Της Νεκταρίας Μανουσουδάκη

Τις «πληγές» που άφησε πίσω της η κακοκαιρία της περασμένης εβδομάδας μετρούν οι αμπελουργοί της Κρήτης. Η εικόνα που παρουσιάζουν σήμερα τα αμπέλια είναι αποκαρδιωτική. Η χαλαζόπτωση που έπληξε αρκετές περιοχές τη Μεγάλη Πέμπτη και οι θυελλώδεις ψυχροί βοριάδες που ακολούθησαν είχαν ως αποτέλεσμα να καούν οι νεαροί βλαστοί και να υποστεί ανεπανόρθωτη ζημιά η δυναμική των αμπελιών. Για τους παραγωγούς η αγωνία είναι διπλή: Αφενός να προχωρήσουν γρήγορα οι εκτιμήσεις από τους γεωπόνους του ΕΛΓΑ και να δοθούν οι αποζημιώσεις και αφετέρου να μη χαθούν οι αγορές του εξωτερικού, καθώς η φετινή παραγωγή επιτραπέζιου σταφυλιού εκτιμάται ότι θα μπορεί να καλύψει μόλις το 10% – 20% της ζήτησης.
Ήδη, στο υποκατάστημα του ΕΛΓΑ Κρήτης έχουν γίνει αναγγελίες ζημιών από τα αμπελοχώρια του Μονοφατσίου και του Μαλεβιζίου καθώς έχουν πληγεί τα αμπέλια σε όλο το βόρειο μέτωπο της περιφερειακής ενότητας Ηρακλείου. Αντίστοιχες αναγγελίες είχαν γίνει και από το Αρκαλοχώρι καθώς επίσης και από τους υπόλοιπους νομούς της Κρήτης, ενώ συνέχεια αναμένεται να υπάρξει και αύριο. Μία πρώτη επιτόπια εκτίμηση της έκτασης των ζημιών έκανε χθες κλιμάκιο του ΕΛΓΑ, με επικεφαλής τον διευθυντή του υποκαταστήματος Κρήτης κ. Νίκο Δασκαλάκη. Συνοδευόμενοι από παραγωγούς και τον πρόεδρο της Ομάδας Αμπελουργών Κρήτης κ. Πρίαμο Ιερωνυμάκη, ο κ. Δασκαλάκης και οι επόπτες βρέθηκαν σε αμπέλια, καλύπτοντας μια μεγάλη αμπελουργική ζώνη, από τη Φοινικιά τις Μαλάδες ως τον Προφήτη Ηλία και την Αυγενική. Σύμφωνα με τον κ. Δασκαλάκη, από τις πρώτες ενδείξεις φαίνεται ότι υπάρχουν σημαντικές ζημιές στα αμπέλια, όπου παρατηρούνται ξηράνσεις λόγω της χαλαζόπτωσης και της παρατεταμένης ανεμοθύελλας. Ωστόσο, το πρόβλημα είναι σε εξέλιξη και η έκτασή του θα φανεί τις επόμενες ημέρες, οπότε – όπως αναφέρει – μέχρι το τέλος του μήνα θα υπάρχει ξεκάθαρη εικόνα των ζημιών, ακόμη και εκείνων που σήμερα δεν έχουν ακόμη εκδηλωθεί.
Σε κάθε περίπτωση, όπως λέει ο κ. Δασκαλάκης, οι αμπελουργοί θα πρέπει να επισκεφθούν το αμπέλι τους και εφόσον διαπιστώσουν ζημιές να προχωρήσουν στις σχετικές δηλώσεις στους κατά τόπους αντιπροσώπους μέχρι τις 24 Απριλίου, οπότε λήγει η 15ήμερη προθεσμία.
Την ίδια ώρα πάντως, οι αμπελουργοί ζητούν να προχωρήσουν γρήγορα οι εκτιμήσεις των ζημιών ώστε να ξέρουν και οι ίδιοι τι αποζημίωση θα πάρουν και να αποφασίσουν αν αξίζει τον κόπο να μπουν στη διαδικασία και τα έξοδα της καλλιέργειας, ενώ αναμένουν ότι η απόδοση θα είναι δραματικά μειωμένη. Επίσης, εκφράζουν την αγωνία ότι αν δεν γίνουν άμεσα οι εκτιμήσεις, θα βγουν οι επόμενοι βλαστοί, με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος μην αποτυπωθεί σωστά το ύψος των ζημιών. «Θέλουμε πραγματική εκτίμηση και για να γίνει αυτό θα πρέπει αυτή να έχει ολοκληρωθεί ως το τέλος του μήνα» λέει ο γραμματέας της ΟΑΣΝΗ κ. Μιχάλης Καμπιτάκης. Αμπελουργός και ο ίδιος από την περιοχή των Ασιτών, αναφέρει πως σήμερα τα αμπέλια παρουσιάζουν εικόνα ολοκληρωτικής καταστροφής και οι αμπελουργοί βρίσκονται σε αδιέξοδο, δεν ξέρουν τι να κάνουν. Ανάλογη εικόνα υπάρχει, όπως αναφέρει, σε όλο το βόρειο μέτωπο, από τα Πεζά και τις Αρχάνες ως τον Προφήτη Ηλία, το Βενεράτο, την Αγία Βαρβάρα και τον Κρουσώνα. «Στη συνέχεια θα πεταχτούν νέοι βλαστοί, αλλά αυτό δε σημαίνει πως ο αμπελουργός θα βγάλει σταφύλια. Είναι όλα καμένα και έχει χαθεί ένα 80% – 90% της παραγωγής» αναφέρει ο ίδιος.

«Καμπανάκι» για τις εξαγωγές

Παρά την απογοητευτική σημερινή εικόνα, εξαγωγείς και παραγωγοί επιτραπέζιου σταφυλιού εφιστούν την προσοχή στον κίνδυνο να χαθούν αγορές, αν δεν καλυφθεί ένα τουλάχιστον μέρος των εξαγωγών. Όπως λέει ο κ. Ιερωνυμάκης, « πέρα από τη ζημιά που υπέστη ο εκάστοτε παραγωγός, υπάρχει και το κομμάτι του εμπορίου, των εξαγωγών. Ο φόβος είναι να μη χαθούν αγορές». Απευθύνει μάλιστα έκκληση στους αμπελουργούς, παρά τα προβλήματα, να συνεχίσουν την καλλιέργεια. Όπως χαρακτηριστικά τονίζει, πρέπει «να μπούνε στα αμπέλια, να κάνουν τις δαπάνες που πρέπει και να βγάλουν έστω το 10% – 20% της παραγωγής επιτραπέζιου σταφυλιού, για να καλύψουμε έστω ένα μικρό μέρος των αγορών. Αν δεν το κάνουμε αυτό υπάρχει σοβαρός κίνδυνος τα επόμενα χρόνια να χάσουμε τις αγορές».
Να μην εγκαταλείψουν τα αμπέλια τους καλεί τους παραγωγούς και ο κ. Καμπιτάκης. Όπως αναφέρει: «Η καλλιέργεια πρέπει να συνεχιστεί κανονικά, τα έξοδα πρέπει να γίνουν, ακόμη και αν κάποιος ξέρει ότι θα βγάλει μικρή και υποβαθμισμένη ποιοτικά παραγωγή. Έτσι θα προστατεύσει το αμπέλι του από ασθένειες και θα μπορέσει να έχει καλή παραγωγή την επόμενη χρονιά».