αφήνει παγερά αδιάφορους τους ηγέτες των Βόρειων κρατών-μελών της Ε.Ε. και ιδιαίτερα της Γερμανίας.
*Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι τέως: Αντιπρόεδρος της Βουλής, υπουργός και καθηγητής της ΑΣΟΕΕ.
