Μια εβδομάδα πριν τις εκλογές η τουρκική τηλεόραση έδειχνε τον Ερντογάν επι 44 ώρες να μιλά στο κοινό. Προχθές το βράδυ, μετα τα αποτελέσματα, ο Ερντογάν εξαφανίστηκε!

Η απουσία και η σιωπή του “πανταχού παρόντα” προέδρου της Τουρκίας έκανε μπάμ! Αυτός και το κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης που σινίδρυσε ειχαν το χειρότερο εκλογικό αποτέλεσμα στην ιστορία τους. Το κόμμα έχασε την πλειοψηφία μετά από 13 χρόνια και τώρα αγωνίζεται για να σχηματίσει κυβέρνηση.

Εντυπωσιακή ήταν η επίδοση από τους Κούρδους. Με περίπου 12%, το αντιπολιτευόμενο κουρδικό HDP, κατόρθωσε να ξεπεράσει το συνταγματικό εμπόδιο του 10% και θα εκπροσωπηθεί στην τουρκική Εθνοσυνέλευση με περί τους 80 βουλευτές. Το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) και το Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης(MHP) συγκέντρωσαν ποσοστά 25,1% και 16,3% αντίστοιχα, δηλαδή 132 και 81 έδρες.

Φαίνεται πως οι Τούρκοι πολίτες τιμώρησαν τον Ερντογάν και για το πάρκο Γκεζί και για τα όσα έγιναν στις διαδηλώσεις της πλατείας Ταξίμ πριν από σχεδόν έναν χρόνο και για το “παλάτι” που έχτισε στην Άγκυρα και για τα “παιχνίδια” με το Σύνταγμα.

Το όνειρο του κ. Ερντογάν να εξασφαλίσει την πλειοψηφία για να αλλάξει το σύνταγμα από κοινοβουλευτικό σε προεδρική δημοκρατία, με αποτέλεσμα την επέκταση των εξουσιών του, εχει πεθάνει.

Σχηματισμός κυβέρνησης συνεργασίας ή επαναληπτικές εκλογές είναι τα ενδεχόμενα στην τουρκική πολιτική σκηνή.

Τι προκάλεσε όμως την πληγή του ΑΚΡ; “Σε ενα μεγάλο βαθμό, αυτό ήταν η απόρριψη των προεδρικών φιλοδοξιών του Ερντογάν,” λέει ο Σινάν Ουλγκέν του τουρκικου think tank Edam, και ερευνητης στο Carnegie. “Οι εκλογές για τον Ερντογάν ειχαν ώς στόχο την επιθυμία του να συγκεντρώσει την εξουσία και όχι το μέλλον του ΑΚΡ”. Επιπλέον, “ήταν επίσης ένα μήνυμα προς το κόμμα για την κατάσταση της οικονομίας και την ασαφή τήρηση της ειρήνης με τους Κούρδους. “Με την έναρξη αυτής της διαδικασίας, το ΑΚΡ εχει χάσει την υποστήριξη των εθνικιστών. Αλλά παραλείποντας να την εκπληρώσει, έχασε από το φιλο-κουρδικό κόμμα.”

Οι Κούρδοι ήταν αυτοί που γιόρταζαν όλοι νύχτα. Το κόμμα τους, το HDP, τα δωσε όλα ελπίζοντας οτι θα μπορέσει να περάσει το κτώφλι του 10% του τουρκικου κοινοβουλίου. Σωστά έπραξαν όπως φαίνεται καθώς κέρδισαν το 13% των ψήφων και 80 βουλευτές.

Με τους χαρισματικούς άνδρες αλλα και γυναίκες ηγέτες του - σύμβολο της εστίασης του κόμματος σχετικά με την ισότητα των φύλων - εχει αυξήσει την δημοφιλία του πέρα απο την κουρδική μειονότητα, έλκοντας αριστερούς ψηφοφορους ικανοποιημένους με την προώθηση των δικαιωμάτων των ομοφυλοφίλων και των οικολογικών θεμάτων - αλλα και αντιπάλους του Ερντογάν.

Αυτό σημαίνει ότι οι Κούρδοι, καταπιεσμένοι απο τις προηγούμενες τουρκικές κυβερνήσεις, έχουν επιτέλους μια σημαντική φωνή στην τουρκικη εθνική σκηνή πουι καθιστά την προοπτική της ειρήνης στην νοτιο-ανατολική Τουρκία πιο πιθανή.

Ποιες όμως ειναι οι άλλες αλλαγες που ειναι πλέον πιθανές; Σύμφωνα με τον Σινάν Ουλγκέν η αστάθεια και ο πιθανός συνασπισμός θα στρέψουν το ενδιαφέρον τους στο εσωτερικό της χώρας και θα αφήσουν τα θέματα εξωτερικής πολιτικής. “Εάν το AKP αναγκαστεί να αποχωρήσει η αποτύχει να κερδίσει την πλειοψηφία σε νέες εκλογές, η εξωτερική πολιτική της Τουρκίας υπέρ κάποιον ισλαμικών ομάδων στη Μέση Ανατολή μπορεί να αλλάξει, και η χώρα μπορεί να λάβει μια πιο φιλοδυτική προσέγγιση, ιδίως εάν ο σημαντικότερος παίκτης είναι το CHP. [κεντροαριστερά] “

Ο αποτυχημένος στόχος τους ΑΚΡ “των μηδενικών προβλημάτων με τους γείτονες του” πλέον αποκαλείται απο του κριτικούς του ειρωνικά “μηδέν γειτονες χωρίς προβλήματα” - οι σχέσεις με το Ισραήλ, την Αίγυπτο και το Ιράν εχουν χαλάσει το τελευταίο διάστημα αλλα και με τις ΗΠΑ όπου υπάρχει μια θυελλώδης σχέση με τον Πρόεδρο Ερντογάν.

Η διπλωματία της χώρας τώρα μπορεί να αλλάξει - και το HDP θα πιέσει για μια πιο ήπια στάση έναντι των Κούρδων της Συρίας.

Αυτή είναι πιθανώς μια νέα πολιτική εποχή στην Τουρκία.

Το ΑΚΡ κέρδισε και αυτές τις εκλογές, με πάνω από το 40% των ψήφων - ένα ποσοστό των ψήφων που πολλές χώρες σε οποιαδήποτε δημοκρατία θα ποθούν. Έχει ακόμα όμως μια σημαντική κοινωνική βάση, κυρίως από τους πιο θρησκευτικούς, συντηρητικούς Τούρκους, οι οποίοι αισθάνονται απελευθερωμένοι από το κόμμα και τον πρόεδρο.

Αλλά η κυριαρχία του AKP, το πολιτικό “one-man show” που παίζει στην Τουρκία εδω και 13 χρόνια μόλις έφαγε μια πολύ γερή κλωτσιά!